Kosova dorëzon raportin për reformat e Planit të Rritjes para afatit të KE-së
Kosova dorëzon raportin e reformave para afatit të KE-së
Kosova ka dorëzuar raportin për zbatimin e hapave reformues në kuadër të Planit të Rritjes, duke u bërë vendi i fundit që e ka bërë këtë, konfirmuan burime nga Komisioni Evropian (KE).
Raporti u dorëzua më 15 korrik, pak para se të skasonte afati i dytë i caktuar nga Komisioni Evropian për periudhën e katërt të raportimit. Ndërkaq, Bosnja dhe Hercegovina nuk ka dorëzuar ndonjë dokument, pasi Sarajeva është e vetmja që nuk ka miratuar Agjendën e Reformave dhe nuk i ka nënshkruar marrëveshjet për financim dhe hua.
Pas pranimit të raporteve nga shtetet e Ballkanit Perëndimor, Komisioni Evropian do të vlerësojë nivelin e zbatimit të reformave. Në bazë të këtij vlerësimi, do të përcaktohet edhe shuma e fondeve që secili shtet do të marrë.
“Pas pranimit të raporteve, Komisioni do të vlerësojë zbatimin e hapave përkatës reformues dhe do të marrë vendim për disbursimin e fondeve përkatëse”, deklaroi zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, për Radion Evropa e Lirë (REL).
Afati i zgjatur dhe dallimet në zbatim
Afati për periudhën e katërt të raportimit lidhur me përmbushjen e hapave reformues në kuadër të Planit të Rritjes skadoi më 30 qershor. Përveç kësaj, atë ditë skadoi edhe periudha “grejs” që Komisioni Evropian kishte miratuar për hapat reformues që fillimisht ishin paraparë të përfundonin në mesin e vitit 2025.
Për hapat reformues, afatet e të cilëve ishin fundi i vitit 2024 dhe fundi i vitit 2025, periudhat përkatëse “grejs” skadojnë më vonë gjatë vitit 2026. Këto dallime në zbatimin e reformave kanë ndikuar edhe në pagesat e deritanishme nga Komisioni Evropian.
Pagesat e ndryshme për shtetet e rajonit
Deri më tani, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë marrë tri pagesa të rregullta nga fondet e Planit të Rritjes të Bashkimit Evropian. Serbia ka marrë vetëm një pagesë, ndërsa Kosova dhe Bosnja e Hercegovina nuk kanë marrë asnjë pagesë të rregullt.
Prishtina ka marrë vetëm parafinancimin prej mbi 61 milionë eurosh, që përfaqëson shtatë për qind të shumës së përgjithshme prej 882.6 milionë eurosh të ndara për vendin. Buxheti i përgjithshëm i Planit të Rritjes të Bashkimit Evropian për Ballkanin Perëndimor është 6 miliardë euro për periudhën 2024–2027, nga të cilat 2 miliardë euro janë grante dhe 4 miliardë euro janë kredi me kushte të favorshme.
Shpërndarja e fondeve sipas kritereve ekonomike
Fondet janë ndarë sipas dy kritereve kryesore: numrit të banorëve dhe prodhimit të brendshëm bruto për kokë banori. Komisioni Evropian i ka kombinuar këta tregues për të përcaktuar çelësin proporcional të shpërndarjes ndërmjet gjashtë përfitueseve, duke u kujdesur që vendet më të mëdha të marrin një shumë më të madhe, por duke marrë parasysh edhe nevojat e tyre ekonomike.
Sipas këtyre kritereve, Serbisë i janë ndarë 1.58 miliard euro, Bosnjës e Hercegovinës 976.6 milionë euro, Shqipërisë 922.1 milionë euro, Kosovës 882.6 milionë euro, Maqedonisë së Veriut 750.4 milionë euro, ndërsa Malit të Zi 383.5 milionë euro.
Rreziku i humbjes së fondeve për vonesat në reforma
Më herët gjatë këtij viti, komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, paralajmëroi se rajoni rrezikonte të humbiste rreth 700 milionë euro për shkak të vonesave në përmbushjen e reformave. Nëse shtetet nuk përmbushin reformat me kohë, fondet humben dhe kthehen në buxhetin e bllokut evropian.
Me pak fjalë
Kosova ka dorëzuar raportin e reformave për Planin e Rritjes pak para skadimit të afatit të dytë të KE-së. Vendi është i fundit që e ka bërë këtë, ndërsa Bosnja dhe Hercegovina nuk ka dorëzuar ndonjë dokument. Pas vlerësimit të Komisionit Evropian, do të përcaktohet shuma e fondeve që secili shtet do të marrë, duke u bazuar në nivelin e zbatimit të reformave.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
