Mungesa e përkthimit në gjyqësi: sfidë për të drejtat gjuhësore në Kosovë
Mungesa e përkthimit në gjyqësi: sfidë për të drejtat gjuhësore në Kosovë
Mungesa e përkthimit në proceset gjyqësore vazhdon të mbetet një pengesë e madhe për realizimin e plotë të të drejtave gjuhësore në Kosovë. Ky problem është evidentuar edhe në raportin e vitit 2025 të Institutit për Drejtësi në Kosovë (IKD), i cili analizon Efektivitetin Gjyqësor në Praktikë dhe të Drejtat Gjuhësore në Sistemin Gjyqësor.
Raporti nxjerr në pah sfidat që lidhen me numrin e pamjaftueshëm të përkthyesve, si dhe me cilësinë e përkthimeve në procedurat gjyqësore. Kjo problematikë ka efekte negative të dukshme në funksionimin e gjykatave, sipas avokatit Zahir Hamza.
Rreziqet në raste të ndjeshme
Avokati Hamza thekson se mungesa e përkthimit cilësor ndikon negativisht në raste të tilla si krime të luftës, ku të akuzuarit apo dëshmitarët janë të përkatësive të ndryshme etnike dhe gjuhësore. “Nëse nuk sigurohet përkthim i vazhdueshëm gjatë gjithë procedurës, rrezikohet jo vetëm e drejta e mbrojtjes së palëve, por edhe besueshmëria e procesit gjyqësor”, deklaron ai.
Gjithashtu, avokati Ardian Bajraktari shton se mungesa e përkthimit është shkaktar i zgjatjes së proceseve gjyqësore pa nevojë. “E drejta e palëve për t’u pajisur me dokumente të përkthyera është garanci themelore e një procesi të drejtë gjyqësor”, thotë Bajraktari.
Pasojat e vonesave në përkthim
Sipas tij, ka raste kur seancat shtyhen ose nuk mbahen fare për shkak të mungesës së përkthyesve apo vonesave në përkthimin e dokumenteve. Kjo çon në zvarritjen e procedurave dhe dëmtimin e efikasitetit të gjykatave.
Avokati Hamza thekson se është e domosdoshme që këto probleme të zgjidhen sa më parë. “Istitucionet e drejtësisë duhet të sigurojnë përkthyes të kualifikuar dhe resurse të nevojshme, veçanërisht në raste të ndjeshme si krime të luftës”, deklaron ai.
Gjetjet e raportit të IKD
Raporti i IKD ka monitoruar 226 seanca gjyqësore gjatë një periudhe shtatëmujore, duke identifikuar praktikat procedurale dhe sfidat që ndikojnë në efikasitetin e gjyqësorit. Në raport theksohet edhe mungesa e avokatëve mbrojtës dhe e palëve të dëmtuara.
Autorja e raportit, Magdalena Dimitrijević, vë në pah një rast kur një avokat paraqiti një deklaratë që nuk ekzistonte në gjuhën shqipe, por vetëm në serbisht. Gjykata konstatoi mospërputhjen dhe sqaroi se pretendimi nuk ishte pjesë e deklaratës origjinale.
Gjetjet tregojnë se përkthimi në përgjithësi nuk ka penguar zhvillimin e gjykimeve, por janë vërejtur mangësi në cilësinë dhe mënyrën e ofrimit të tij. Në disa raste, përkthimi nuk ka qenë i qartë ose nuk janë përdorur pajisjet teknike në dispozicion.
Që nga shkurti 2025, Gjykata Themelore në Prishtinë ka filluar të përdorë një sistem të ri përkthimi simultan, duke përdorur dhoma të veçanta me pajisje teknike.
Me pak fjalë
Mungesa e përkthimit në gjyqësi në Kosovë paraqet një sfidë të madhe për të drejtat gjuhësore dhe efikasitetin e gjykatave. Raporti i vitit 2025 i IKD thekson nevojën për përkthyes të kualifikuar dhe resurse të mjaftueshme, veçanërisht në raste të ndjeshme. Ndërsa institucione si Gjykata Themelore në Prishtinë po përpiqen të përmirësojnë situatën me teknologji të reja, problemi i mungesës së përkthimit mbetet një pengesë e rëndësishme për drejtësinë në vend.
Personat e përmendur
- Zahir Hamza - Avokat
- Ardian Bajraktari - Avokat
- Magdalena Dimitrijević - Autorja e raportit
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
