Kuvendi i Kosovës miraton projektligjin për energji me 58 vota për

Burimi i lajmit: orainfo.net

Kuvendi i Kosovës miraton projektligjin për energji me 58 vota për

Në një vendim historik për sektorin e energjisë në Kosovë, Kuvendi ka miratuar në lexim të parë projektligjin për energji me 58 vota pro, 15 kundër dhe një abstenim. Ky projektligj, i cili synon të përmirësojë strukturën e menaxhimit të energjisë në vend, ka kaluar etapën e parë të shqyrtimit parlamentar me mbështetje të gjerë nga deputetët.

Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli, gjatë prezantimit të projektligjit ka bërë një thirrje të veçantë deputetëve duke u kërkuar që ta mbështesin këtë iniciativë. Në fjalimin e saj para deputetëve, ajo ka theksuar se ky projektligj është një hap i rëndësishëm drejt reformës së sektorit të energjisë, duke garantuar transparencë dhe përgjegjësi më të madhe në menaxhimin e resurseve energjetike të vendit.

Sipas ministrës, projektligji synon të rregullojë problemet e vjetra të sektorit, duke përfshirë edhe shmangien nga llogaridhënia dhe përgjegjësia e institucioneve. “Ky ligj do të na ndihmojë të krijojmë një sistem më të qëndrueshëm dhe të parashikueshëm në fushën e energjisë, duke siguruar që të gjitha proceset të jenë në përputhje me standartet ndërkombëtare”, ka thënë Rizvanolli.

Reagime nga deputetët: kritika për procedurën dhe përmbajtjen

Edhe pse projektligji ka marrë mbështetje të gjerë, nuk kanë munguar edhe kritikat. Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Ferat Shala, ka ngritur shqetësime të theksuara për procedurën e shqyrtimit të projektligjit. Ai ka theksuar se ky ligj nuk është trajtuar me rregullat e zakonshme legjislative, duke injoruar konsultimet e nevojshme me publiku, shoqërinë civile, media dhe ekspertët në fushë.

“Në lexim të parë, e kemi thënë dhe po e përsëris, puna e parë e këtij ligji është shmangia nga llogaridhënia dhe përgjegjësia e Kuvendit dhe bartja e gjithë përgjegjësisë te një ministri për një pjesë të sektorit të mjedisit, jashtëzakonisht delikat”, ka thënë Shala gjatë diskutimit.

Ai ka shtuar se ndryshimet e propozuara nuk janë bërë nëpërmjet një procesi transparente, por përmes procedurave të përshpejtuara, duke e bërë këtë projektligj të diskutueshëm në aspektin e legjislacionit. “Ne po e trajtojmë këtë ligj jo siç ka qenë më parë me rregulla më të thjeshta, por po ia bartim gjithë përgjegjësinë një ministrie, duke mos marrë parasysh opinionin e ekspertëve dhe interesat e publikut”, ka argumentuar deputeti i PDK-së.

Cilat janë ndryshimet kyçe të projektligjit për energji?

Projektligji për energji ka si qëllim kryesor riformimin e strukturës së menaxhimit të energjisë në Kosovë. Në vijim janë disa nga ndryshimet më të rëndësishme që propozohet të vendosen me këtë akt ligjor:

• Qëndrueshmëria në furnizimin me energji: Projektligji synon të sigurojë një furnizim të qëndrueshëm me energji elektrike, duke reduktuar varësinë nga importet dhe duke promovuar përdorimin e burimeve të rinovueshme.
• Përgjegjësi e qartë institucionale: Një nga kritikat kryesore ndaj sistemit aktual është mungesa e qartësisë në përcaktimin e përgjegjësive. Ky projektligj kërkon që institucione të ndryshme të marrin përgjegjësi të qarta dhe të përcaktojnë kufijtë e tyre në menaxhimin e sektorit.
• Rritja e investimeve në energji të rinovueshme: Ligji parashikon stimuj të ndryshëm për investitorët që të angazhohen në zhvillimin e projekteve të energjisë së ripërtëritshme, duke përfshirë hidrocentralet, energjinë diellore dhe atë erëore.
• Zbutja e varësisë nga energjia e hollë: Kosova aktualisht varet shumë nga energjia e prodhuar nga qymyri, gjë që ka pasoja negative për mjedisin dhe shëndetin e qytetarëve. Projektligji synon të nxjerrë plane konkrete për diversifikimin e burimeve të energjisë.
• Transparenca dhe llogaridhënie: Një nga objektivat kryesorë është të rritet transparenca në menaxhimin e sektorit, duke garantuar që të gjitha vendimet të jenë të dokumentuara dhe të kontrollueshme nga publiku.

