Mali i Zi hapi rrugën BE-së, por Shqipëria mbetet në pritë: Bushati iu drejtua Qeverisë
Një hap historik për Ballkanin: Mali i Zi u bë sot vendi i parë në rajon që merr dritën jeshile nga Bashkimi Evropian për të nisur negociatat e anëtarësimit. Vendimi i Komisionit Evropian, i miratuar me shumicë të gjerë, vë në dukje se Podgorica ka përmbushur kriteret e sundimit të së drejtës, luftës kundër korrupsionit dhe reformave strukturore. Por ndërsa Mali i Zi po feston, Shqipëria mbetet e mbërthyer në pritë, duke iu drejtuar një sfide të re: pse ajo nuk ka arritur të përcaktojë një rrugë të qartë drejt Evropës?
Bushati iu drejtua Qeverisë: "Duhen prova konkrete kundër krimit organizuar"
Në një video mesazh të ndarë në rrjete sociale, ish-ministri i Punëve të Jashtme Ditmir Bushati hodhi poshtë optimizmin e qeverisë duke theksuar se Shqipëria ka nevojë për reforma të thelluara, jo vetëm deklarata. "Anëtarësimi në BE është një mundësi historike që nuk duhet shpërdoruar", tha Bushati, duke iu drejtuar drejtpërdrejt Qeverisë së Edi Rama. Ai theksoi se lufta kundër krimit organizuar dhe korrupsionit të lartë duhet të bëhet prioritet absolut, duke përmendur se disa vende të BE-së kanë arritur të përmirësojnë sistemet e tyre vetëm pas presionit të jashtëm të fortë.
Pse kjo ngjarje ka rëndësi sot?
Ndërsa Mali i Zi po përgatitet për negociatat e anëtarësimit, Shqipëria po humbet momente kyçe për t'u rradhitur në radhët e BE-së. Kriteret e Kopenhagës – që përfshijnë stabilitetin politik, sundimin e ligjit dhe ekonominë e tregut – janë më të rrepta se kurrë. Komisioni Evropian ka bërë të qartë se përparimi i Shqipërisë varet nga përmbushja e premtimeve konkrete, jo nga deklaratat e përsëritura. Në këtë kontekst, kritikat e Bushatit nuk janë thjesht polemikë politike, por një paralajmërim për të gjithë qytetarët: pa reforma të vërteta, Shqipëria rrezikon të mbetet jashtë lojës për dekada të tëra.
Cilat janë pengesat që e mbajnë Shqipërinë në pritë?
Sipas analistëve, dështimi në përmbushjen e kriteret të BE-së nuk është vetëm problem i Qeverisë. Struktura e korrupsionit të thellë, ndërhyrjet politike në sistemin gjyqësor dhe mungesa e transparencës në privatizime janë pengesa kryesore. Në një raport të fundit të Transparency International, Shqipëria renditet në vendin e 104-të në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit, duke u renditur më keq se Mali i Zi (67-të) dhe Maqedonia e Veriut (116-të).
Një tjetër faktor është polarizimi politik i tepërt, i cili pengon miratimin e ligjeve kyçe. Për shembull, reforma e Kushtetutës së Drejtësisë, e cila ishte kusht për nisjen e negociatave, është bllokuar për vite me rradhë për shkak të mosmarrëveshjeve ndërmjet partive.
Pyetje që njerëzit bëjnë në Google (People Also Ask)
1. A ka Shqipëria mundësi të bëhet anëtare e BE-së në vitin 2025?
Sipas ekspertëve, shanset janë shumë të vogla. Edhe pse Komisioni Evropian ka nisur procesin e monitorimit të Shqipërisë, vendimi për nisjen e negociatave nuk do të vijë para vitit 2026, nëse gjithçka shkon sipas planit. Por edhe atëherë, Shqipëria duhet të përmbushë të gjitha kriteret, duke përfshirë luftën kundër krimit organizuar dhe reformën e sistemit gjyqësor.
2. Cilat janë kriteret kryesore që Shqipëria duhet t'i përmbushë për BE-në?
Kriteret e Kopenhagës përfshijnë: stabilitetin politik, sundimin e së drejtës, të drejtat e njeriut, ekonominë e tregut dhe aftësinë për të marrë përsipër detyrimet e anëtarësimit. Në praktikë, Shqipëria duhet të përmirësojë efikasitetin e gjykatave, të luftojë korrupsionin në nivel të lartë dhe të garantojë lirinë e medias.
3. Çfarë ndryshimesh ka bërë Mali i Zi që të marrë dritën jeshile nga BE-ja?
Mali i Zi ka arritur të përmbushë disa nga kriteret kryesore, duke përfshirë: reformën e sistemit gjyqësor, luftën kundër krimit organizuar dhe përmirësimin e kushteve në burgje. Gjithashtu, Podgorica ka punuar ngushtë me Komisionin Evropian për të garantuar transparencën në proceset e privatizimit. Në kontrast, Shqipëria ka vuajtur nga mungesa e vazhdimësisë në reforma dhe ndërhyrjet politike në institucione.
Çfarë duhet të bëjë Shqipëria tani?
Sipas analistëve, Qeveria e Edi Rama duhet të veprojë në tre drejtime kryesore: përshpejtimin e reformave në sistemin gjyqësor, forcimin e luftës kundër korrupsionit dhe krijimin e një klime të favorshme për investime. Në një intervistë të fundit, ish-komisioneri i BE-së për zgjerim, Johannes Hahn, tha se "Shqipëria ka potencial, por duhet të tregojë rezultate konkrete, jo fjalë".
Një tjetër hap i rëndësishëm do të ishte miratimi i një plani të detajuar për përmbushjen e kriteret të BE-së, i cili do të duhej të përfshinte afatet kohore dhe përgjegjësi të qarta. Pa këtë, Shqipëria rrezikon të mbetet në pritë për vite të tëra, ndërsa vendet fqinje si Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut përparojnë në rrugën e tyre drejt Evropës.
--- Lista e personave të përfshirë:
Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
