Kuvendi në tension: Haxhiu i detyron deputetët e opozitës të marrin pjesë në votim deri në orën 14:00

Kryeparlamentarja Haxhiu i detyron deputetët e opozitës të marrin pjesë në votim

Në një lëvizje që ka nxitur reagime të ashpra, kryeparlamentarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, i ka detyruar deputetët e opozitës të marrin pjesë në seancën e votimit për zgjedhjen e Presidentit deri në orën 14:00 të sotës. Vendimi erdhi pasi në sallën e Kuvendit nuk ishin të pranishëm 80 deputetë, gjë që kishte bërë që procedura të niste me vonesë dhe të konsiderohej si cenim i rendit kushtetues nga ekspertë dhe organizata joqeveritare.

Haxhiu ka argumentuar se deputetët janë të obliguar të marrin pjesë në votim, duke thënë se kjo është e nevojshme për të mundësuar zgjedhjen e Presidentit. “Për t’i dhënë atyre mundësinë që të jenë të pranishëm në këtë seancë […] po e vazhdojmë këtë seancë në orën 2. Pra, shihemi në orën 2”, ka deklaruar ajo gjatë një njoftimi për shtyp.

Vendimi i Haxhiut ka hyrë në konflikt me një aktgjykim të Gjykatës Kushtetuese, e cila kishte vendosur më parë se deputetët nuk mund të detyrohen të marrin pjesë në votim. Gjykata kishte argumentuar se deputetët janë përfaqësues të zgjedhur të popullit dhe nuk i nënshtrohen asnjë mandati detyrues, duke i lënë ata të vendosin nëse pjesëmarrja e tyre është në interesin më të mirë të Republikës së Kosovës.

Gjykata Kushtetuese kundër detyrimit: deputetët kanë liri të plotë

Në fund të marsit, Gjykata Kushtetuese kishte nxjerrë një vendim historik, duke i dhënë Kuvendit një afat prej 34 ditësh për të zgjedhur Presidentin. Vendimi erdhi pasi procedura e zgjedhjeve nuk kishte filluar brenda afatit të paracaktuar prej 60 ditësh, duke bërë që Kuvendi të kishte vetëm 30 ditë për të përfunduar procesin para përfundimit të mandatit të Presidentit aktual.

Sipas aktgjykimit të Gjykatës, deputetët nuk mund të detyrohen të marrin pjesë në votim, pasi Kushtetuta e Kosovës përcakton qartë në nenin 70 se deputetët nuk i nënshtrohen asnjë mandati detyrues. Gjykata kishte cituar edhe raste të mëparshme, si rastin KO124/25, duke theksuar se çdo vendim i deputetëve duhet të jetë në interesin më të mirë të Republikës, por kjo vlerësohet vetëm nga deputetët vetë.

Në pikën 175 të aktgjykimit, Gjykata kishte thënë: “Përderisa respektohet Kushtetuta, çdo zgjedhje e të zgjedhurve dhe njëkohësisht përfaqësuesve të popullit, duhet respektuar dhe Kushtetuta përcakton qartë, që deputetët nuk i nënshtrohen asnjë mandati detyrues.”

Reagimet e opozitës: “Ky është abuzim me Kushtetutën”

Njëri nga deputetët më të zëshëm të opozitës, Filan Fisteku, ka reaguar ashpër ndaj vendimit të Haxhiut. “Ky është një abuzim i plotë me Kushtetutën. Gjykata Kushtetuese ka qenë e qartë: deputetët kanë liri të plotë dhe nuk mund të detyrohen. Haxhiu po shkel rregullat për të imponuar një votim që nuk ka mbështetje ligjore”, ka thënë ai.

Një tjetër deputet i opozitës, Adelina Thaçi, ka shtuar se vendimi i Haxhiut është një provë e mëtejshme e përpjekjeve për të manipuluar proceset demokratike. “Ne kemi respektuar procedurat ligjore, por ky detyrim është një sulm ndaj pavarësisë së deputetëve. Ne do të vazhdojmë të mbrojmë Kushtetutën”, ka deklaruar ajo.

Opozita ka thirrur edhe për mbështetje ndërkombëtare, duke thënë se vendimi i Haxhiut mund të ketë pasoja negative për imazhin e Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Çfarë ndodh më pas? Afati i Haxhiut dhe rreziku i bllokimit

Nëse deputetët e opozitës nuk marrin pjesë në votim deri në orën 14:00, Kuvendi do të jetë në rrezik të bllokohet përsëri, duke e shtyrë procesin e zgjedhjes së Presidentit. Sipas procedurave, për një votim të vlefshëm duhen të pranishëm të paktën 80 deputetë, dhe votimi duhet të mbarojë brenda afatit të paracaktuar.

Nëse procedura dështon përsëri, Kosova mund të përballet me një krizë institucionale, duke e lënë vendin pa President në një moment të rëndësishëm politik. Kjo mund të ketë pasoja të rënda për stabilitetin e vendit dhe marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë.

Nga ana tjetër, Haxhiu ka thënë se do të vazhdojë procedurën pavarësisht presionit, duke argumentuar se detyrimi i deputetëve është i nevojshëm për të shmangur një bllokim të gjatë të institucioneve.

Pyetje të shpeshta

1. Pse Gjykata Kushtetuese ka vendosur se deputetët nuk mund të detyrohen të marrin pjesë në votim?

Gjykata Kushtetuese ka argumentuar se sipas Kushtetutës së Kosovës, deputetët janë përfaqësues të zgjedhur të popullit dhe nuk i nënshtrohen asnjë mandati detyrues. Vendimi i tyre për pjesëmarrje duhet të jetë i lirë dhe në interesin e Republikës, sipas interpretimit të tyre.

2. Çfarë ndodh nëse deputetët e opozitës nuk marrin pjesë në votim deri në orën 14:00?

Nëse procedura nuk përmbush kriteret e nevojshme (të paktën 80 deputetë të pranishëm), Kuvendi do të jetë në rrezik të bllokohet përsëri, duke e shtyrë procesin e zgjedhjes së Presidentit dhe duke rrezikuar stabilitetin institucionale të vendit.

3. Cilat janë rreziqet e një bllokimi të zgjedhjes së Presidentit?

Një bllokim i zgjedhjes së Presidentit mund të çojë në një krizë institucionale, duke lënë vendin pa udhëheqës në një moment të rëndësishëm politik. Kjo mund të ketë pasoja negative për marrëdhëniet ndërkombëtare dhe stabilitetin e Kosovës.

4. Si e interpreton Haxhiu vendimin e Gjykatës Kushtetuese?

Haxhiu ka thënë se ajo interpreton vendimin e Gjykatës Kushtetuese në një mënyrë që i lejon atë të detyrojë deputetët të marrin pjesë në votim, duke argumentuar se kjo është e nevojshme për të shmangur një bllokim të gjatë të institucioneve.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.