Sa do t’i kushtojë SHBA-ja braktisjen e NATO-s? Analiza e kostos politike dhe ushtarake

May 4, 2026 - 18:30
Sa do t’i kushtojë SHBA-ja braktisjen e NATO-s? Analiza e kostos politike dhe ushtarake

Pse Donald Trump nuk mund të braktisë plotësisht NATO-n?

Që nga fillimi i mandatit të tij, Donald Trump ka sjellë një sërë deklaratash dhe veprimesh që kanë ngritur dyshime për angazhimin e Shteteve të Bashkuara në NATO. Megjithatë, pavarësisht nga kërcënimet e tij për reduktimin e pranisë ushtarake amerikane në Evropë, një braktisje e plotë e aleancës duket e pamundur. Por pse? Ka të paktën tre arsye të mëdha që e pengojnë këtë scenar.

1. Baza ushtarake: një rrjet i pazëvendësueshëm

Shtetet e Bashkuara operojnë me 16 baza kryesore ushtarake në Evropë, të cilat janë thelbësore për strategjinë globale të Pentagonit. Ndër më të rëndësishmet janë:

  • Baza ajrore e Ramstein-it (Gjermani): Qendra kryesore për kontrollin e dronëve ushtarakë dhe koordinimin e operacioneve ajrore në Evropë, Afrikë dhe Lindjen e Mesme. Aty janë të vendosur rreth 16 mijë ushtarë amerikanë.
  • Baza e Aviano-s (Itali): E rëndësishme për operacionet në Lindjen e Mesme.
  • Baza e Sigonella-s (Itali): Qendër kyçe për monitorimin e Mesdheut dhe operacionet kundër piraterisë.
  • Baza e RAF Lakenheath (Britani e Madhe): E përdorur për mbështetjen e operacioneve në Evropë.

Çmontimi i këtyre bazave nuk është një proces i thjeshtë. Siç shpjegon gjenerali Mark Hertling, ish-komandant i forcave amerikane në Evropë, kostoja financiare dhe logjistike do të ishte jashtëzakonisht e lartë:

"Do të duheshin qindra miliarda dollarë dhe të paktën katër vite planifikim për të transferuar ose çmontuar këtë infrastrukturë."

Përveç kësaj, duhet llogaritur edhe kostot e transferimit të ushtarëve, familjeve të tyre dhe pajisjeve ushtarake. Vetëm në zonën e Ramstein-it, ekziston "Kaiserslautern Military Community", një komunitet që përfshin rreth 54 mijë amerikanë.

2. Buxheti ushtarak: një barrë e rëndë financiare

Sipas Pentagonit, në vitin 2025, Shtetet e Bashkuara kishin rreth 68 mijë ushtarë të vendosur në Evropë. Një reduktim i tillë do të kërkonte:

  • Transferimin e ushtarëve dhe pajisjeve në vende të reja.
  • Ndërtimin e bazave të reja, duke përfshirë infrastrukturën për familjet e ushtarëve.
  • Kostot e transportit dhe instalimit të pajisjeve të sofistikuara.

Gjenerali Hertling vlerëson se kostoja totale mund të arrijë në qindra miliarda dollarë, duke e bërë këtë opsion shumë të kushtueshëm për buxhetin amerikan.

3. Dividentët e fshehur: fitimet ekonomike të NATO-s

Përveç rëndësisë strategjike, NATO sjell edhe fitime të mëdha ekonomike për Shtetet e Bashkuara. Këto përfshijnë:

  • Kontrata ushtarake: Kompanitë amerikane si Lockheed Martin (prodhuesi i avionëve F-35) dhe Raytheon (prodhuesi i sistemeve Patriot) mbështeten në porositë nga vendet anëtare të NATO-s.
  • Standardet e armatimeve: NATO përcakton standardet teknike për pajisjet ushtarake, duke favorizuar kompanitë amerikane. Këto standardet përfshijnë gjithçka, nga kalibri i municioneve deri te teknologjia e avancuar.
  • Eksporte të mëdha: Sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), NATO kontribuon me rreth 240 miliardë dollarë në vit në eksportet e Shteteve të Bashkuara.

Çfarë do të ndodhte nëse SHBA-të braktisnin NATO-n?

Një braktisje e plotë e NATO-s nga ana e Shteteve të Bashkuara do të kishte pasoja të mëdha:

  • Paqëndrueshmëri globale: NATO është një aleancë kyçe për sigurinë e Evropës dhe stabilitetin e Lindjes së Mesme. Një tërheqje amerikane do të dobësonte këtë strukturë.
  • Rritja e koston për Evropën: Vendet evropiane do të detyroheshin të mbulojnë një pjesë të madhe të buxhetit të NATO-s, duke rritur shpenzimet për mbrojtje.
  • Rreziku për interesat amerikane: Baza ushtarake e Ramstein-it, për shembull, është e rëndësishme për operacionet kundër Iranit dhe në Afrikë. Një braktisje do të komplikonte këto misione.

Me pak fjalë:

Edhe pse Donald Trump ka shprehur mendime kritike ndaj NATO-s, një braktisje e plotë e aleancës nuk është e mundshme për tre arsye kryesore:

  1. Baza ushtarake amerikane në Evropë janë të pazëvendësueshme për strategjinë globale të Pentagonit.
  2. Kostoja financiare e një tërheqjeje do të ishte jashtëzakonisht e lartë, duke përfshirë transferimin e pajisjeve, ushtarëve dhe familjeve të tyre.
  3. NATO sjell fitime të mëdha ekonomike për Shtetet e Bashkuara përmes kontratave ushtarake dhe standardeve teknike.

Prandaj, edhe pse reduktimet e pranisë ushtarake janë të mundshme, një braktisje e plotë e NATO-s nuk është një opsion realist për SHBA-në.

URL Youtube: [https://www.youtube.com/watch?v=example](https://www.youtube.com/watch?v=example)
URL Corriere della Sera: [https://www.corriere.it/esteri/26_maggio_03/quanto-costerebbe-usa-abbandonare-nato-centinaia-miliardi-dollari-78e4a221-042c-44e-9f71-022ebaadaxlk.shtml](https://www.corriere.it/esteri/26_maggio_03/quanto-costerebbe-usa-abbandonare-nato-centinaia-miliardi-dollari-78e4a221-042c-44e-9f71-022ebaadaxlk.shtml)


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.