Evropa kundër varësisë digjitale: Plani i BE-së për sovranitetin teknologjik

Jun 4, 2026 - 17:02
Evropa kundër varësisë digjitale: Plani i BE-së për sovranitetin teknologjik

BE-ja harton strategji për pavarësi nga SHBA dhe Kina në teknologji

Komisioni Evropian ka paraqitur një paketë ligjore të gjerë për të rritur sovranitetin digjital të Evropës, duke synuar të reduktojë varësinë nga fuqitë e huaja si SHBA dhe Kina. Henna Virkkunen, zëvendëspresidentja e Komisionit Evropian, ka theksuar se këto plane nuk janë thjesht vizion, por kërkojnë vendim të përbashkët nga 27 shtetet anëtare.

Një nga prioritetet kryesore është rritja e prodhimit vendor të çipave, duke u fokusuar në gjysmëpërçuesit si një element kyç për sigurinë kombëtare dhe industriale. BE-ja planifikon të zgjerojë ligjin ekzistues për gjysmëpërçuesit me masa emergjente, duke siguruar furnizim të prioritetuar për sektorë kritike si industria e armëve dhe teknologjia mjekësore. Dan Jørgensen, komisioneri i BE-së, ka theksuar se rivaliteti gjeopolitik po e detyron Evropën të veprojë në mënyrë të përgjegjshme për të mbrojtur interesat e saj.

Pavarësi në prodhimin e çipave dhe cloud

Evropa synon të zvoglojë varësinë nga prodhimi i jashtëm i çipave, i cili aktualisht dominon nga Tajvani, SHBA dhe Korenë e Jugut. Strategjia përfshin inkurajimin e prodhimit vendor përmes energjisë më të lirë dhe reduktimit të burokracisë. Në këtë drejtim, BE-ja do të përshpejtojë zhvillimin e strukturave cloud evropiane, duke u fokusuar në modele open source për të shmangur varësinë nga ofruesit amerikanë.

Qëllimi është të trajnohet inteligjenca artificiale në qendrat evropiane të të dhënave, duke u distancuar gradualisht nga modelet amerikane dhe aziatike. Kjo strategji përfshin edhe një paketë mbështetëse për të ndihmuar kompanitë evropiane të konkurrojnë në tregun global të teknologjisë.

Financimi dhe sfidat e BE-së

Një pengesë e madhe për realizimin e këtij plani është financimi. Raporti i Draghi-t i vitit 2024 vlerëson se BE-ja ka nevojë për rreth 800 miliardë euro shtesë çdo vit për të mbajtur hapin me SHBA-në dhe Kinën. Paketa e re parashikon mobilizimin e kapitalit privat të riskut dhe krijimin e një fondi të ri të BE-së për konkurrueshmëri, me negociata që mund të zgjasin deri në vitin 2027.

Reagimet e tregut dhe kritikat

Ralf Wintergerst, presidenti i shoqatës Bitkom, ka mirëpritur iniciativën, duke theksuar se BE-ja duhet të veprojë shpejt për të mos mbetur vetëm në njoftime. Megjithatë, disa kritika kanë dalë nga politikanë dhe ekspertë. Matthias Ecke, eurodeputet i SPD-së, ka thënë se ofruesit amerikanë janë "dominues dhe do të mbeten të tillë", por BE-ja nuk duhet të nënshtrohet presionit nga SHBA.

Markus Ferber (CSU) dyshon nëse Evropa mund të fitojë garën globale për fabrikat më moderne të gjysmëpërçuesve, duke e quajtur këtë përpjekje "iluzore dhe e kushtueshme". Ai sugjeron që BE-ja të investojë në segmentet ku ka avantazhe konkurruese të qarta.

Me pak fjalë

BE-ja po përpiqet të arrijë sovranitet digjital duke rritur prodhimin vendor të çipave, duke zhvilluar strukturat cloud evropiane dhe duke u distancuar nga ofruesit amerikanë. Megjithatë, sfidat financiare dhe konkurrenca globale e bëjnë këtë plan të vështirë për tu realizuar në afat të shkurtër.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.