Projektligji i maturës shtetërore: Gjoba deri në 20 mijë euro për kopjues dhe institucione
Projektligji i ri kundër kopjimit në maturën shtetërore: Gjoba deri në 20 mijë euro për të paautorizuar
Kosova po përgatitet për ndryshime radikale në sistemin e maturës shtetërore, duke synuar të luftojë me dorë të forte fenomenin e kopjimit që ka marrë përmasa shqetësuese gjatë viteve. Projekti i ri ligjor, i cili pritet të miratohet shpejt nga Kuvendi, parashikon masa ndëshkuese të ashpra kundër personave dhe institucioneve që shkelin rregullat gjatë zhvillimit të këtij provimi vendimtar për nxënësit.
Sipas nenit 24 të projektligjit, çdo formë e keqpërdorimit ose qasjes së paautorizuar në dokumenta të klasifikuara si sekrete mund të ndëshkohet me gjoba të rënda financiare, duke filluar nga 2 mijë euro për individë e duke arritur deri në 20 mijë euro për institucione. Kjo masa synon të mbajë në kontroll jo vetëm nxënësit, por edhe stafin arsimor dhe drejtuesit e shkollave që mund të lejojnë praktika të paligjshme gjatë zhvillimit të testit.
Masa ndëshkuese të ashpra për të gjitha palët përgjegjëse
Projektligji nuk bën dallim midis nxënësve, mësimdhënësve ose drejtorëve të shkollave, duke paraparë ndëshkime të barabarta për të gjithë ata që kontribuojnë në copëtimin e integritetit të provimit. Në veçanti, për zyrtarët që lejojnë ose tolerojnë kopjimin sistematik gjatë maturës, parashihen gjoba deri në 2 mijë euro, ndërsa institucioneve që janë përgjegjëse për organizimin e provimit mund t’u imponohen gjoba deri në 20 mijë euro.
Ministri i Arsimit, Hajrulla Çeku, ka theksuar se këto masa janë të nevojshme për të siguruar një proces të pastër dhe të besueshëm gjatë maturës, duke theksuar se përvoja e dobët e viteve të kaluara ka detyruar qeverinë të ndërhypë me rregulla më të rrepta. “Grupi ynë ka propozuar rritjen e sanksioneve për të siguruar integritetin e provimit të maturës,” ka deklaruar Çeku, duke theksuar se masa ndëshkuese janë një hap i domosdoshëm për të ruajtur besimin e publikut në sistemin arsimor.
Opozita kritizon projektligjin: “Masa nuk janë të mjaftueshme”
Ndërsa qeveria shpreson se këto ndryshime do të ndalojnë praktikat e paligjshme, përfaqësues të opozitës dhe organizatave arsimore kanë shprehur dyshime se masa ndëshkuese vetëm nuk janë të mjaftueshme për të zgjidhur problematikën e thellë të kopjimit në Kosovë. Jehona Lushaku-Sadriu, anëtare e Komisionit për Arsim nga LDK, ka kritizuar projektligjin për mos përfshirjen e një pike kyçe: ndalimin e qasjes në internet gjatë zhvillimit të testit.
“Unë propozova që të shtohet një pikë e tillë në ligj, por nuk u miratua. Në kushtet aktuale, edhe nëse imponohen gjoba të mëdha, testet vazhdojnë të qarkullojnë dhe kopjimi mbetet një problem i vazhdueshëm,” ka thënë Lushaku-Sadriu. Ajo ka theksuar se pa një ndalim të plotë të lidhjeve në internet dhe kontroll më të rreptë mbi përdorimin e pajisjeve elektronike, masa ndëshkuese do të jenë të pafatësishme.
Organizatave arsimore: “Nuk mjaftojnë vetëm gjobat”
Drejtori i organizatës “ETEA”, Agon Ahmeti, ka shprehur mendimin se ndëshkimet financiare nuk janë zgjidhja e vetme për të luftuar kopjimin. Ai ka propozuar që ligji të përfshijë edhe masa të tilla si heqja e licencës së mësimdhënësve që tolerojnë praktika të paligjshme ose degradimi i drejtorëve të shkollave që nuk veprojnë në mënyrë të duhur.
“Një mësimdhënës që lejon kopjimin nuk e meriton të mbajë licencën e tij. Ne duhet të prekemi edhe në karrierën e tyre profesionale, jo vetëm në xhepin,” ka thënë Ahmeti, duke theksuar se një qasje gjithëpërfshirëse është e domosdoshme për të ndryshuar gjendjen aktuale.
Reagimet e shoqërisë civile dhe mundësitë e ndryshimit
Megjithë kritikat, Ministria e Arsimit ka shprehur gatishmëri për të shqyrtuar propozime të tjera, duke theksuar se rregullat e reja janë një hap i parë drejt përmirësimit të sistemit. Megjithatë, shumë ekspertë arsimor kanë thënë se pa një ndryshim të thellë në mentalitetin e nxënësve dhe mësimdhënësve, masa ndëshkuese do të jenë të pafatësishme.
Një tjetër pikë e debatuar është se si do të zbatohet ligji në praktikë, duke marrë parasysh se kontrolli i plotë mbi përdorimin e pajisjeve elektronike gjatë maturës është një sfidë e madhe logjistike. Shumë kanë pyetur se a do të jetë e mundur një monitorim 100% i testeve, duke marrë parasysh se shumë nxënës përdorin metodat më të sofistikuara për të kopjuar.
Perspektiva për të ardhmen e maturës shtetërore
Nëse projektligji miratohet, Kosova do të bashkëngjitet me një numër të madh vendeve evropiane që kanë adoptuar rregulla shumë të rrepta kundër kopjimit në provime të rëndësishme. Megjithatë, suksesi i këtyre masave do të varet shumë nga zbatimi i tyre i paanshëm dhe nga një ndryshim i thellë në kulturën arsimore të vendit.
Ministri Çeku ka shprehur besimin se, me kohë, këto masa do të ndikojnë pozitivisht në rritjen e besimit të publikut ndaj rezultatit të maturës dhe në përmirësimin e cilësisë së arsimit në Kosovë. “Ne duam që provimi i maturës të jetë një simbol i drejtësisë dhe transparencës, jo një burim dyshimi,” ka thënë ai.
Burimi i lajmit: ina-online.net Shënim: Ky material është marrë nga burime publike në internet dhe është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today. Portali nuk mban përgjegjësi për përmbajtjen origjinale të publikuar nga burimi. Për ankesa ose kërkesa për heqje materiali, na kontaktoni në Facebook: KosovaToday. Faleminderit për mirëkuptimin.
