Studentët shqiptarë në Maqedoni zgjerojnë protestat: Kërkesa për gjuhën shqipe në të gjitha licencat profesionale

Studentët shqiptarë në Maqedoni zgjerojnë kërkesat për gjuhën shqipe

Një grup i organizuar i studentëve shqiptarë në Maqedoninë e Veriut kanë ngritur zërin kundër diskriminimit gjuhësor në sistemin arsimor dhe profesional. Kërkesat e tyre, të cilat fillimisht ishin të kufizuara në provimin e jurisprudencës, tashmë kanë zgjeruar horizontin duke përfshirë të gjitha licencat profesionale që studentët shqiptarë duhet të marrin për të ushtruar profesionet e tyre.

Sipas Zhurnal.mk, studentët kanë paralajmëruar se protestat e tyre nuk do të ndalojnë vetëm në kërkesën për hyrje në provimin e jurisprudencës, por do të përfshijnë edhe të gjitha degët e tjera universitare ku studentët shqiptarë detyrohen të marrin licencat e tyre në gjuhën maqedonase, pavarësisht se janë të aftë të bëjnë këtë në gjuhën amtare.

Mevlan Ademi, student në Fakultetin e Drejtësisë dhe një ndër organizatorët kryesorë të protestave, ka sqaruar se problemi nuk është vetëm i studentëve të juridikut, por i të gjithë studentëve shqiptarë në vend. Ai ka theksuar se kolegët e tij nga fakultete të ndryshme, si psikologji, mjekësi, arkitekturë dhe ekonomi, janë të detyruar të marrin licencat e tyre në gjuhën maqedonase, edhe pse janë të gatshëm të bëjnë këtë në gjuhën shqipe.

“Bëhet fjalë për një kaos për një të drejtë kombëtare. Besoj se të gjithë duhet të jemi të bashkuar, jo vetëm profesorët, por çdo shtresë e shoqërisë, pasi që kjo të gjithëve na prek. Nga një problematikë tematike, kjo ka shndërruar në një debat të hapur për përdorimin e gjuhës shqipe në mënyrë zyrtare në institucionet e Maqedonisë së Veriut,” ka thënë Ademi gjatë një bisede në emisionin Rishtazi të gazetës Koha.

Ai ka sqaruar se problemi nuk është i vetëm i studentëve të juridikut, por i të gjithë studentëve shqiptarë në vend. Për shembull, Hava Nasufi, studente në psikologji, është detyruar të marrë licencën e saj në gjuhën maqedonase, edhe pse ajo është e aftë të bëjë këtë në gjuhën shqipe. Në mënyrë të ngjashme, studentët e mjekësisë, arkitekturës dhe ekonomisë janë të detyruar të marrin licencat e tyre në gjuhën maqedonase, duke penguar kështu përdorimin e gjuhës shqipe në mënyrë profesionale.

“Studentët e mjekësisë marrin provimin verbal për licencën në gjuhën që flet komisionari; studentët e arkitekturës marrin licencën për urbanizëm vetëm në gjuhën maqedonase; studentët e ekonomisë marrin licenca për kontabilist, për punë me letra me vlerë, për auditor, dhe të gjitha provimet e tjera janë vetëm në gjuhën maqedonase,” ka shpjeguar Ademi.

Ai ka theksuar se nga kjo ditë e tutje, kërkesat dhe protestat e studentëve do të përfshijnë të gjitha degët e fakulteteve ku studentët shqiptarë janë të detyruar të marrin licencat e tyre në gjuhën maqedonase. Protesta e radhës është planifikuar për datën 18 maj në Shkup, ku studentët do të kërkojnë zbatimin e plotë të përdorimit të gjuhës shqipe në institucionet shtetërore.

Por problemi i përdorimit të gjuhës shqipe nuk është i kufizuar vetëm në sistemin arsimor. Ademi ka theksuar se përdorimi i gjuhës shqipe është i cunguar edhe nëpër institucione shtetërore, duke filluar nga webfaqet e institucioneve, të cilat në shumë raste kanë përmbajtje vetëm në gjuhën maqedonase, deri në dokumentet zyrtare që janë të pakta ose të papërcaktuara në gjuhën shqipe.

“Në webfaqet e institucioneve, gjuha shqipe është e pakët ose e papërcaktuar. Për shembull, në ballinë e faqes mund të ketë përmbajtje në shqip, por kur hyn në dokumentet zyrtare, ajo bëhet ineksistente,” ka thënë Ademi.

Ai ka shtuar se edhe avokatët shqiptarë përballen me të njëjtën problematikë. Për shembull, një avokat në Strugë ka sqaruar se për të dërguar një padi në gjykatë, ai duhet ta bëjë këtë në gjuhën maqedonase, ose të përkthesë dokumentin edhe në gjuhën maqedonase nëse dëshiron ta dërgojë në shqip.

Problemet nuk janë të kufizuara vetëm në sistemin gjyqësor. Ademi ka treguar përvojën e tij të hidhur me administratën e Kuvendit kur ai ka dorëzuar një peticion për provimin e jurisprudencës. Edhe pse peticioni ishte në gjuhën shqipe, ai u kërkua të paraqitej edhe në gjuhën maqedonase, duke e detyruar atë të ndryshojë dokumentin përpara se ta dorëzonte.

“Si mundet që në Ministrinë e Drejtësisë, në Agjensionin për Zbatimin e Gjuhëve, ose në Inspektoratin për Zbatimin e Gjuhëve, të dorëzojë një kërkesë në gjuhën shqipe, ndërsa në disa institucione të tjera nuk mund ta bëjë këtë? Është një botëkuptim që duhet të ndryshojë. Administrata duhet të fillojë të zbatojë ligjin për përdorimin e gjuhës shqipe në mënyrë eksplicite,” ka thënë Ademi.

Me pak fjalë

Studentët shqiptarë në Maqedoninë e Veriut kanë zgjeruar kërkesat e tyre për përdorimin e gjuhës shqipe në të gjitha licencat profesionale, duke përfshirë edhe protestat e tyre të planifikuara për datën 18 maj. Problemi nuk është i kufizuar vetëm në sistemin arsimor, por përfshin edhe institucione shtetërore dhe sistemin gjyqësor, ku përdorimi i gjuhës shqipe është i pakët ose i papërcaktuar.

Personat e përmendur

• Mevlan Ademi - Mevlan Ademi
• Hava Nasufi - Hava Nasufi

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.