Zvicra voton për brirët e lopëve ndërsa Shqipëria vendos "brirë" kundër popullit
Zvicra dhe Shqipëria: Dy këndvështrime të ndryshme për drejtësinë sociale
Një nga dallimet më të theksuara midis shoqërive demokratike dhe atyre me tendenca autoritare shfaqet në mënyrën se si trajtohet marrëdhënia midis shtetit, natyrës dhe qytetarëve. Dy situata të ndryshme, njëra në Zvicër dhe tjetra në Shqipëri, ilustrojnë këtë kontrast në mënyrë të qartë.
Zvicra: Demokracia në veprim për mbrojtjen e natyrës
Në Zvicër, një debat i rëndësishëm demokratik u zhvillua rreth një çështje që mund të duket e pazakontë për shumë vende: nëse shteti duhet të subvencionojë fermerët që i lënë lopët me brirë. Ky referendum, i cili u mbajt me 25 maj 2025, u nxit nga një iniciativë qytetare që kërkonte mbrojtjen e mirëqenies së kafshëve dhe ruajtjen e traditave bujqësore lokale.
Sipas Enver Robelli, një analist politik, ky proces tregon se si një shoqëri e avancuar i jep rëndësi zërin e qytetarëve edhe në çështje që mund të duken të vogla në shkallë globale. «Në Zvicër, shteti nuk është një entitet i izoluar nga populli. Qytetarët janë të vetëdijshëm se kanë një rol aktiv në vendimmarrje, madje edhe nëse kjo do të thotë të diskutosh për brirët e lopëve», shpjegon ai.
Rezultati i referendumit ishte i qartë: populli votoi kundër subvencionimit të fermave që lënë lopët me brirë. Megjithëse kjo mund të duket si një vendim i pazakontë, ai thekson një parim thelbësor të demokracisë direkte: qytetarët kanë të drejtën të vendosin për çështje që prekin jetën e tyre dhe të komunitetit të tyre.
Shqipëria: Pushteti që vendos "brirë" kundër popullit
Ndërsa Zvicra po zhvillon një proces demokratik për mbrojtjen e natyrës, në Shqipëri situata është krejt e kundërta. Sipas raportimeve të mediave lokale, qeveria shqiptare ka marrë një sërë vendimesh të rëndësishme gjatë natës, pa asnjë konsultim publik ose transparencë. Projekte gjigante si ndërtimi i 10 mijë dhomave, hoteleve luksoze, një ishull artificial dhe ndryshime ligjore arbitrare janë vendosur në mënyrë të njëanshme.
Një shembull i tillë është ndryshimi i ligjeve për mbrojtjen e zonave të ndaluara, i cili ka nxitur reagime të ashpra nga komunitetet lokale dhe aktivistët ambientalë. Enver Robelli thekson se këto veprime janë një shembull i qartë i mënyrës se si pushteti përdoret kundër interesave të popullit. «Në Shqipëri, qytetarët nuk janë pjesë e procesit vendimmarrës. Vendimet janë marrë në errësirë, pa transparencë dhe pa marrë parasysh opinionin e tyre», shpjegon ai.
Mungesa e konsultimit publik dhe transparencës ka çuar në një klimë të tensionuar midis qeverisë dhe shoqërisë civile. Aktivistët kanë ngritur zërin kundër këtyre projekteve, duke i quajtur ato si «vjedhje të tokës dhe natyrës shqiptare».
Një kontrast i theksuar midis demokracisë dhe autoritarizmit
Këto dy situata ilustrojnë një kontrast të theksuar midis demokracisë direkte dhe autoritarizmit. Në Zvicër, qytetarët kanë fuqinë të ndikojnë në vendimmarrje, madje edhe në çështje që mund të duken të vogla. Në Shqipëri, megjithatë, pushteti vendos në errësirë, duke i lënë qytetarët jashtë procesit.
Sipas ekspertëve, ky kontrast nuk është vetëm një çështje e mënyrës se si trajtohet natyra, por edhe e mënyrës se si trajtohen të drejtat e qytetarëve. Në Zvicër, demokracia funksionon si një mbrojtës i mirëqenies së të gjithëve, ndërsa në Shqipëri, ajo shfaqet si një instrument i përdorur kundër popullit.
Me pak fjalë
Ndërsa Zvicra zhvillon një proces demokratik për mbrojtjen e natyrës përmes referendumit për brirët e lopëve, Shqipëria shfaqet si një shembull i mënyrës se si pushteti mund të përdoret kundër interesave të popullit. Këto dy situata theksojnë rëndësinë e transparencës, konsultimit publik dhe pjesëmarrjes aktive të qytetarëve në proceset vendimmarrëse.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
