Shqipëria kalon mesataren e BE-së për çmimet e ushqimeve sipas fuqisë blerëse
Shqipëria kalon mesataren e BE-së për çmimet e ushqimeve sipas fuqisë blerëse
Sipas një analize të Monitor.al, konsumatorët shqiptarë kanë konsumin individual për frymë të fuqisë blerëse sa 48% e mesatares së Bashkimit Europian, ndërsa të ardhurat për frymë janë vetëm 43% të mesatares europiane.
Për konsumin sipas fuqisë blerëse, Shqipëria renditet e parafundit në Evropë, duke lënë pas vetëm Bosnjën. Në nivel të të ardhurave për frymë, ajo është në nivele të njëjta me Maqedoninë e Veriut dhe përsëri lë pas Bosnjën. Të dhënat për Kosovën mungojnë në këtë analizë.
Një nga konkluzionet më shqetësuese të këtij raporti është se çmimet e ushqimeve në Shqipëri kanë kaluar për herë të parë mesataren e Bashkimit Europian, kur maten sipas fuqisë blerëse. Të dhënat më të fundit të Eurostat, të përpunuara nga Monitor.al, tregojnë se indeksi i çmimeve të ushqimeve në Shqipëri është rritur nga 85% e mesatares së BE-së në vitin 2022 në 102.9% në vitin 2025.
Kjo do të thotë se një shportë ushqimesh që kushton 100 euro mesatarisht në BE, në Shqipëri kushton rreth 103 euro, duke matur sipas barazisë së fuqisë blerëse (PPP). Treguesi i Eurostat eliminon efektin e kursit të këmbimit dhe diferencave në nivelin e të ardhurave, duke ofruar një pamje reale të kostos së jetesës.
Një nivel mbi 100 tregon se çmimet janë më të larta se mesatarja e BE-së, ndërsa një nivel nën 100 tregon se ato janë më të ulëta. Shqipëria është vendi i vetëm në rajon që ka kaluar mesataren e BE-së për çmimet e ushqimeve.
Në krahasim, Serbia renditet e dyta me një indeks prej 96.6, ndërsa Mali i Zi dhe Bosnja-Hercegovina kanë nivele pothuajse të njëjta, respektivisht 84.6. Maqedonia e Veriut mbetet vendi më i lirë në rajon me 74.3% të mesatares së BE-së. Të dhënat për Kosovën mungojnë.
Një vit më parë, Shqipëria u barazua me BE-në për indeksin e çmimeve dhe pije joalkoolike, por këtë vit ka tejkaluar vendet e Evropës vetëm në treguesin e ushqimeve. Duke përfshirë edhe pijet joalkoolike, indeksi në 2025 është 103.8%, nga 101% në 2024.
Kjo diferencë bëhet edhe më e dukshme kur krahasohet me nivelin e të ardhurave. Ndërsa Shqipëria ka të ardhura për frymë sa 43% e mesatares së BE-së dhe konsum individual si 48% e mesatares europiane, çmimet e ushqimeve rezultojnë mbi mesataren europiane.
Kjo nënkupton se familjet shqiptare duhet të shpenzojnë një pjesë shumë më të madhe të buxhetit të tyre për ushqim krahasuar me qytetarët e vendeve më të pasura të Evropës. Ky fenomen redukton fuqinë reale blerëse të familjeve dhe është një nga arsyet pse perceptimi i qytetarëve për mirëqenien mbetet negativ.
Ndonëse Shqipëria është ende vendi më bujqësor në Evropë, ku bujqësia përbën rreth 15% të ekonomisë (ndërsa mesatarja europiane është 2%), ajo detyrohet të importojë produkte të shtrenjta ose të mbështetet në produkte vendase me çmime të larta për shkak të mungesës së konkurrueshmërisë. Shembuj të tillë janë çmimet e domateve, të cilat kanë arritur deri në 400-600 lekë për kilogram.
Çmimet e larta nuk shqetësojnë vetëm konsumatorët vendas. Në forume udhëtimi si Reddit, Tripadvisor dhe grupe të ndryshme, turistët dhe të huajt që vizitojnë Shqipërinë kanë shprehur ankime të përsëritura për çmimet e larta në supermarketet shqiptare.
Në një diskutim në TripAdvisor, një vizitor shkruan se supermarketet në Shqipëri janë "shumë të mbivlerësuara" dhe se nuk kishte parë "çmime kaq absurde", duke i krahasuar ato me ato të Maqedonisë së Veriut. Në Reddit, përdoruesit kanë raportuar se çmimet në supermarkete janë "shumë të larta" dhe "më të larta se jashtë".
Një turist në Tiranë ka raportuar se një litër qumësht kushton rreth 300 lekë, gjoksi i pulës 1,700 lekë/kg dhe një paketë musli 500 gramë mbi 1,000 lekë, duke i konsideruar këto çmime "çuditërisht të larta" krahasuar me ato në restorante dhe bare.
Një tjetër vizitor në Durrës ka treguar se për 3 euro mund të blini vetëm 2 domate, 1 limon dhe 1 mollë, duke thënë se çmimet reale janë shumë më të larta se ato të listuara në faqet ndërkombëtare të krahasimit të kostos së jetesës.
Me pak fjalë
Shqipëria ka kaluar për herë të parë mesataren e BE-së për çmimet e ushqimeve, duke u bërë vendi i vetëm në rajon me këtë tregues. Kjo situatë, së bashku me të ardhura të ulëta për frymë, rrit ndjeshmërinë e familjeve shqiptare ndaj kostos së jetesës dhe zvogëlon fuqinë e tyre blerëse.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
