Zvicra mund të bëhet vendi më neutral në botë: Çfarë ndryshimesh sjell iniciativa

Zvicra mund të përcaktojë neutralitetin më të rreptë në botë me iniciativën e re

Një iniciativë e re e diskutuar në Zvicër kërkon të përcaktojë një formë shumë më të rreptë të neutralitetit, duke e kufizuar bashkëpunimin e vendit vetëm me sanksionet e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Në praktikë, kjo do të thotë se Zvicra nuk do të mund të mbështesë sanksionet e Bashkimit Evropian ose aleancave të tjera, duke e bërë shumë të vështirë aplikimin e ndëshkimeve kundër vendeve me të drejtë vetoje si Rusia.

Një nga ndryshimet kryesore është heqja e mundësisë për bashkëpunim të ngushtë me aleancat ushtarake si NATO ose projektet e mbrojtjes së BE-së. Kjo do të vendoste Zvicrën në një pozicion të veçantë në Evropë, duke e izoluar nga vendet neutrale të BE-së si Austria, Irlanda dhe Malta, të cilat mbështesin sanksionet e BE-së dhe bashkëpunojnë me partnerët e tyre evropianë.

Eksperti austriak i neutralitetit Peter Hilpold, profesor i drejtësisë në Universitetet e Innsbruck dhe Pavia, e quan këtë iniciativë "të pashembullt", duke theksuar se ajo kërkon një rregullore që nuk ekziston aktualisht në asnjë formë të krahasueshme.

Nga ana tjetër, studiuesi zviceran i neutralitetit Pascal Lottaz e sheh këtë ndryshim si një përpjekje për të përcaktuar një neutralitet që, edhe pse i rreptë, nuk është jashtëzakonshëm në kontekstin ndërkombëtar. Ai argumenton se shumë vende tashmë interpretojnë neutralitetin në mënyrë të ngjashme, duke mos vendosur sanksione pa një vendim të OKB-së.

Lottaz shton se vetëm vendet e Evropës Perëndimore, SHBA-të dhe Kanadaja vendosin sanksione autonome, ndërsa pjesa më e madhe e botës, duke përfshirë Amerikën e Jugut, Afrikën dhe Azinë, ndjekin udhëzimet e OKB-së. Në këtë kontekst, përcaktimi i ri i Zvicrës nuk do të ishte aq i jashtëzakonshëm sa duket.

Pasojat e një neutraliteti më të rreptë

Sipas Hilpold, miratimi i këtij propozimi do të dobësonte aftësinë mbrojtëse të Zvicrës. Ai thekson se "aktualisht është pothuajse e pamundur të mbrosh një vend në mënyrë autonome", duke theksuar se edhe superfuqitë kanë vështirësi në këtë drejtim. Këshilli Federal zviceran ka deklaruar se dëshiron që Zvicra të vazhdojë të kryejë ushtrime me NATO-n dhe BE-në për të lehtësuar bashkëpunimin në rast emergjence.

Lottaz ka një pikëpamje të ndryshme: ai beson se bashkëpunimi ushtarak nuk është i panevojshëm për shtetet neutrale, pasi ato mbështeten në miqësinë ndërkombëtare dhe marrëdhëniet ekonomike. Ai i krahason vendet neutrale me Gjermaninë dhe Francën, të cilat, edhe pse kanë pasur konflikte historike, kanë arritur të bashkëjetojnë pa nevojë për mbrojtje ushtarake reciproke.

Si shembull, ai përmend vendet si Kosta Rika, Lihtenshtajni ose Vatikani, të cilat nuk kanë ushtri të tyre, por mbështeten në mbrojtjen e vendeve të tjera ose në faktorë gjeopolitikë. Për shembull, Kosta Rika mbështetet në SHBA-në, ndërsa Lihtenshtajni dhe Vatikani kanë marrëveshje të veçanta për mbrojtje.

Me pak fjalë

Një iniciativë e re në Zvicër kërkon të përcaktojë një neutralitet shumë më të rreptë, duke kufizuar bashkëpunimin e vendit vetëm me sanksionet e OKB-së. Kjo do të ndryshonte marrëdhëniet e Zvicrës me BE-në dhe NATO-n, duke e izoluar atë nga vendet neutrale të BE-së. Ndërsa ekspertët kanë pikëpamje të ndryshme mbi këtë propozim, ajo mund të ndryshojë statusin e Zvicrës si vend neutral në botë.

Personat e përmendur

• Peter Hilpold - Peter Hilpold
• Pascal Lottaz - Pascal Lottaz

Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.