MINTI urdhëron ndarjen e produkteve të qumështit: Si duhet etiketuar sipas ligjit?

Apr 30, 2026 - 18:31
MINTI urdhëron ndarjen e produkteve të qumështit: Si duhet etiketuar sipas ligjit?

MINTI vendos rregulla të reja për etiketimin e produkteve të qumështit në Kosovë

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka nxjerrë udhëzime të detajuara për operatorët ekonomikë që veprojnë në tregun e produkteve të qumështit. Këto masa synojnë të garantojnë transparencën e plotë për konsumatorët dhe të parandalojnë praktikat mashtruese gjatë tregtisë. Vendimi bazohet në Ligjin nr. 06/L-034 për Mbrojtjen e Konsumatorit dhe Ligjin nr. 2004/18 për Tregtinë e Brendshme, duke iu drejtuar të gjithë subjektëve që merren me prodhim, import, shpërndarje ose shitje me pakicë të produkteve të qumështit.

Cilat janë kërkesat e reja për etiketimin e produkteve?

Sipas udhëzimeve të MINTI-s, të gjithë operatorët janë të detyruar të respektojnë këto kërkesa të rëndësishme:

  • Specifikimi i përbërjes në paketim: Produktet duhet të deklarohen në gjuhët zyrtare (shqip dhe serbisht) dhe të jenë të lexueshme. Në veçanti, duhet të specifikohet nëse produkti është:
    • Me bazë shtazore (100%) (dairy): Për shembull, qumështi i freskët, djathi, gjizë, etj.
    • Me bazë bimore (plant-based milk): Si qumështi i sojës, i arrës, i kokosit, etj.
    • Me bazë të qumështit pluhur: Produktet e bëra me pluhur qumështi, si p.sh. pudingët ose disa lloje të djathit të procesuar.
  • Ndarja e produkteve në raftet e tregjeve: Subjektet që bëjnë shitje me pakicë duhet të sigurojnë ndarjen fizike të produkteve sipas kategorive të mëposhtme:
    • Produktet e qumështit me bazë shtazore (dairy): Të vendosura në një seksion të veçantë.
    • Produktet me bazë bimore (plant-based milk): Të prezantuar në një rafë të dallueshme.
    • Produktet me bazë të qumështit pluhur: Të klasifikuara në një zonë të veçantë.

Pse janë këto masa të rëndësishme për konsumatorët?

Një nga qëllimet kryesore të këtij vendimi është të parandalojë mashtrimet në treg. Konsumatorët kanë të drejtë të dinë çfarë po blejnë, veçanërisht në një treg ku po rritet popullariteti i produkteve plant-based, të cilat nuk janë të njëjta me produktet tradicionale të qumështit. Për shembull, një konsumator që kërkon qumësht tradicional mund të jetë i mashtruar nëse produkti me bazë bimore është i vendosur në të njëjtën rafë pa ndarje të qartë. Kjo mund të çojë në gabime në zgjedhjen e produktit, veçanërisht për personat me intolerancë ndaj laktozës ose alergji ndaj qumështit.

Sipas të dhënave të fundit, tregu i produkteve plant-based po rritet me shpejtësi në Kosovë, me një rritje vjetore të shitjeve prej rreth 15%. Kjo bën që rregullat e reja të jenë edhe më të rëndësishme për të garantuar një konkurrencë të ndershme dhe mbrojtjen e të drejtave të konsumatorëve.

Çfarë ndodh nëse operatorët nuk respektojnë rregullat?

MINTI ka deklaruar se Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut do të intensifikojë kontrollet në ditët në vijim. Në rast të moszbatimit të këtyre rregullave, operatorët ekonomikë do të ndëshkohen sipas dispozitave të ligjit, duke përfshirë edhe multat financiare dhe ndalimin e aktivitetit tregtar për një periudhë të caktuar.

Ndër masat ndëshkuese janë:

  • Ndalimi i shitjes së produktit të papërputhshëm me ligjin.
  • Multa administrative që variojnë nga 500 deri në 5,000 euro, në varësi të rëndësisë së shkeljes.
  • Ndalimi i importit ose shpërndarjes së produktit të papërputhshëm.

Si mund të raportohen parregullsitë?

Qytetarët janë të ftuar të raportojnë çdo parregullsi të tyre duke përdorur kanalet zyrtare të MINTI-s. Këto janë kontaktet për ankesat:

Për të lehtësuar procesin, konsumatorët janë të inkurajuar të dërgojnë edhe fotografi të raftëve ose etiketimeve si dëshmi të parregullsisë. Këto ankesë do të trajtohen me prioritet nga Inspektorati, i cili do të marrë masa të menjëhershme kundër subjektëve që nuk respektojnë rregullat.

Historiku dhe konteksti i këtij vendimi

Kjo nuk është hera e parë që Kosova rregullon tregun e produkteve të qumështit. Në vitin 2018, u miratua Ligji nr. 06/L-034 për Mbrojtjen e Konsumatorit, i cili kishte si qëllim të parandalonte mashtrimet në treg. Megjithatë, sipas raportit të vitit 2023 të Autoritetit për Mbrojtjen e Konsumatorit (AKK), rreth 30% e ankesave në lidhje me produktet ushqimore kanë të bëjnë me etiketimin e pasaktë ose mashtrues.

Një nga raste të njohura ishte ajo e një kompanie që shiste qumështin e sojës si "qumësht tradicional", duke mashtruar konsumatorët. Pas një inspektimi, kompania u ndëshkua me një multë prej 3,000 euro dhe u detyrua të rishikojë të gjitha etiketat e produktit.

Reagimet e operatorëve tregtarë

Ndërsa disa operatorë tregtarë kanë mirëpritur këto masa si një hap të nevojshëm për transparencë, të tjerë kanë shprehur shqetësime për kostot e ndryshimeve në etiketim dhe ndarjen e raftëve. Asociacioni i Tregtarëve të Kosovës ka deklaruar se do të mbështesë rregullat, por ka kërkuar një periudhë kalimtare prej 6 muajsh për të zbatuar ndryshimet në mënyrë efikase.

Nga ana tjetër, kompanitë e produkteve plant-based kanë shprehur optimizëm, duke thënë se këto masa do t’i ndihmojnë të dallohen produktet e tyre nga ato tradicionale, duke rritur kështu besimin e konsumatorëve.

Çfarë duhet të bëjnë konsumatorët tani?

Konsumatorët janë të inkurajuar të jenë më vigjilentë gjatë blerjeve dhe të kontrollojnë etiketat e produkteve. Nëse hasin në një produkt të papërputhshëm me rregullat, ata duhet të raportojnë menjëherë. Kjo nuk vetëm që do t’i ndihmojë ata të bëjnë zgjedhje të informuara, por do të kontribuojë edhe në një treg më të ndershëm dhe transparent.

Për më shumë informacion, konsumatorët mund të vizitojnë faqen zyrtare të MINTI-s: www.minti-ks.org ose të kontaktojnë Inspektoratin Qendror të Mbikëqyrjes së Tregut.


Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.