Maqedonia përballë sfidës së thatësirës: Bujqësia në rrezik për shkak të ndryshimeve klimatike
Maqedonia përballë sfidës së thatësirës: Bujqësia në rrezik për shkak të ndryshimeve klimatike
Thatësira e përsëritur që godet Ballkanin ka sjellë pasoja të rënda për bujqësinë në Maqedoni, duke shkaktuar humbje që vlerësohen midis qindra milionë euro dhe një miliardë euro në çdo sezon. Kjo situatë prek veçanërisht rajonet më të varfra të Evropës, duke e bërë bujqësinë një nga sektorët më të prekshëm ndaj ndryshimeve klimatike.
Ndër kulturat më të prekura janë gruri, misri, hardhitë e rrushit dhe luledielli. Ekspertët parashikojnë se, nëse nuk ndërtohen sisteme moderne ujitjeje dhe nuk përshtaten varietetet e reja, prodhimi bujqësor mund të ulët me një të katërtën brenda njëzet vjetësh. Struktura e vogël e fermave, varësia nga reshjet natyrore dhe mungesa e infrastrukturës moderne e bëjnë këtë sektor veçanërisht të ndjeshëm.
Sipas analizave, rajonet më të prekura janë Verilindori, Shkupi, Vardari, Pellagonia dhe Juglindori, me luginat e Shkupit, Shtipit dhe Ovçepolit si zonat më të prekshme. Qendra për Ndryshimet Klimatike thekson nevojën për politika lokale të përshtatura, planifikim më të mirë dhe investime në masa që do të rrisin qëndrueshmërinë e komuniteteve rurale.
Njëri nga problemet kryesore është mungesa e ujit, e cila ndikon drejtpërdrejt në prodhimin e ushqimit, të ardhurat e fermerëve dhe ekonominë rurale. Toka bujqësore mbulon rreth gjysmën e territorit të vendit, duke e bërë këtë sfidë edhe më urgjente. “Thatësira është një nga sfidat më serioze të ndryshimeve klimatike moderne. Kërkon një përgjigje të koordinuar në të gjitha nivelet e qeverisjes, duke forcuar kapacitetet institucionale dhe siguruar burime financiare për masa të përshtatjes”, deklaron Qendra për Ndryshime Klimatike.
Sipas parashikimeve të Shoqatës Gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar (GIZ), deri në fund të shekullit, temperatura në Maqedoni mund të rritet me 5 gradë Celsius, reshjet e verës të ulën me 40% dhe numri i ditëve të nxehta të rritet me 50-60 ditë shtesë në vit. Kjo do të kërkojë përdorim më efikas të ujit dhe futjen e praktikave të prodhimit që janë më rezistente ndaj kushteve ekstreme.
Profesor Tosho Arsov, nga Departamenti i Frutikulturës në Fakultetin e Shkencave Bujqësore dhe Ushqimit në Shkup, thekson se ndryshimet klimatike po ndikojnë gjithnjë e më shumë në prodhimin bujqësor. “Temperatura mesatare vjetore ka rritur me 1-2 gradë, duke krijuar probleme serioze për rritjen e frutave pa ujitje. Sot, nuk mund të rekomandojmë rritjen e ndonjë specie frutash intensivisht pa kushte të përshtatshme ujitjeje”, shpjegon ai.
Ai gjithashtu përmend sfidat e reja, si temperatura të ulëta në pranverë, mungesë uji, breshër të shpeshtë, vera të thata dhe lagështi të reduktuar të ajrit. Këto kushte kërkojnë zgjidhje të menjëhershme për të përshtatur bujqësinë me ndryshimet klimatike. Projekti i GIZ-së, në partneritet me Fakultetin e Shkencave Bujqësore, ka hapur një fushë demonstruese në Dolno Lisiçe për të testuar metoda të ndryshme të përshtatjes. Qëllimi është të përcaktohen zgjidhjet më të përshtatshme për përdorim efikas të ujit dhe uljen e humbjeve.
Me pak fjalë
Maqedonia përballet me sfidën e thatësirës, e cila prek rëndë bujqësinë duke shkaktuar humbje të mëdha. Ekspertët theksojnë nevojën për investime në ujitje moderne, përshtatje të kulturave dhe masa të qëndrueshme për të zbutur ndikimin e ndryshimeve klimatike.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
