Skandal me plehra në Butrint: Ina Zhupa denoncon gjendjen "të papranueshme" për UNESCO
Skandal me plehra në Butrint: Ina Zhupa denoncon gjendjen "të papranueshme" për UNESCO
Në një zëdhënje të ashpër ndaj gjendjes në Parkun Kombëtar të Butrintit, Ina Zhupa, kryetarja e Komisionit të Kulturës, Turizmit dhe Diasporës, ka cilësuar situatën si "të papranueshme" për një vend të mbrojtur nga UNESCO. Komenti i saj erdhi pasi u vërejtën mbeturina të shpërndara në hyrje të parkut, duke rrezikuar imazhin e Shqipërisë si destinacion turistik.
Fluksi i madh i turistëve nuk ka zgjidhur problemet e mjedisit
Butrinti, një nga sitet arkeologjike më të rëndësishme në Ballkan, të cilin UNESCO e ka shpallur Trashëgimi Botërore, vizitohet nga rreth 300 mijë turistë në vit. Megjithatë, sipas Zhupës, menaxhimi i mbeturinave dhe infrastruktura e dobët kanë bërë që hyrja e këtij monumenti të jetë e mbuluar me plehra.
"Ky është imazhi që u ofrojmë turistëve kur hyjnë në Butrint. Nuk mund të kemi një vend të mbrojtur nga UNESCO në këtë gjendje", tha Zhupa gjatë një vizite të fundit në terren.
Çfarë thonë autoritetet lokale?
Problemi i plehrave në Butrint nuk është i ri. Që nga viti 2020, organizatat mjedisore kanë ngritur zërin kundër menaxhimit të dobët të mbeturinave në zonë. Parku Kombëtar Butrint ka një sistem grumbullimi të mbeturinave, por ai duket se nuk funksionon në mënyrë efektive.
- Njëri nga problemet kryesore është mungesa e binarëve të mjaftueshëm për mbeturina në zonën e hyrjes.
- Të ardhurat nga turizmi (mbi 5 milionë euro në vit) nuk janë investuar në përmirësimin e infrastrukturës mjedisore.
- Një studim i vitit 2023 zbuloi se rreth 40% e turistëve janë të pakënaqur me pastërtinë në zonë.
Reagimet e shoqëris civile dhe ekspertëve
Organizata EcoAlbania ka kërkuar që autoritetet të veprojnë menjëherë për të ndaluar shkatërrimin e këtij vendi të trashëgimisë botërore.
"Ne kemi paralajmëruar që nga viti 2021 se Butrinti po humb vlerën e tij për shkak të menaxhimit të dobët të mbeturinave", tha një përfaqësues i organizatës.
Çfarë duhet bërë tani?
Zhupa ka ngritur tri kërkesa të menjëhershme:
- Ngritja e binarëve të mjaftueshëm për mbeturina në hyrje të parkut.
- Futja e një sistemi të ri grumbullimi të mbeturinave me ndarje të tyre në organike dhe jo-organike.
- Një fushatë të gjerë informuese për turistët për të mos lënë mbeturina në zonë.
Nëse këto masa nuk zbatohen, ka rrezik që Butrinti të përfshihet në listën e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Rrezik të UNESCO-s, duke rrezikuar fonde të mëdha ndërkombëtare për restaurim.
Historiku i Butrintit dhe rëndësia e tij
Butrinti është një nga sitet arkeologjike më të vjetra në Evropë, me një histori që shtrihet për më shumë se 5,000 vjet. Ai u shpall Trashëgimi Botërore në vitin 1992 dhe që atëherë është një nga destinacionet më të vizituara në Shqipëri.
Sipas UNESCO-s, Butrinti është një shembull i rrallë i një vendbanimi që ka qenë i banuar nga ilirët, grekët, romakët dhe bizantinët. Megjithatë, problemi i mbeturinave po kërcënon këtë trashëgimi të pasur.
Perspektiva e ardhshme: A do të ndryshojë gjëndja?
Nëse autoritetet nuk veprojnë shpejt, rreziku është që Butrinti të humbë statusin e tij të mbrojtur nga UNESCO, duke ndikuar negativisht në turizmin dhe ekonominë lokale.
Zhupa ka premtuar se do të kërkojë një takim urgjent me ministrin e Mjedisit për të gjetur zgjidhje të menjëhershme.
Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
