Lufta SHBA-Iran në Hormuz: Përshkallëzim i rrezikshëm dhe krizë globale energjetike

Jul 13, 2026 - 18:02
Lufta SHBA-Iran në Hormuz: Përshkallëzim i rrezikshëm dhe krizë globale energjetike

Lufta SHBA-Iran në Hormuz: Përshkallëzim i rrezikshëm dhe krizë globale energjetike

Shtetet e Bashkuara kanë sulmuar objektiva iraniane në Lindjen e Mesme pas një sulmi iranian ndaj një anijeje me kontejnerë në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë ujore kyçe për furnizimin global me naftë. Sulmi ka shkaktuar një përshkallëzim të rrezikshëm të tensionit ndërmjet SHBA-së dhe Iranit, duke ngritur shqetësime për një përplasje që mund të tronditë gjithë botën.

Sipas raportimeve, sulmi iranian ndaj anijes me kontejnerë ka lënë një anëtar të ekuipazhit të zhdukur, ndërsa Irani ka përgjigjur me sulme ndaj objektivave në disa vende të rajonit, përfshirë Bahreinin, Kuvajtin, Katarin, Jordaninë dhe Omanin. Agjencia shtetërore iraniane e lajmeve IRNA ka raportuar se më pak se një duzinë predhash janë lëshuar drejt objektivave ushtarake në ishullin Qeshm, pa shkaktuar viktima.

Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane ka deklaruar se ka goditur rreth 140 objektiva iraniane, duke përfshirë zona të lëshimit të raketave, depo municionesh dhe pajisje komunikimi. Presidenti Donald Trump ka thënë se sulmet kanë dobësuar aftësinë e Iranit për të kërcënuar transportin detar. “Ne i bombarduam me të gjitha forcat”, ka deklaruar ai në programin “Meet the Press” të NBC-së.

Irani ka këmbëngulur se vetëm ai duhet të ketë kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit dhe ka kërcënuar se do të vendosë tarifa anijeve që kalojnë aty. Kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Bagher Qalibaf, ka deklaruar se “epoka e marrëveshjeve të njëanshme ka përfunduar”.

Një organizëm shumëkombësh i mbikëqyrur nga Marina amerikane ka deklaruar se trafiku detar vazhdon në nivele të reduktuara, megjithëse para luftës kalonin rreth 140 anije në ditë. Rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të tregtuar në botë kalonte përmes kësaj ngushtice, duke bërë që kontrolli i saj nga Irani të shkaktojë një krizë globale energjetike.

Sulmet kanë shkaktuar alarm në disa vende arabe të Gjirit. Qatari ka raportuar se ka interceptuar zjarrin iranian që po afrohej, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe kanë dëgjuar alarmin për raketa. Tre persona, përfshirë një fëmijë, janë plagosur nga copëzat e raketave në Katar. Omani ka thirrur ambasadorin iranian për të protestuar ndaj sulmeve, duke i cilësuar ato si “të papërgjegjshme”.

Një anije me kontejnerë me flamur qipriot është goditur nga Irani, duke pësuar dëme të konsiderueshme në dhomën e motorit. Autoriteti detar i Omanit ka shpëtuar 23 anëtarë të ekuipazhit, ndërsa një tjetër rezultohet i zhdukur. Ministria e Jashtme e Indisë ka konfirmuar se personi i zhdukur është shtetas indian.

Garda Revolucionare e Iranit ka deklaruar se disa anije kanë shpërfillur paralajmërimet dhe nuk kanë ndjekur udhëzimet për të përdorur rrugën e miratuar. Sipas tyre, njëra prej tyre është goditur me një të shtënë paralajmëruese dhe është ndaluar.

Ndërkohë, ndërmjetësuesit, përfshirë Pakistanin, Katarin dhe Egjiptin, kanë vazhduar përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje. Pakistani ka deklaruar se ministri i tij i Jashtëm ka kërkuar “de-përshkallëzim” nga të dyja palët.

Me pak fjalë

Përshkallëzimi i luftës ndërmjet SHBA-së dhe Iranit në Ngushticën e Hormuzit ka shkaktuar një krizë globale energjetike dhe shqetësime për një përplasje të madhe. Sulmet kanë prekë disa vende të rajonit, ndërsa përpjekjet për de-përshkallëzim vazhdojnë.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.