Kosovë pa President: BE shprehet keqardhje për moszgjedhjen e figurës unifikuese

Një situatë e paparë në historinë e Kosovës po zhvillohet: për herë të parë në më pak se një vit e gjysmë, vendi po përgatitet për zgjedhjet e treta presidenciale, duke mos arritur të identifikojë një kandidat të përbashkët që të merrte mbështetjen e të gjitha forcave politike. Bashkimi Evropian (BE) ka shprehur keqardhje të thellë për këtë situatë, duke e cilësuar atë si dështim të dialogut politik dhe të përpjekjeve për stabilitet institucional.

Pse BE u shqetësua për mungesën e konsensusi në Kosovë

Një zëdhënës i BE-së, duke folur me Radio Evropa e Lirë, theksoi se blloku evropian ka bërë thirrje të përsëritura për bashkëpunim ndërmjet partive, duke theksuar se një figurë unifikuese do të ishte e nevojshme për të siguruar vazhdimësinë e qeverisjes dhe për të shmangur polarizimin e mëtejshëm. Zgjedhjet presidenciale të mbajtura më 22 mars 2021 sollën një situatë të ngjashme, kur asnjë kandidat nuk arriti të merrte shumicën e nevojshme në parlament.

Konsekencat e mungesës së Presidentit në Kosovë

Mungesa e Presidentit ka efekte të menjëhershme në funksionimin e institucioneve shtetërore. Sipas Kushtetutës së Kosovës, Presidenti luan një rol kyç në emërimin e kryeministrit, ratifikimin e ligjeve dhe përfaqësimin e vendit në arenën ndërkombëtare. Për momentin, detyrat e tij janë marrë nga kryetari i Kuvendit, por ky zgjidhje është parë si e përkohshme dhe jo e qëndrueshme.

• Rritja e tensioneve politike: Partitë janë të ndara midis tyre, me Vjosa Osmani (ish-Presidentja) që mbështetet nga fraksioni i saj, ndërsa opozita kërkon zgjedhje të shpejta.


• Rreziku i pezullimit të procesit të anëtarësimit në BE: Kosova është një kandidat i mundshëm për anëtarësim, por pa institucione të funksionuara plotësisht, negociatat mund të ngadalësohen.


• Shtimi i presionit ndërkombëtar: BE dhe SHBA kanë shprehur shqetësimin se mungesa e stabilitetit mund të ndikojë negativisht në sigurinë e rajonit.

Çfarë thonë ekspertët për këtë krizë

Analistët politikë në Kosovë kanë treguar shqetësimin se moszgjedhja e Presidentit është një tregues i polarizimit të thellë midis partive. Kosovo Democratic Institute ka deklaruar se kjo situatë mund të çojë në instabilitet të gjatë, duke theksuar se institucione të tilla si Presidenti janë thelbësore për legjitimitetin demokratik.

Një tjetër ekspert, duke kërkuar anonimitet, ka thënë për kosova.today se: “Pa një figurë të pranuar nga të gjitha palët, Kosova po humbë një mundësi të rëndësishme për të treguar se mund të funksionojë si një shtet i qëndrueshëm.”

Si ka evoluar kjo situatë gjatë viteve

Kosova ka një histori të gjatë të vështirësive në zgjedhjen e Presidentit. Që nga deklarimi i pavarësisë në 2008, vendi ka pasur vetëm katër presidente, me mandate të shkurtra dhe të ndërprera. Për shembull:

• 2008–2011:Fatmir Sejdiu (dha dorëheqje pas presionit politik).


• 2011–2016:Atifete Jahjaga (e para femër në detyrë, zgjedhur pa mbështetje parlamentare).


• 2016–2020:Hashim Thaçi (dha dorëheqje për të përballur akuzat për krime lufte).


• 2020–2021:Vjosa Osmani (aktuale Presidentja, por mandate e kufizuar).

Çfarë prespektivash ka Kosova për zgjedhjet e ardhshme

Sipas burimeve të brendshme, zgjedhjet presidenciale të reja janë parashikuar për fund të vitit 2024, por kjo mund të ndryshojë në varësi të situatës politike. Partia LDK ka ngritur emrin e Glauk Konjufcës, ndërsa PDK mbështet një kandidat nga radhët e tyre. Megjithatë, pa një marrëveshje të gjerë, rreziku i një zgjedhjeje të dytë ose të tretë është i lartë.

BE ka bërë thirrje të qarta për një proces zgjedhor të qetë dhe të inkluziv, duke theksuar se stabiliteti i Kosovës është i rëndësishëm për të gjithë rajonin. Në një deklaratë të fundit, zyrtarët evropianë kanë thënë se janë gati të ndihmojnë në ndërmjetësimin e një zgjidhjeje, por kanë kërkuar që partitë lokale të tregojnë përgjegjësi të madhe.

Përfundim: Një thirrje për unitet në Kosovë

Situata aktuale në Kosovë është një paralajmërim për rrezikun e polarizimit të tepërt dhe mungesës së dialogut. Pa një President të zgjedhur, institucioni më i lartë i vendit mbetet i vakant, duke lënë hapësirë për spekulime dhe tensionet e reja. BE ka bërë thirrje për unitet, por ajo varet gjithashtu nga vendimi i partive politike për të lënë anash interesat e tyre të ngushta dhe të punojnë për mirëqenien e përbashkët të Kosovës.

Siç tha një analist i Kosovo 2.0: “Kosova ka nevojë për liderë që të mendojnë për të ardhmen, jo për zgjedhjet e ardhshme.”

Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.