Mërgimtarët nga Kosova përballen me kontrolla në Serbi: shqetësime për lirinë e lëvizjes

Mërgimtarët nga Kosova përballen me kontrolla të shtuara në Serbi

Raportimet për kontrolla të shtuara, ndalime të gjata dhe trajtim jo të barabartë ndaj mërgimtarëve nga Kosova gjatë kalimit nëpër territorin e Serbisë kanë ngritur shqetësime të mëdha midis qytetarëve që udhëtojnë drejt vendeve të Evropës Perëndimore ose kthehen për pushime në vendlindje.

Sipas Ministrisë së Jashtme të Kosovës, në muajt e fundit janë shtuar rastet e ndalimeve të mërgimtarëve për verifikime shtesë në pikat kufitare ose gjatë lëvizjes nëpër territorin serb. Këto praktika kanë nxitur reagime të ashpra nga ana e ekspertëve dhe shoqatave të mbrojtjes së të drejtave të njeriut.

Ministria e Jashtme ka bërë thirrje të gjithë qytetarëve të Kosovës, duke përfshirë edhe ata që jetojnë në mërgatë dhe planifikojnë udhëtimin drejt Kosovës, që të përdorin rrugët alternative dhe të shmangin kalimin përmes Serbisë. Kjo rekomandim vjen në kontekst të rritjes së kontrollave dhe ndalimeve të paarsyeshme që kanë ndodhur në kufirin midis Kosovës dhe Serbisë.

Adem Lushaj, drejtori i Shoqërisë së Intelektualëve të Pavarur, ka shprehur shqetësimin e tij për raportimet që flasin për ndalime të gjata, kontrolla të shtuara dhe trajtim jo të barabartë ndaj qytetarëve të Kosovës në kufirin me Serbinë. Ai ka theksuar se liria e lëvizjes është një e drejtë themelore që nuk duhet të kufizohet për arsye politike ose diskriminuese.

“Raportimet e shumta për ndalime të gjata, kontrolla të shtuara dhe trajtim jo të barabartë të qytetarëve të Kosovës në pikat kufitare me Serbinë janë shqetësuese dhe meritojnë vëmendje serioze. Nëse këto raste janë të përsëritura dhe të bazuara në përkatësinë shtetërore të udhëtarëve, atëherë ato mund të përbëjnë trajtim diskriminues dhe cenim të parimit të lirisë së lëvizjes. Çdo pretendim duhet të dokumentohet dhe të hetohet në mënyrë të pavarur, në mënyrë që të ketë një pasqyrë të qartë dhe të bazuar në fakte”, ka thënë Adem Lushaj.

Ai ka kërkuar që institucionet e Kosovës të mbledhin të dhëna dhe të mbështesin qytetarët përballë këtyre rasteve, duke theksuar se nëse raportimet konfirmohen, ato mund të dëmtojnë besimin dhe procesin e normalizimit mes Kosovës dhe Serbisë. “Institucionet e Kosovës kanë detyrimin të mbledhin të dhëna për çdo rast të raportuar, t’u ofrojnë mbështetje qytetarëve dhe, nëse konstatohet se këto praktika janë sistematike, të rishikojnë rekomandimet për udhëtimet transit nëpër Serbi, sidomos gjatë sezonit veror kur fluksi i mërgimtarëve është shumë i madh”, ka shtuar ai.

Eduard Gashi, analist nga Gjermania, ka cilësuar këto raportime si trajtim diskriminues dhe ka theksuar se Serbia nuk mund të flasë për normalizim ndërsa ua vështirëson lirinë e lëvizjes qytetarëve të Kosovës. “Nëse qytetarët e Kosovës, sidomos mërgimtarët, ndalen me orë të tëra, kontrollohen në mënyrë selektive apo u bëhet presion vetëm për shkak të dokumenteve, targave apo origjinës së tyre, atëherë kjo nuk është thjesht çështje teknike kufitare, por trajtim diskriminues”, ka thënë Eduard Gashi.

Ai ka kërkuar reagim më të madh ndërkombëtar dhe ka theksuar se duhet transparencë dhe përgjegjësi për trajtimin e mërgimtarëve. “Faktori ndërkombëtar, BE-ja, OSBE-ja dhe organizatat për të drejtat e njeriut nuk duhet vetëm të vëzhgojnë në heshtje. Ata duhet të kërkojnë dokumentim, transparencë dhe përgjegjësi nga Serbia. Liria e lëvizjes është pjesë themelore e çdo marrëveshjeje evropiane”, ka shtuar ai.

Sipas tij, Kosova duhet të rishikojë seriozisht rekomandimet për udhëtimet transit nëpër Serbi, duke u siguruar që qytetarët të jenë të informuar për rreziqet, vonesat dhe alternativat e mundshme. “Nëse kjo situatë vazhdon, ajo do të dëmtojë edhe më shumë marrëdhëniet Kosovë–Serbi dhe do ta bëjë edhe më të pabesueshëm procesin e normalizimit. Nuk ka normalizim real kur njëra palë përdor kufirin si mjet presioni politik”, ka përmbyllur Eduard Gashi.

Me pak fjalë

Raportimet për kontrolla të shtuara dhe ndalime të mërgimtarëve nga Kosova në Serbi kanë ngritur shqetësime të mëdha për lirinë e lëvizjes. Ekspertët kërkojnë reagim të menjëhershëm nga institucione ndërkombëtare dhe institucione të Kosovës për të garantuar trajtimin e barabartë dhe respektimin e të drejtave themelore.

Personat e përmendur

• Adem Lushaj - Adem Lushaj
• Eduard Gashi - Eduard Gashi

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.