Rreziku i fshehtë: Pse fjalimi me telefon afër kokës është shumë i rrezikshëm
Në botën moderne, celularët kanë bërë pjesë të pandashme të jetës sonë. Nga komunikimi i përditshëm te argëtimi, këta pajisje janë bërë një nevojë e domosdoshme. Megjithatë, shumë pak njerëz janë të vetëdijshëm për rrezikun e fshehtë që vjen së bashku me përdorimin e tyre të vazhdueshëm. Një nga shqetësimet më të mëdha është efekti i tyre mbi shëndetin, veçanërisht kur përdoren afër kokës gjatë bisedave të gjata.
Si funksionojnë celularët dhe rrezatimi i tyre?
Cellularët përdorin rrezatime elektromagnetike jojonizuese për të transmetuar thirrje dhe të dhëna. Këto rrezatime, megjithëse janë më të dobëta se ato të rrezeve X ose të rrezeve gama, kanë potencialin të ndikojnë negativisht në indet e ndjeshme të trurit gjatë ekspozimit të gjatë. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka klasifikuar rrezatimet e celularëve si “ndoshta kancerogjene” (Grupi 2B), duke i lidhur ato me rrezikun e mundshëm të zhvillimit të tumoreve në tru, veçanërisht në anën ku përdoret më shpesh telefoni.
Çfarë thonë studimet shkencore?
Një studim i Organizatës Botërore të Shëndetësisë ka treguar se përdorimi intensiv i celularëve gjatë viteve mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të gliomës, një lloj i rëndë i tumorit në tru. Gjithashtu, hulumtime të tjera kanë gjetur lidhje midis përdorimit të celularëve dhe uljes së numrit të spermave, duke theksuar se rrezatimi mund të ketë efekte të gjera në shëndetin e përgjithshëm.
Rezultatet e studimeve në numra:
- Një studim i Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin ka treguar se përdorimi i celularit për më shumë se 30 minuta në ditë rrit rrezikun e gliomës me rreth 40%.
- Hulumtime të tjera kanë zbuluar se burrat që përdorin celularët në xhep ose në brez kanë një ulje të numrit të spermave me 25% krahasuar me ata që përdorin më pak celularin.
- Një studim i Universitetit Harvard ka treguar se përdorimi i celularit gjatë gjumit mund të ndikojë negativisht në cilësinë e tij, duke shkaktuar përçarje të gjumit dhe rritje të stresit.
Si mund të mbroheni nga rrezatimi i celularit?
Edhe pse rreziku nuk është plotësisht i qartë, ka masa të thjeshta që mund të ndihmojnë në reduktimin e ekspozimit ndaj rrezatimit:
- Përdorni fjalimin me altoparlant ose kufjet me tela – Kjo e largon celularin nga kokë, duke ulur rrezatimin drejtpërdrejt në tru.
- Dërgoni mesazhe në vend të thirrjeve të gjata – Mesazhet përdorin më pak energji dhe rrezatim.
- Mbani celularin larg trupit – Mos e mbajeni në xhep, brez ose në afërsi të kokës gjatë përdorimit.
- Përdorni celularin në zona me marrje të mirë – Kur sinjali është i dobët, celulari lëshon më shumë rrezatim për të mbajtur lidhjen.
- Kufizoni kohën e përdorimit – Përdorni celularin në mënyrë të moderuar, veçanërisht gjatë bisedave të gjata.
Çfarë thonë ekspertët?
Dr. Mariana Fazlli, eksperte në shëndetin e mjedisit, thotë: “Edhe pse rrezatimi i celularëve nuk është aq i fuqishëm sa ai i rrezeve jonizuese, ekspozimi i gjatë mund të ketë efekte të gjata në shëndet. Është e rëndësishme që përdoruesit të jenë të vetëdijshëm dhe të marrin masa paraprake.”
Nga ana tjetër, Dr. Arben Berisha, specialist në neurologji, shton: “Nëse përdorni celularin shumë, rekomandohet të përdorni kufjet me tela ose të kufizoni kohën e bisedave. Gjithashtu, është e mirë të bëni kontrollime të rregullta shëndetësore, veçanërisht nëse përdorni celularin për më shumë se 1 orë në ditë.”
Përfundim: Sa e rrezikshme është të flini me telefon afër kokës?
Edhe pse shkenca nuk ka arritur ende në një përfundim të plotë, provat ekzistuese tregojnë se përdorimi i celularit afër kokës mund të ketë efekte të dëmshme në shëndet gjatë kohës së gjatë. Prandaj, është e rëndësishme të përdorni celularin në mënyrë të sigurt dhe të kufizoni ekspozimin ndaj rrezatimit.
Me pak fjalë: Përdorimi intensiv i celularëve afër kokës mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të tumoreve në tru dhe të ndikojë negativisht në shëndetin e përgjithshëm. Përmes masave të thjeshta si përdorimi i kufjeve ose kufizimi i kohës së përdorimit, mund të reduktoni rrezikun dhe të mbroheni shëndetin tuaj.
Burime të tjera:
- Organizata Botërore e Shëndetësisë – OBSH
- Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin – IARC
- Universiteti Harvard – Harvard
Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
