Këshilltari i Trumpit, pastori Burns: Në Kosovë s’isha zyrtar, por do t’i përcjell vërejtjet SHBA-së
Pastori Burns: Vizita në Kosovë ishte nismë e pavarur fetare
Pastori Mark Burns, këshilltar joformal i presidentit amerikan Donald Trump për çështje shpirtërore, ka deklaruar se gjatë vizitës së tij të fundit në Kosovë nuk ishte në cilësinë e një përfaqësuesi zyrtar të Shteteve të Bashkuara apo negociatori për çështje politike. Megjithatë, ai ka njoftuar se do t’i përcjell vërejtjet e tij për pozitën e Kishës Ortodokse Serbe dhe liritë fetare në vend Departamentit të Shtetit të SHBA-së.
Burns ka sqaruar se vizita e tij në objektet e trashëgimisë kulturore të Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë nuk ishte e koordinuar me administratën amerikane. Ai e ka përshkruar rolin e tij si një nismë të pavarur fetare, të përkushtuar për promovimin e paqes, mbrojtjen e lirive fetare dhe nxitjen e dialogut ndërmjet komuniteteve të ndryshme.
“Kam udhëtuar si pastor i krishterë dhe themelues i lëvizjes ‘Spiritual Diplomats’ (Diplomatët Shpirtërorë)”, ka thënë ai, duke theksuar se kjo nismë buron nga bindja se “ka vende ku vetëm politika nuk mund t’i shërojë plagët”. Burns ka vizituar manastiret mesjetare të Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë – Deçanin, Patriarkanën e Pejës dhe Graçanicën – të cilat janë të përfshira në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.
Gjatë vizitës, udhëheqësit e Kishës Ortodokse Serbe i kanë informuar Burns për shqetësimet, përvojat dhe perspektivën historike të tyre. Ai ka deklaruar se qëllimi i tij ishte të dëgjojë, të mbështesë paqen dhe pajtimin në Kosovë dhe në Ballkan, duke theksuar se “çdo jetë njerëzore është e shenjtë, liritë fetare duhet të mbrohen dhe paqja e qëndrueshme kërkon që të dëgjohen zërat e të gjithëve”.
Burns ka shtuar se synon të përdorë platformën e tij publike për të nxitur ndërgjegjësim më të madh për këto çështje dhe për të avokuar për zgjidhje paqësore që respektojnë dinjitetin njerëzor dhe të drejtën për lirinë fetare. Ai ka njoftuar se do t’i ndajë vërejtjet e tij me zyrtarët e Departamentit të Shtetit të SHBA-së dhe politikëbërës të tjerë përkatës.
Çfarë thonë ekspertët për vizitën e Burns në Kosovë
Dushan Janjiq, nga Forumi për Marrëdhënie Etnike me seli në Beograd, e ka cilësuar vizitën e pastorit Burns si “një shembull të mirë të diplomacisë joformale”. Ai ka thënë se statusi i Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë duhet të zgjidhet në nivelin e kishave, pa përfshirjen e autoriteteve shtetërore.
“Kisha nuk mund të organizohet përgjatë kufijve shtetërorë, por përgjatë metropoliteve që janë të pavarura. Për lexuesit modernë, Kisha duhet të marrë një status të ngjashëm me atë të universiteteve – me autonomi të garantuar ose një formë ekstraterritorialiteti”, ka deklaruar Janjiq. Ai ka shtuar se një marrëveshje e mundshme për statusin e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë mund të arrihet vetëm me pëlqimin e kishave të tjera të krishtera, përfshirë Papën.
Mbrojtja e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë: Çfarë thonë dokumentet ndërkombëtare
Në vitin 2007, ish-presidenti finlandez Martti Ahtisaari hartoi Planin e Ahtisaarit, i cili mbron Kishën Ortodokse Serbe në Kosovë dhe garanton mbrojtjen e pronës së saj. Në vitin 2008, bazuar në këtë plan, u miratua Ligji për Zonat e Veçanta të Mbrojtura, i cili siguron mbrojtjen e manastireve, kishave dhe vendeve të tjera fetare ortodokse serbe në Kosovë.
Megjithatë, Kisha Ortodokse Serbe në Kosovë ka ndërprerë komunikimin me autoritetet aktuale të Kosovës, duke akuzuar zyrtarët e lartë për “deklarata joprofesionale dhe politikisht nxitëse”. Gjithashtu, ka pasur mosmarrëveshje gjyqësore për pronat e Kishës, siç është çështja e 24 hektarëve tokë pranë Manastirit të Deçanit, e cila u zgjidh në favor të manastirit në vitin 2016, por u zbatua vetëm në mars të vitit 2024.
Kisha Ortodokse Serbe ka edhe mosmarrëveshje të tjera, si ndërtimi i rrugës Deçan-Plavë përmes Zonës së Mbrojtur dhe pretendimi se Kisha e Krishtit Shpëtimtar në Prishtinë është ndërtuar në tokë universitare gjatë viteve ’90. Procesi gjyqësor për këtë çështje vazhdon ende.
Me pak fjalë
Pastori Mark Burns, këshilltar i Donald Trump, ka vizituar Kosovën në një nismë të pavarur fetare për të mbështetur paqen dhe liritë fetare. Ai ka njoftuar se do t’i përcjell vërejtjet e tij Departamentit të Shtetit të SHBA-së. Ekspertët e kanë cilësuar vizitën si një shembull të diplomacisë joformale, ndërsa mbrojtja e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë mbështetet në dokumentet ndërkombëtare, megjithëse kanë pasur konflikte gjyqësore dhe mosmarrëveshje me autoritetet lokale.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
