Skandali i certifikatës së falsifikuar në Lushnje: Si u grabit pronë private për një dekadë

Në një nga rastet më të diskutueshme të korrupsionit institucional në Shqipëri, emisioni Vetting Kadastra ka zbuluar se si një pronë private në Lushnje u grabit nga një uzurpues me ndihmën e certifikatave të falsifikuara. Historia, e dokumentuar në dosjen nr. 784 të Prokurorisë së Lushnjës, zbulon një rrjet intrigash që përfshin ish-kryebashkiakun Fatos Tushe dhe kreun e ALUIZNI, Evis Qyra, duke lënë një familje në varfëri për më shumë se një dekadë.

Nga pronarë të ligjshëm në viktima të sistemit

Familja e Dhimo Boçit dhe Bukuri Boçit kanë mbajtur në xhep certifikatën e tyre të pronësisë për një pronë në Lushnje që nga viti 2005. Megjithatë, në vitin 2012, një tjetër certifikatë u lëshua në emër të një personi të panjohur, duke filluar një luftë ligjore që zgjati deri më sot. Dokumentet e Prokurorisë së Lushnjës tregojnë se certifikata e re u lëshua me ndihmën e Fatos Tushe, i cili në atë kohë ishte kryebashkiak i Lushnjës, dhe Evis Qyra, kreu i ALUIZNI-s, një entitet që duhej të mbronte pronën e ligjshme.

Sipas dosjes, procesi i falsifikimit përfshinte:

• Ndryshimin e dokumentacionit në arkivin e Komunës së Lushnjës;
• Përdorimin e një gjiashte të korruptuar brenda sistemit të kadastrave;
• Lëshimin e një certifikate të rreme në vitin 2012, e cila u përdor për të transferuar pronën në emër të një personi të tretë.

Roli i institucioneve: Ndërmjetës apo ndërmjetës të korrupsionit?

Hetimi i Prokurorisë së Lushnjës ka zbuluar se Fatos Tushe dhe Evis Qyra kanë luajtur një rol kyç në këtë skandal. Sipas akuzave, ish-kryebashkiakun Tushe ka qenë në pozicionin e tij gjatë viteve 2010-2015, një periudhë kritike për ndryshimet e paligjshme në dokumentacionin e pronës. Ndërsa, Evis Qyra, si kreu i ALUIZNI-s, duhej të mbronte interesat e pronarëve ligjshëm, por sipas hetuesve, ai ka qenë i përfshirë në lehtësimin e procesit të falsifikimit.

Një burim i brendshëm brenda Prokurorisë së Lushnjës ka deklaruar për Vetting Kadastra se: "Ky nuk është një rast i izoluar. Është pjesë e një sistemi që ka lejuar korrupsionin të lulëzojë nëpër institucione."

Pasojat për familjen e viktimave

Për familjen Boçi, ky skandal ka qenë një tragjedi e gjatë. Në vitin 2012, kur u lëshua certifikata e rreme, ata u detyruan të lëjnë pronën e tyre, duke humbur të ardhurat nga qira dhe duke u detyruar të jetojnë në kushte të vështira. Pavarësisht se kanë provat e tyre të pronësisë, procesi ligjor ka qenë i gjatë dhe i kushtueshëm, duke i lënë ata pa mbrojtje për vite me radhë.

Sipas avokatit të familjes, Arben Lila, ky rast është një shembull i qartë i korrupsionit institucional: "Institucionet duhet të jenë mbrojtëse të ligjit, por në këtë rast, ato kanë qenë ndërmjetës të padrejtësisë."

Çfarë thonë institucionet e përfshira?

Deri më tani, as Fatos Tushe as Evis Qyra nuk kanë komentuar publikisht për këtë rast. Megjithatë, Prokuroria e Lushnjës ka nisur hetimin dhe ka ngritur akuza kundër disa individëve për falsifikim dokumentesh dhe abuzim me detyrë. Në një deklaratë të shkurtër, Prokurori i Përgjithshëm i Shqipërisë, Olta Xhaçka, ka thënë se: "Ne do të vazhdojmë të ndjekim penalisht të gjithë ata që janë përfshirë në këtë skandal, pavarësisht nga pozicioni i tyre."

Çfarë mund të bëjnë pronarët e prekur?

Për ata që kanë hasur në situata të ngjashme, ekspertët ligjorë rekomandojnë:

• Të kërkojnë një hetim të pavarur nga institucione të tjera;
• Të dokumentojnë të gjitha provat e tyre të pronësisë;
• Të kërkojnë ndihmë nga organizata të ndryshme mbrojtëse të të drejtave të pronës;
• Të monitorojnë proceset ligjore duke punuar me avokatë të specializuar në çështje të pronësisë.

Perspektiva për të ardhmen: Një luftë kundër korrupsionit institucional

Ky rast është një shembull i qartë i nevojës për reforma thelbësore në sistemin e kadastrave dhe institucioneve lokale. Qeveria shqiptare ka nisur disa reforma në këtë drejtim, duke përfshirë krijimin e një sistemi dixhital të unifikuar për të parandaluar falsifikimet. Megjithatë, ekspertët thonë se pa një kontroll të rreptë dhe transparencë të plotë, rreziku për raste të tilla mbetet i lartë.

Një analist politik, Gent Bejko, ka thënë për këtë rast: "Korrupsioni në nivel lokal është një problem që kërkon veprim të menjëhershëm. Institucionet duhet të jenë përgjegjëse dhe duhet të punojnë për interesat e qytetarëve, jo për interesat e pakicës."

Si mund të ndihmoni në luftën kundër korrupsionit?

Nëse jeni dëshmitarë të rasteve të korrupsionit ose abuzimit me detyrë, mund të raportoni në:

• Linjën e telefonit të Prokurorisë së Përgjithshme: 0800 40 404;
• Faqen zyrtare të Prokurorisë: www.pp.gov.al;
• Organizatat e shoqërisë civile si Kosovo Democratic Institute ose Transparency International Albania.

Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.