Arbëreshë: Muzika si dialog me trashëgiminë shqiptare përmes intuitës dhe riinterpretimit

Jun 17, 2026 - 06:04
Arbëreshë: Muzika si dialog me trashëgiminë shqiptare përmes intuitës dhe riinterpretimit

Arbëreshë: Një udhëtim muzikor ndërmjet intuitës dhe trashëgimisë shqiptare

Këngëtarja Arbëreshë zhvillon një qasje krijuese që lidh përvojat e saj në Zvicër, Kosovë dhe Shqipëri, duke i trajtuar si frymëzim të thellë për muzikën, jo si referenca të drejtpërdrejta. Në një intervistë për albinfo.ch, ajo ndalet te procesi krijues, te ndërrimi i interpretimeve dhe te raporti i saj me trashëgiminë muzikore shqiptare. Një bisedë mbi krijimtari, identitet dhe zë që ndërton përmes përvojës.

albinfo.ch: Projekti Arbëreshë lëviz mes Zvicrës, Kosovës dhe Shqipërisë. Si përkthehen këto hapësira në tingullin tuaj?

Arbëreshë: Nuk mendoj shumë në terma hapësirash kur krijoj muzikë. Ajo që më intereson është frymëzimi që një këngë zgjon në mua. Shpesh më tërheqin detaje të vogla: një melodi, një ritëm, një fragment teksti apo një tingull. Këto vende jetojnë brenda muzikës, por jo në mënyrë që ta përkthej apo ta përfaqësoj drejtpërdrejt. Është rastësi që kitara është i vetmi instrument “jo tradicional” që përdor. Me këtë instrument kam filluar të mësoj kur isha në Zvicër.

albinfo.ch: Emri që keni zgjedhur mbart një histori të veçantë. Çfarë kuptimi ka për ju?

Arbëreshë: Emrin ma ka zgjedhur babai kur kam lindur, unë thjesht e kam “zbukuruar” me shkronjën time të preferuar, “ë”. Fillimisht nuk kam menduar për aspektin historik, por më vonë e kam parë si një paralelizëm: si arbëreshët kanë ruajtur trashëgiminë e tyre, unë po përpiqem ta bëj këtë përmes muzikës.

albinfo.ch: Zëri juaj ka një timbër të veçantë. A e përjetoni si dhunti natyrore apo si proces i ndërtuar?

Arbëreshë: Faleminderit. Mendoj se është një përzierje e të dyjave. Timbri ka qenë gjithmonë aty, por zëri ndryshon me kohën. Është një dhunti që me kohën është zhvilluar dhe ka marrë forma të reja.

albinfo.ch: Interpretimet tuaja të këngëve popullore sjellin një intimitet të veçantë. Si e gjeni balancën mes traditës dhe ndjeshmërisë suaj?

Arbëreshë: Për mua ky proces ndodh shumë natyrshëm. Disa këngë zgjojnë diçka në mua që dua ta eksploroj përmes muzikës. Nuk mundohem ta ndryshoj atë me zor, por as ta ruaj thjesht siç është. Ajo ndryshon vetvetiu, në mënyrën si e ndjej dhe si e perceptoj.

albinfo.ch: Si e ndikon intuita në krijimtarinë tuaj?

Arbëreshë: Kitara është i vetmi instrument që e kam mësuar në mënyrë të strukturuar. Përndryshe, qasja ime është intuitive. Megjithatë, vetëm intuita nuk mjafton gjithmonë. Me dafin, për shembull, e gjeta veten duke luajtur vazhdimisht të njëjtat gjëra. Doja ta zgjeroja horizontin tim, kështu që kam filluar të marr mësime për ta përdorur instrumentin në mënyra më të pasura.

albinfo.ch: A mund të thuhet se muzika juaj është një formë dialogu me paraardhësit?

Arbëreshë: Ndoshta tingëllon e çuditshme, por ndonjëherë ndihem kështu. Ka momente kur këngët kanë një thellësi aq të madhe, sa që afrohet me një lloj transhendence. Ndonjëherë ndjenja bëhet aq e fortë, sa më duket sikur jam në dialog me protagonistët e këngës, sikur ata po ma tregojnë historinë e tyre.

albinfo.ch: Si e përkufizon estetikën tuaj muzikore?

Arbëreshë: Mundohem të jem sa më e sinqertë në muzikën që bëj. Si rezultat, estetika ime është e thjeshtë dhe minimaliste.

albinfo.ch: Muzika juaj shpesh i shmang kategorizimet. Si e përkufizoni zhanrin tuaj artistik?

Arbëreshë: Është një pyetje e vështirë. Edhe pse e di që kategorizimi mund të ndihmojë, nuk është diçka që më vjen natyrshëm. Deri tani, nuk kam gjetur një përkufizim më të saktë se “contemporary folk”, edhe pse nuk e ndjej si plotësisht përfaqësues.

albinfo.ch: Ku performoni zakonisht dhe ku mund t’ju ndjekë publiku?

Arbëreshë: Shumicën e koncerteve i kam pasur në Shqipëri dhe Kosovë, por kam performuar edhe në Kroaci, Zvicër, Francë dhe Gjermani. Performoj në hapësira që lejojnë një lidhje të drejtpërdrejtë me publikun. Sa i përket ndjekjes, kryesisht në Instagram.

albinfo.ch: Pse nuk keni një kanal aktiv në YouTube?

Arbëreshë: Arsyeja është se deri tani nuk kam pasur çfarë të publikoj. Aktualisht jam duke punuar në albumin tim të parë në bashkëpunim me producentin Dritëro Nikqi. Albumi do të përmbajë dhjetë riinterpretime të këngëve popullore shqiptare dhe pritet të dalë rreth fundit të vitit.

albinfo.ch: Keni bashkëpunuar me artistë të ndryshëm. Çfarë kanë sjellë këto për rrugëtimin tuaj?

Arbëreshë: Bashkëpunimi im i parë ishte me platformën “Marrja Zezë”, e themeluar nga Jehona Jahaj. Më pas pata mundësinë të kontribuoj në filmin “The Beauty of the Donkey” të Dea Gjinovci. Kam bashkëpunuar edhe me Agona Shporta dhe Liburn Jupolli. Një bashkëpunim tjetër ishte me Kolë Laca. Së fundmi jam pjesë e projektit “Echoes of Origin” me Flaka Goranci, Tringa Sadiku dhe Hava Bekteshi.

Me pak fjalë

Arbëreshë paraqet një udhëtim muzikor që lidh intuitën, trashëgiminë shqiptare dhe riinterpretimin e saj përmes një qasjeje të sinqertë dhe minimaliste. Projekti i saj, duke përfshirë albumin e parë me riinterpretime të këngëve popullore, tregon një angazhim të qëndrueshëm ndaj materialit muzikor dhe një dëshirë për të ndërtuar dialog me paraardhësit përmes artit.

Personat e përmendur

Video: Shiko videon


Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.