Familja e Rexhep Qosjes kërkon privatësi pas ndarjes së tij nga jeta në vitin 2026
Familja e akademikut Rexhep Qosja: Ndarja e tij nga jeta dhe kërkesa për privatësi
Familja e ndjerë Rexhep Qosja, një nga figurat më të shquara të letërsisë dhe akademisë shqiptare, ka njoftuar me thellë dhembshuri ndarjen e tij nga jeta më 23 prill 2026. Varrosja e tij u zhvillua në një mjedis të ngushtë familjar, duke respektuar dëshirën e të ndjerit për një fund jete intim dhe pa ceremoni publike.
Një njoftim zyrtar nga familja thekson se “me dëshirë të të ndjerit nuk do të organizohet asnjë ceremoni pritjeje ose aktivitet institucional.” Ky kërkesë për privatësi është një shenjë e respektit ndaj dëshirës së akademikut, i cili gjithë jetën e tij ka mbrojtur vlerat e qetësisë dhe kontemplimit personal.
Familja ka lëshuar një thirrje të veçantë për respektimin e privatësisë së tyre gjatë këtij periudhe të vështirë: “Lusim që privatësia jonë të respektohet dhe të na mundësohet të mbajmë zi në qetësi!”
Biografia e Rexhep Qosjes: Një jetë e dhënë për letërsinë dhe akademinë shqiptare
Rexhep Qosja lindi në vitin 1936 në fshatin Vuthaj të Malit të Zi, duke u rritur në një kohë të vështirë politike dhe sociale. Shkollimin e tij e filloi në vendlindje, duke vazhduar më vonë në Guci dhe më pas në Prishtinë, ku kreu Shkollën Normale.
Studimet universitare i vazhdoi në Fakultetin Filozofik të Prishtinës, duke u specializuar në gjuhë dhe letërsi shqipe. Që në fillim të karrierës së tij, Qosja u dallua për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në fushën e letërsisë dhe akademisë.
Karriera akademike dhe kontributi shkencor
Në vitin 1967, ai filloi të punojë si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës, duke shënuar fillimin e një karriere të gjatë dhe të frytshme. Në vitin 1968-69, ai kreu studimet pasuniversitare në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Beogradit, duke zgjeruar kështu horizontet e tij akademike.
Më 1969, u zgjodh bashkëpunëtor shkencor në Institutin Albanologjik, dhe në vitin 1971 mbrojti tezën e doktoratës mbi jetën dhe krijimtarinë e poetit Asdreni. Kjo punë e tij ishte një kontribut i rëndësishëm në studimin e letërsisë shqipe klasike.
Pas doktorimit, Qosja u ngrit në bashkëpunëtor të lartë dhe më pas në këshilltar shkencor në Institutin Albanologjik. Në vitin 1972, ai u zgjodh drejtor i këtij institucioni, një rol që e mbajti deri në vitin 1981.
Gjatë karrierës së tij akademike, Qosja shërbeu gjithashtu si shef i degës së gjuhës dhe letërsisë shqipe në Fakultetin Filozofik të Prishtinës dhe si kryeredaktor i revistës letrare “Jeta e re”. Kontributi i tij në rritjen e nivelit akademik të Kosovës ishte i padiskutueshëm.
Vepra dhe kontributi letrar
Rexhep Qosja ishte një autor shumë i produktiv, me mbi tridhjetë libra të botuar, duke përfshirë studime letrare, kritika, prozë artistike, tregime, romane dhe drama. Ai gjithashtu ka lënë gjurmë të thella në publicistikë dhe shkrime polemike.
Veprat e tij kanë trajtuar çështje të thella të letërsisë shqipe, duke eksploruar jo vetëm krijimtarinë e autorëve të njohur, por edhe kontekstin historik dhe social që ka formuar letërsinë tonë kombëtare.
Disa nga veprat e tij më të njohura përfshijnë:
- Studime mbi letërsinë klasike shqiptare;
- Analiza kritike të veprave të autorëve të ndryshëm;
- Prozë artistike dhe romane që kanë bërë përshtypje në lexuesit;
- Drama që kanë qenë pjesë e repertorit të teatrit shqiptar.
Përveç kontributit të tij në gjuhën shqipe, disa nga veprat e Qosjes janë përkthyer në gjuhë të tjera, duke e bërë atë një figurë të njohur edhe jashtë kufijve të Kosovës dhe Shqipërisë.
Nderime dhe çmime për kontributin e tij
Puna e jashtëzakonshme e Rexhep Qosjes është vlerësuar me çmime të shumta gjatë gjithë karrierës së tij. Në vitin 1968, ai mori Çmimin e Qytetit të Prishtinës, ndërsa në vitin 1969 u nderua me Çmimin Krahinor të Dhjetorit.
Në vitet 1972 dhe 1974, ai fitoi dy çmime të Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, ndërsa në vitin 1975 u nderua me Çmimin “7 Korriku” të Republikës Socialiste të Serbisë.
Në vitin 2010, Qosja u vlerësua me Çmimin “Pjetër Bogdani” për romanin e tij “Bijt e askujt”, një vepër që ka lënë gjurmë të thella në letërsinë shqiptare bashkëkohore.
Më mars 2025, ai u nderua me Çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, duke u njohur si një nga ndikuesit më të mëdhenj të letërsisë shqipe të kohës së tij.
Në vitin 2000, Qeveria e Shqipërisë i dha atij Çmimin “Nderi i Kombit”, një nderim që e vërtetoi rëndësinë e tij jo vetëm në Kosovë, por edhe në gjithë hapësirën shqiptare.
Veprimtaria politike e Rexhep Qosjes
Përveç kontributit të tij në fushën akademike dhe letrare, Rexhep Qosja ka luajtur edhe një rol të rëndësishëm në jetën politike të Kosovës. Në periudhën 1998-2000, ai ka drejtuar një parti politike në Kosovë, duke treguar angazhimin e tij për zhvillimin demokratik të vendit.
Ky angazhim tregon se Qosja ishte jo vetëm një akademik dhe shkrimtar, por edhe një figurë që i ka kushtuar vëmendje zhvillimit shoqëror dhe politik të Kosovës.
Ndarja e tij nga jeta: Një humbje e madhe për letërsinë shqiptare
Vdekja e Rexhep Qosjes në vitin 2026 është një humbje e madhe për letërsinë shqiptare dhe akademinë e Kosovës. Me një karrierë që zgjatë për më shumë se gjysmë shekulli, Qosja ka lënë një trashëgimi të pasur që do të mbetet një burim frymëzimi për gjeneratat e ardhshme.
Familja e tij ka kërkuar privatësi në këtë kohë të vështirë, duke respektuar dëshirën e tij për një fund jete intim. Kjo kërkesë për qetësi është një dëshmi e respektit ndaj njërit ndër figurat më të ndritura të letërsisë shqiptare.
Rexhep Qosja do të mbetet përgjithmonë në kujtesën e lexuesve dhe studiuesve si një ndër autorët dhe akademikët më të mëdhenj të letërsisë shqipe.
Burimi i lajmit:ina-online.net
Shënim: Ky material është marrë nga burime publike në internet dhe është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today. Portali nuk mban përgjegjësi për përmbajtjen origjinale të publikuar nga burimi. Nëse keni ankesa apo kërkesa për heqje materiali, ju lutem na kontaktoni në facebook/KosovaToday. Faleminderit për mirëkuptimin.
