Kosovë: Paralajmërim i rëndë për Kuvendin – Votimi pa 2/3 për President është shkelje kushtetuese
Kosovë në alarm: GLPS paralajmëron Kuvendin për shkelje të Kushtetutës
Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS) ka nxjerrë një paralajmërim të rëndë kundër Kuvendit të Kosovës pas seancës së mbrëmshme për zgjedhjen e presidentit, duke e cilësuar procesin si “shkelje flagrante të Kushtetutës”. Sipas tyre, votimi pa mbështetjen e dy të tretave të deputetëve është një veprim i paligjshëm që rrezikon stabilitetin institucional të vendit.
Seanca e mbrëmshme: Një proces i shndërruar në "lojë politike"
GLPS ka reaguar me shqetësim serioz ndaj zhvillimeve të seancës së mërkurë, duke deklaruar se ajo u zhvillua “në kundërshtim të hapur me Kushtetutën”. Në një reagim zyrtar, organizata thekson se procesi i zgjedhjes së presidentit duhet të ndjekë rregullat e përcaktuara nga Gjykata Kushtetuese, e cila ka përcaktuar qartë kërkesën për praninë e 2/3 të të gjithë deputetëve.
“Një procedim i tillë nuk lejon interpretime alternative – çdo veprim përtej kësaj është shkelje e drejtpërdrejtë e rendit kushtetues”, thuhet në deklaratën e GLPS-së. Organizata thekson se veprimet e ndërmarra gjatë seancës janë “të pavlefshme” dhe se vazhdimi i tyre do të përbënte një cenim të rëndë ndaj Kushtetutës.
Gjykata Kushtetuese ka qartësuar rregullat: Cili është standardi ligjor?
GLPS i referohet tre aktgjykimeve të Gjykatës Kushtetuese (KO 29/11, KO 47/16 dhe KO 68/26), të cilat kanë përcaktuar se për zgjedhjen e presidentit kërkohet mbështetja e dy të tretave të deputetëve të Kuvendit. Kjo kërkesë, sipas tyre, nuk është subjekt interpretimi, por një kriter i detyrueshëm ligjor.
“Çdo procedim që shkel këtë parim nuk është vetëm i paligjshëm, por edhe një rrezik për demokratinë tonë”, thekson GLPS. Organizata i bën thirrje institucioneve të respektojnë Kushtetutën dhe të ndalojnë veprimet që cenojnë rendin kushtetues.
Reagimet e tjera: A ka mbështetje për paralajmërimin?
Deri më tani, GLPS është një nga pak organizatat që kanë reaguar zyrtarisht kundër procedurës së zhvilluar në Kuvend. Megjithatë, ekspertët ligjorë dhe analistët politikë kanë shprehur shqetësime të ngjashme, duke theksuar se “një zgjedhje e tillë pa kriteret e duhura mund të çojë në krizë institucionale”.
Një nga analistët më të njohur të Kosovës, Agim Ceka, ka deklaruar se “një president i zgjedhur pa mbështetjen e duhur kushtetuese nuk do të ketë legjitimitetin e nevojshëm për të ushtruar detyrën”. Ai i ka bërë thirrje deputetëve të ndalojnë procesin dhe të respektojnë rregullat e përcaktuara.
Çfarë ndodh tani? Rrugët ligjore dhe presionet politike
GLPS ka kërkuar që Kuvendi të ndalojë menjëherë procedurat e tilla dhe të respektojë Kushtetutën. Nëse kjo nuk ndodh, organizata paralajmëron se do të kërkojë ndërhyrje nga institucione ndërkombëtare, duke përfshirë edhe Këshillin Evropian dhe Organizatën për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE).
“Ne do të kërkojmë që partnerët ndërkombëtarë të ndërhynin për të mbrojtur rendin kushtetues në Kosovë”, ka deklaruar një përfaqësues i GLPS-së. Ndërkohë, brenda Kuvendit, tensionet midis partive vazhdojnë, me disa deputetë që kërkojnë një zgjidhje të shpejtë për të shmangur një krizë të gjatë.
Rëndësia e kësaj ngjarjeje për stabilitetin e Kosovës
Ekspertët janë të një mendimi se një zgjedhje e tillë pa kriteret e duhura kushtetuese mund të ketë pasoja të rënda për Kosovën. “Një president i zgjedhur pa legjitimitetin e duhur nuk do të jetë në gjendje të marrë vendime të rëndësishme, duke rrezikuar stabilitetin politik dhe ekonomik të vendit”, thotë Veton Surroi, një nga analistët më të respektuar të vendit.
Ndërkohë, qytetarët po bëjnë thirrje për transparencë dhe respektimin e ligjit. Në rrjetet sociale, shumë përdorues kanë shprehur shqetësimin se “një proces i tillë i shëmtuar nuk mund të çojë në zgjidhje të qëndrueshme”.
Pyetje të shpeshta
Pse kërkohet 2/3 e deputetëve për zgjedhjen e presidentit?
Kjo kërkesë është përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese në aktgjykime të ndryshme (p.sh. KO 29/11) për të siguruar një mbështetje të gjerë për presidentin, duke e bërë atë të pavarur nga ndikimet politike të ngushta.
Çfarë ndodh nëse Kuvendi vazhdon me procedurën pa 2/3?
GLPS dhe ekspertët ligjorë kanë deklaruar se çdo veprim i tillë do të ishte “shkelje e drejtpërdrejtë e Kushtetutës” dhe mund të çojë në ndërhyrje nga institucione ndërkombëtare ose krizë institucionale.
A ka rrezik për Kosovën nëse presidenti zgjidhet pa kriteret e duhura?
Po. Një president i tillë nuk do të ketë legjitimitetin e nevojshëm për të marrë vendime të rëndësishme, duke rrezikuar stabilitetin politik dhe ekonomik të vendit.
Cilat janë rrugët për të ndaluar këtë proces?
GLPS kërkon ndërhyrje të menjëhershme nga Kuvendi, ndërsa nëse kjo nuk ndodh, organizata paralajmëron se do të kërkojë ndërhyrje nga partnerët ndërkombëtarë si Këshilli Evropian dhe OSBE.
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
