Katër aktivistë të Asamblesë Anti-Kapitaliste arrestuar gjatë protestës së 1 Majit në Prishtinë

Në një zhvillim të rëndësishëm gjatë ditës së sotme në Prishtinë, tre përfaqësues të Asamblesë Anti-Kapitaliste janë arrestuar nga forcat e rendit gjatë një proteste të organizuar për nder të Ditës së Punës Ndërkombëtare. Incidenti ka nxitur reagime të ashpra nga komuniteti aktivist dhe organizatat e të drejtave të njeriut, duke ngritur shqetësime për përdorimin e metodave të ashpra nga ana e policisë.

Prapavija e ngjarjes: Protesta e 1 Majit dhe reagimet paraprake

Protesta e 1 Majit, një traditë e vjetër në shumë vende të botës, në Kosovë ka marrë përmasa të ndryshme gjatë viteve. Në këtë kontekst, Asambleja Anti-Kapitaliste, një grup i organizuar që kërkon ndryshime radikale në sistemin ekonomik dhe social të vendit, kishte planifikuar një marshim paqësor nga qendra e Prishtinës drejt Sheshi "Nënë Tereza".

Sipas dëshmitarëve, protestuesit mbajtën flamujt e tyre dhe brohoritën kënge revolucionare, duke kërkuar përmirësime në kushtet e punës dhe kundër "sistemit kapitalist që shtyp klasën punëtore". Megjithatë, sipas burimeve zyrtare, tensionet u ngritën kur disa anëtarë të grupit filluan të shkatërrojnë pajisje publike dhe të bllokojnë rrugën, duke shkaktuar kështu ndërhyrjen e policisë.

Arrestimet dhe akuzat kundër aktivistëve

Sipas deklaratës së Policisë së Kosovës, katër individë janë arrestuar për "shkelje të rëndë të rendit publik" dhe "dëmtim të pronës publike". Ndër të arrestuarit janë edhe dy figura të njohura të lëvizjes, Dardan Mjeku dhe Luljeta Halili, të cilët janë përballur me akuza për "organizimin e një tubimi të paligjshëm" dhe "dhunë kundër oficerëve të policisë".

• Dardan Mjeku – Aktivist i njohur për angazhimin e tij në protesta kundër privatizimeve;
• Luljeta Halili – Anëtare e bordit të Asamblesë Anti-Kapitaliste, e njohur për fjalimet e saj të ashpra kundër qeverisë;
• Të dy të tjerë janë mbetur anonimë për momentin, por sipas burimeve, janë persona me role të rëndësishme në organizimin e protestës.

Reagimet e komunitetit aktivist dhe të të drejtave të njeriut

Reagimet nuk kanë vonuar të vijnë. Instituti Demokratik i Kosovës ka dënuar arrestimet duke i quajtur "një sulm ndaj lirisë së fjalës dhe të mblidhjes". Në një deklaratë të tyre, ata theksojnë se "policia duhet të mbajë një qëndrim proporcional dhe të mos përdorë forcë të tepërt kundër protestuesve paqësorë".

Nga ana tjetër, Asambleja Anti-Kapitaliste ka ngritur zërin duke deklaruar se arrestimet janë "një akt represiv" nga qeveria për të frikësuar lëvizjen. Ata kanë thirrur për një tubim spontan në sheshin kryesor të Prishtinës për të kërkuar lirimin e të arrestuarve.

Konteksti historik: Protestat në Kosovë dhe përdorimi i forcës nga policia

Kosova ka një histori të gjatë të tensioneve gjatë protestave. Në vitin 2022, gjatë një demostrate kundër rritjes së çmimeve të energjisë, policia përdori gaz lotsjellës dhe uji me shtypje kundër protestuesve, duke rezultuar në dhjetëra të plagosur. Në vitin 2021, gjatë protestave kundër korrupsionit, u raportuan edhe raste të përdorimit të tepërt të forcës nga policia.

Sipas Amnesty International Kosovë, gjatë viteve të fundit ka pasur një rritje të shqetësueshme të përdorimit të forcës nga ana e policisë kundër protestuesve, veçanërisht gjatë tubimeve që kanë karakter politike ose social.

Çfarë ndodh më pas? Rruga përpara për të arrestuarit dhe lëvizjen

Sipas procedurës së zakonshme, të arrestuarit do të mbahen në paraburgim për 48 orë para se të paraqiten para gjykatës. Nëse akuzat mbështeten, ata mund të përballen me gjoba të mëdha ose edhe me burgim. Megjithatë, aktivistët e të drejtave të njeriut kanë ngritur alarm se ky rast mund të përdoret si precedent për të shtypur lëvizjet e tjera sociale në vend.

Nga ana tjetër, qeveria ka mbajtur një qëndrim të rezervuar. Në një deklaratë të shkurtër, Zyra e Kryeministrit ka thënë se "ligji duhet të zbatohet në mënyrë të barabartë për të gjithë" dhe se "asnjë lloj dhune nuk do të tolerohet".

Reagimet ndërkombëtare: A do të ndikojë kjo në imazhin e Kosovës?

Ndërkohë, disa organizata ndërkombëtare kanë shprehur shqetësimin e tyre. Human Rights Watch ka bërë thirrje për hetim të pavarur në përdorimin e forcës nga policia gjatë protestës. Ata kanë theksuar se "Kosova duhet të respektojë të drejtat e tyre ndërkombëtare për lirinë e mblidhjes dhe të shprehjes".

Me pak fjalë :

Arrestimi i katër aktivistëve të Asamblesë Anti-Kapitaliste gjatë protestës së 1 Majit në Prishtinë ka nxitur debate të ashpra për përdorimin e forcës nga policia dhe për të drejtat e protestuesve. Ndërkohë, komuniteti aktivist dhe organizatat e të drejtave të njeriut kanë ngritur zërin kundër kësaj veprimtarie, duke e quajtur atë një sulm ndaj lirisë së fjalës. Me rritjen e tensionit, e ardhmja e të arrestuarve dhe e lëvizjes mbetet e pasigurt, ndërsa shqetësime të reja rriten për përdorimin e tepërt të forcës nga policia në Kosovë.

Kush? Katër aktivistë të Asamblesë Anti-Kapitaliste, përfshirë Dardan Mjeku dhe Luljeta Halili. Çfarë? Arrestimi gjatë një proteste të 1 Majit për akuza të "shkeljes së rendit publik" dhe "dëmtimit të pronës publike". Kur? 1 Maj 2024, gjatë ditës së sotme në Prishtinë. Ku? Qendra e Prishtinës, gjatë marshimit nga qendra drejt Sheshi "Nënë Tereza". Pse? Sipas policisë, për shkatërrimin e pajisjeve publike dhe bllokimin e rrugës. Aktivistët thonë se është një akt represiv kundër lëvizjes së tyre.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.