Irani kërkon energji bërthamore paqësore: SHBA-ja e pengon pavarësinë e Teheranit

Irani denoncon presionin e SHBA-së për programin bërthamor

Shtetet e Bashkuara kanë një qëndrim të dyfishtë ndaj programit bërthamor të Iranit, sipas zëvendëszëdhënësit të Presidencës iraniane, Seyyed Mehdi Tabatabai. Ndërsa Washington pretendon se Teherani dëshiron të zhvillojë armë bërthamore, realiteti është shumë më i ndryshëm.

“SHBA-ja e dinë që Irani nuk kërkon armë bërthamore, por nuk mund ta pranojnë pavarësinë e tij”, tha Tabatabai gjatë një interviste në emisionin X. Ai theksoi se amerikanët kanë një qëndrim të hipokrit, duke e inkurajuar Iranin të zhvillojë energji bërthamore në vitet 1950, por duke e ndaluar atë sot.

Historiku i marrëdhënieve bërthamore midis Iranit dhe SHBA-së

Në vitet 1950, SHBA-ja ishte një nga mbështetësit kryesorë të programit bërthamor të Iranit, duke ndihmuar në ndërtimin e reaktorit të parë bërthamor në Teheran. Megjithatë, pas revolucionit islamik të vitit 1979, marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve u përkeqësuan, duke çuar në një sërë sancionesh dhe tensionesh të vazhdueshme.

Tabatabai tha se SHBA-ja nuk ka problem me një Iran bërthamor, por nuk mund të tolerojë një Iran të pavarur dhe të fuqishëm. “Ata kanë frikë nga pavarësia e Iranit, sepse një vend i tillë nuk mund të kontrollohet lehtësisht”, shtoi ai.

Reagimi i SHBA-së ndaj deklaratave të Iranit

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Antony Blinken, ka deklaruar se SHBA-ja mbështet një zgjidhje diplomatike për programin bërthamor të Iranit, por nuk ka treguar gatishmëri për të lehtësuar sancionet. Komentet e tij janë parë nga Irani si një provë e mëtejshme e hipokrisisë amerikane.

“Ata pretendojnë se mbështesin diplomacinë, por në të vërtetë po përdorin presionin ekonomik për të detyruar Iranin të dorëzohet”, tha Tabatabai. Ai theksoi se Irani ka të drejtë të zhvillojë energji bërthamore për qëllime paqësore, duke përmendur nevojën për energji të pastër dhe zhvillim ekonomik.

Përgjigja e Iranit ndaj presionit ndërkombëtar

Irani ka deklaruar vazhdimisht se programi i tij bërthamor është i orientuar vetëm për qëllime civile, duke përmendur nevojën për energji elektrike dhe aplikime mjekësore. Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), Irani ka përmbajtur aktivitetet e tij bërthamore në kufijtë e marrëveshjes së vitit 2015, megjithëse SHBA-ja u tërhoq nga ajo marrëveshje në vitin 2018.

“Ne kemi treguar transparencë dhe gatishmëri për të negociuar, por SHBA-ja vazhdon të na imponojë kushte të padrejta”, tha një zyrtar i lartë iranian. Ai shtoi se Irani nuk do të dorëzohet ndaj presionit dhe do të vazhdojë të mbrojë të drejtën e tij për energji bërthamore paqësore.

Pasojat e tensionit bërthamor për rajonin

Tensionet ndërmjet Iranit dhe SHBA-së kanë pasur një ndikim të rëndësishëm në stabilitetin e Lindjes së Mesme. Sancionet ndaj Iranit kanë dëmtuar ekonominë e vendit, ndërsa tensionet ushtarake kanë rrezikuar sigurinë e rajonit.

Sipas ekspertëve, një zgjidhje diplomatike është e nevojshme për të shmangur një konflikt të mëtejshëm. Megjithatë, SHBA-ja vazhdon të mbajë një qëndrim të ashpër ndaj Iranit, duke refuzuar të lehtësojë presionin ekonomik.

Pyetje të shpeshta

Pse Irani dëshiron energji bërthamore?

Irani argumenton se programi i tij bërthamor është i orientuar vetëm për qëllime civile, duke përmendur nevojën për energji elektrike të pastër dhe aplikime mjekësore.

Si kanë ndryshuar marrëdhëniet ndërmjet Iranit dhe SHBA-së gjatë viteve?

Marrëdhëniet kanë kaluar nga bashkëpunimi në vitet 1950 në tensionet e sotme, pas revolucionit islamik të vitit 1979 dhe tërheqjes së SHBA-së nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015.

Cilët janë pasojat e sancioneve kundër Iranit?

Sancionet kanë dëmtuar ekonominë iraniane, duke çuar në inflacion të lartë, papunësi dhe mungesë të produkteve të nevojshme.

A ka mundësi për një zgjidhje diplomatike në të ardhmen?

Ekspertët thonë se një zgjidhje diplomatike është e mundur, por kërkon gatishmëri nga të dyja palët për kompromis.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.