Reagimet e shoqërisë civile dhe ekspertëve

Edhe pse Kuvendi ka miratuar projektligjin, nuk kanë munguar reagimet nga shoqëria civile dhe ekspertët në fushën e energjisë. Disa organizata jo-qeveritare kanë shprehur shqetësimin se procesi i shqyrtimit ka qenë shumë i nxituar dhe ka munguar konsultimi i gjerë me aktorët kryesorë në fushë.

Një nga organizatat që ka reaguar është Iniciativa për Zhvillim të Qëndrueshëm (IZQ), e cila ka deklaruar se ndryshimet e propozuara në projektligj kanë potencialin të përmirësojnë sektorin, por kanë nevojë për më shumë diskutime dhe konsultime me ekspertët dhe komunitetin lokal.

“Ne e mirëpresim synimet e projektligjit, por i kemi edhe disa shqetësime. Për shembull, nuk është e qartë se si do të menaxhohen burimet e energjisë së rinovueshme në praktikë, veçanërisht në kontekstin e kostos së lartë të tyre”, ka thënë një përfaqësues i IZQ-së.

Nga ana tjetër, ekspertët në fushën e energjisë kanë theksuar se projektligji mund të jetë një hap i mirë, por vetëm nëse implementohet në mënyrë të qëndrueshme dhe me mbështetjen e duhur financiare nga institucione ndërkombëtare.

Çfarë ndodh tani: procesi parlamentar vazhdon

Edhe pse projektligji ka kaluar leximin e parë, procesi legjislativ nuk ka mbaruar. Në fazat e ardhshme, projektligji do të kalojë në leximin e dytë dhe të tretë, ku mund të bëhen ndryshime të mëtejshme në bazë të sugjerimeve të dhëna gjatë diskutimeve parlamentare.

Ministrja Rizvanolli ka shprehur optimizëm se projektligji do të përmirësojë sektorin e energjisë në Kosovë, por ka theksuar se do të nevojiten edhe reforma të tjera strukturore për të arritur qëllimet e vendosura.

“Ky projektligj është një pjesë e reformës së gjerë që duhet të ndodhë në sektorin e energjisë. Ne do të vazhdojmë të punojmë me të gjitha palët për të siguruar që ky ligj të jetë sa më efektiv”, ka thënë ajo.

Nga ana tjetër, deputetët e opozitës kanë deklaruar se do të vazhdojnë të monitorojnë procesin dhe të bëjnë presion për ndryshime nëse do të identifikojnë gabime ose mungesa në projektligj.

Perspektiva për të ardhmen e sektorit të energjisë në Kosovë

Sektori i energjisë në Kosovë ka qenë në qendër të diskutimeve për shumë vite, veçanërisht për shkak të varësisë nga energjia e hollë dhe ndikimit negativ në mjedis. Me miratimin e këtij projektligji, qeveria dëshiron të nisë një fazë të re, ku burimet e rinovueshme do të luajnë një rol të rëndësishëm.

Një nga sfidat më të mëdha për Kosovën do të jetë të sigurojë investime të mjaftueshme në teknologji të reja, duke përfshirë edhe energjinë diellore dhe atë erëore. Gjithashtu, do të jetë e nevojshme të rritet ndërgjegjësimi i publikut për rëndësinë e përdorimit të energjisë së qëndrueshme.

Në këtë kontekst, projekti i energjisë së rinovueshme që mbështetet nga institucione ndërkombëtare si Banka Botërore dhe BE mund të luajnë një rol kyç në transformimin e sektorit.

Përfundim: një hap i rëndësishëm, por me sfida të mëtejshme

Miratimi i projektligjit për energji me 58 vota pro është një hap i rëndësishëm për Kosovën drejt reformës së sektorit të energjisë. Megjithatë, sfidat që kanë të bëjnë me implementimin e këtij ligji janë të mëdha, duke përfshirë nevojën për mbështetje financiare, konsultime të gjerë me shoqërinë civile dhe ekspertët, si dhe sigurimin e transparencës në të gjitha fazat e procesit.

Është e qartë se pa një angazhim të vazhdueshëm nga të gjitha palët e interesuara, projektligji mund të mbetet vetëm një dokument simbolik. Për këtë arsye, është thelbësore që Kuvendi, qeveria dhe institucione të tjera të punojnë së bashku për të siguruar që ndryshimet e propozuara të realizohen në praktikë.

Në fund të fundit, fati i këtij projektligji do të përcaktojë jo vetëm të ardhmen e energjisë në Kosovë, por edhe atë të mjedisit dhe shëndetit të qytetarëve. Prandaj, është e domosdoshme që të gjithë aktorët të jenë të angazhuar në procesin e implementimit të këtij ligji me profesionalizëm dhe përgjegjësi.