Bolton zbulon pse evropianët bllokuan marrëveshjen territoriale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë

John Bolton: Kundërshtimi evropian ndaloi ndryshimin territorial ndërmjet Kosovës dhe Serbisë

Ish-këshilltari amerikan për siguri kombëtare John Bolton ka zbuluar se kundërshtimi i qeverive evropiane pengoi një marrëveshje të mundshme territoriale ndërmjet Serbisë dhe Kosovës gjatë negociatave të vitit 2018. Bolton ka theksuar se mungesa e vëmendjes ndërkombëtare mund të çojë në destabilizim të ri në Ballkan, sipas KDP.

Në një intervistë për shërbimin serb të BBC-së, të publikuar të premten, Bolton ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara ishin gati të mbështesin çdo zgjidhje të marrë ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, duke përfshirë edhe ndryshime territoriale. Sidoqoftë, ai ka theksuar se qeveritë evropiane kanë kundërshtuar këtë propozim.

“Në atë kohë, evropianët thanë se nuk donin asnjë ndryshim territorial”, ka thënë Bolton, duke iu referuar diskutimeve gjatë administratës së parë të Donald Trump.

Bolton, i cili ka shërbyer si këshilltar për siguri kombëtare nga prilli 2018 deri në shtator 2019, ka sqaruar se Shtetet e Bashkuara nuk kanë kërkuar të imponojnë zgjidhje, por kanë besuar se palët duhet të lejohen të negocionin lirisht. “Nëse dy qeveri mund të arrijnë marrëveshje, pse t’u dalim përpara?”, ka shtuar ai.

Propozimi i diskutuar në atë kohë parashihte që veriu i Kosovës, me shumicë serbe, të bashkohej me Serbinë, ndërsa Lugina e Preshevës, me shumicë shqiptare, të bashkohej me Kosovën. Kjo ide ka hasur në kundërshtime të forta në të dy vendet dhe ka takuar rezistencë nga disa shtete anëtare të Bashkimit Evropian, veçanërisht nga Gjermania e udhëhequr atëherë nga kancelarja Angela Merkel.

Bolton ka deklaruar gjithashtu se udhëheqja e Kosovës mund të ketë “mbivlerësuar aftësinë e saj për ta shtyrë marrëveshjen përpara”. Komentet e tij kanë rikthyer debatin për një nga fazat më kontroverse të procesit të normalizimit ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, i cili që atëherë ka mbetur nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian dhe është bllokuar shpesh nga tensionet dhe incidentet në veri të Kosovës.

Kosova ka shpallur pavarësinë nga Serbia në vitin 2008, gati një dekadë pas ndërhyrjes së NATO-s kundër forcave serbe gjatë luftës së Kosovës. Serbia nuk njeh shtetësinë e Kosovës, ndërsa pesë vende të Bashkimit Evropian — Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia dhe Qipro — vazhdojnë të mos e njohin atë.

Bolton ka argumentuar se Ballkani ka vuajtur nga mungesa e vëmendjes së qëndrueshme nga Shtetet e Bashkuara. “Kur gjërat nuk duken aq keq diku, Uashingtoni mund ta humbasë fokusin”, ka thënë ai. “Dhe nëse nuk i kushton vëmendje, gjërat mund të dalin jashtë kontrollit.” Ai ka krahasuar këtë situatë me dështimin e qeverive perëndimore për të parashikuar përshkallëzimin e luftës së Rusisë kundër Ukrainës.

Megjithëse administratat amerikane kanë premtuar vazhdimisht mbështetje për stabilitetin e Ballkanit Perëndimor dhe integrimin euroatlantik, rajoni sot zë një vend më të ulët në prioritetet e politikës së jashtme amerikane. Bolton ka theksuar se Ballkani është lënë në hije nga konfliktet në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, si dhe nga rivaliteti strategjik me Kinën.

Më shumë se një vit pas rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025, Shtetet e Bashkuara ende nuk kanë ambasadorë të konfirmuar në Serbi, Bosnje dhe Hercegovinë, Mal të Zi, Maqedoni të Veriut, Shqipëri apo Kosovë.

Bolton ka theksuar se administratat amerikane duhet të kuptojnë më mirë “dinamikat politike” në Ballkan, duke paralajmëruar se paqëndrueshmëria shpesh u shërben aktorëve politikë lokalë. “Ka shumë njerëz që përfitojnë nga kaosi dhe paqëndrueshmëria”, ka thënë ai. “Kjo krijon potencial për tensione dhe trazira më të mëdha.”

Ai ka lidhur stabilitetin e Ballkanit edhe me konkurrencën më të gjerë gjeopolitike që përfshin Rusinë dhe Kinën. “Aksi Pekin-Moskë është shumë i interesuar ta destabilizojë NATO-n dhe Bashkimin Evropian”, ka deklaruar Bolton.

Rusia mban lidhje të forta politike dhe kulturore me Serbinë dhe Republikën Sërpska, ndërsa Kina ka zgjeruar ndikimin ekonomik në rajon përmes financimeve infrastrukturore dhe kredive në kuadër të nismës “Një brez, një rrugë”. Sipas të dhënave të organizatës ndërkombëtare AidData, Serbia ka marrë rreth 7.7 miliardë dollarë nga Kina mes viteve 2000 dhe 2022, kryesisht përmes kredive të lidhura me projekte infrastrukturore, minerare dhe energjetike.

Bolton ka përshkruar këto marrëveshje si “diplomaci të borxhit”, duke thënë se Pekini fiton ndikim afatgjatë politik përmes marrëveshjeve financiare që duken të favorshme.

Me pak fjalë

John Bolton ka zbuluar se kundërshtimi evropian ka penguar një marrëveshje territoriale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë gjatë negociatave të vitit 2018. Shtetet e Bashkuara ishin gati të mbështesin çdo zgjidhje, por evropianët kanë kundërshtuar ndryshimet territoriale. Mungesa e vëmendjes ndërkombëtare rrezikon stabilitetin e Ballkanit, ndërsa Rusia dhe Kina përfitojnë nga situata përmes ndikimit ekonomik dhe politik.

Personat e përmendur

• John Bolton - John Bolton
• Donald Trump - Donald Trump
• Angela Merkel - Angela Merkel

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.