Pse kaliumi është jetik gjatë verës dhe si ta plotësoni në dietë

Jul 4, 2026 - 00:01
Pse kaliumi është jetik gjatë verës dhe si ta plotësoni në dietë

Rëndësia e kaliumit gjatë verës: elektrolit kyç për organizëm

Gjatë verës, kur temperatura rritet dhe djersitja bëhet më e madhe, trupi humb elektrolite të rëndësishëm, duke përfshirë edhe kaliumin. Kjo lëndë ushqyese, e cila luan rol kyç në funksionimin e muskujve, nervave dhe zemrës, duhet të monitorohet dhe plotësohet në mënyrë të qëndrueshme. Sipas Instituteve Kombëtare të Shëndetit (NIH), gratë e rritura kanë nevojë për 2,600 miligramë kalium në ditë, ndërsa burrat për 3,000 miligramë.

Nutricionistët rekomandojnë që gjatë verës të kushtohet vëmendje të veçantë marrjes së këtij elektroliti, pasi humbja e tij përmes djersitës mund të ndikojë negativisht në shëndet. Sandra Zhang, dietologe-nutricioniste në Qendrën Frances Stern për Ushqyerje, shpjegon se kaliumi ndihmon në rregullimin e funksionit të muskujve, sinjaleve nervore, ekuilibrit të lëngjeve, presionit të gjakut dhe rrahjeve të zemrës.

Funksionet kritike të kaliumit në organizëm

Kaliumi punon ngushtë me natriumin për të mbajtur ekuilibrin e lëngjeve në trup. Laura Acosta, profesoreshë në Universitetin e Floridës, thekson se ky elektrolit ndikon direkt në tkurrjet e muskujve, duke përfshirë edhe ato të zemrës. Nivelet e ulëta ose të larta të kaliumit mund të shkaktojnë aritmi – ritme të parregullta të zemrës – dhe në raste ekstreme, madje arrest kardiak.

“Kaliumi është thelbësor për funksionimin normal të zemrës. Nëse nivelet e tij në gjak ndryshojnë ndjeshëm, mund të ketë pasoja të rënda për shëndet,” shpjegon Acosta. Ajo shton se ky elektrolit luan gjithashtu një rol të madh në ruajtjen e presionit të shëndetshëm të gjakut.

Rreziku i mungesës së kaliumit gjatë verës

Nivelet e ulëta të kaliumit, të cilat shpesh lidhen me dehidratimin, mund të shkaktojnë simptoma të ndryshme. Mary Mosquera Cochran, dietologe në Qendrën Mjekësore Wexner të Universitetit Shtetëror të Ohajos, përmend se mungesa e lehtë mund të manifestohet përmes lodhjes, dobësisë muskulore, dhimbjes barku ose kapsllëkut.

Një mungesë më e rëndësishme e kaliumit mund të kontribuojë në rrahje të parregullta të zemrës, presion të lartë të gjakut dhe, në raste të rënda, komplikime të rrezikshme të zemrës ose arrest kardiak. “Është e rëndësishme të monitorohen nivelet e këtij elektroliti, veçanërisht gjatë verës kur djersitja është e shtuar,” thekson Cochran.

Ushqime të pasura me kalium për të plotësuar nevojat e organizmit

Kaliumi gjendet në shumë ushqime, duke përfshirë edhe ato bimore dhe shtazore. Sipas NIH, disa nga burimet më të mira janë:

  • Kajsi i thatë: 755 miligramë për gjysmë filxhani;
  • Thjerrëza: 731 miligramë për filxhan;
  • Kungulli i gjalpit: 644 miligramë për filxhan;
  • Patate e pjekur: 610 miligramë;
  • Lëng portokalli: 496 miligramë;
  • Bananë: 422 miligramë.

Nga produktet shtazore, qumështi përmban 366 miligramë kalium për filxhan, ndërsa gjoksi i pule ka 332 miligramë për 3 ons.

Si të rrisni konsumin e kaliumit dhe të monitoroni nivelet

“Nëse dieta juaj përfshin ushqime të pasura me kalium, ndoshta po plotësoni nevojat tuaja,” thotë Acosta. Megjithatë, nëse shfaqni simptoma të vazhdueshme si dobësi muskulore, lodhje të pazakontë, palpitacione ose dhimbje barku, ajo këshillon të konsultoheni me një mjek. “Këto simptoma nuk janë domosdoshmërisht specifike për mungesën e kaliumit, kështu që është e rëndësishme të mos përpiqeni të vetë-diagnostikoni,” shton ajo.

Mjeku mund të urdhërojë një analizë gjaku për të kontrolluar nivelet e kaliumit. Cochran rekomandon gjithashtu përdorimin e aplikacioneve për ndjekjen e dietës për të monitoruar marrjen e këtij elektroliti.

“Është veçanërisht e rëndësishme të rimbushni kalimin pas djersitjes së madhe,” thekson ajo. “Shumica e njerëzve përqendrohen në zëvendësimin e natriumit, por nëse marrja e kripës është e lartë dhe ajo e kaliumit është e ulët, zemra dhe muskujt duhet të punojnë më shumë, duke ushtruar presion të shtuar mbi organizëm.”

Cochran sugjeron ushqime si banane, avokado, ujë kokosi, kos, qumësht, fasule, thjerrëza ose qumësht soje pas aktiviteteve të forta fizike. “Shtimi i një majë kripe ose ngrënia e arrave të kripura me ushqime të pasura me kalium mund të ndihmojë në ruajtjen e ekuilibrit,” shton ajo.

Kur duhet të vizitoni një mjek

Nëse dieta juaj përmban pak kalium ose shfaqni simptoma të vazhdueshme si dobësi muskulore, rrahje të parregullta të zemrës, lodhje të pashpjegueshme ose dhimbje të forta, është e rëndësishme të kërkoni ndihmë mjekësore. “Simptomat mund të lidhen me mungesën e kaliumit ose me diçka tjetër,” shpjegon Acosta.

Për shumicën e njerëzve, një dietë e ekuilibruar është e mjaftueshme për të luftuar humbjen e kaliumit përmes djersës. Shtesat e kaliumit, sipas Acostës, përdoren vetëm në raste klinike ose për ata që marrin ilaçe të caktuara. “Meqenëse kaliumi i tepërt mund të jetë i rrezikshëm, shtesat duhet të përdoren vetëm nën mbikëqyrje mjekësore,” paralajmëron ajo.

Me pak fjalë

Gjatë verës, kaliumi bëhet një elektrolit jetik për të mbajtur organizmin të shëndetshëm. Nivelet e ulëta mund të shkaktojnë lodhje, dobësi muskulore ose probleme të rënda të zemrës. Për të plotësuar nevojat, konsumoni ushqime të pasura me këtë mineral, si banane, kajsi të thata, thjerrëza ose patate. Nëse shfaqni simptoma të rënda, konsultohuni me një mjek për analizë dhe udhëzime të përshtatshme.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: klankosova.tv
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.