SHBA dhe Irani në marrëveshje historike: Çfarë ndryshimesh sjell marrëveshja dhe çfarë do të ndodhë më pas

Jun 15, 2026 - 17:01
SHBA dhe Irani në marrëveshje historike: Çfarë ndryshimesh sjell marrëveshja dhe çfarë do të ndodhë më pas

SHBA dhe Irani në marrëveshje historike përfundojnë luftën

Një marrëveshje paraprake e ndërmjetësuar nga Shehbaz Sharif, kryeministri i Pakistanit, ka vendosur një fund të menjëhershëm dhe të përhershëm të të gjitha operacioneve ushtarake ndërmjet SHBA-së dhe Iranit. Memorandumi i mirëkuptimit do të nënshkruhet në Zvicër, duke hapur rrugën për negociatat e ardhshme që do të zhvillohen brenda 60 ditëve.

Sipas Kazem Gharibabadi, zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, dokumenti do të publikohet menjëherë pas nënshkrimit, ndërsa palët kanë deklaruar se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet dhe bllokada e SHBA-së ndaj porteve iraniane do të hiqet gradualisht.

Çfarë parashikon marrëveshja për Ngushticën e Hormuzit dhe bllokadën e porteve

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka njoftuar se ngushtica do të rihapet të premten, me koordinim të trafikut detar nga Irani dhe Omani. Një zyrtar i lartë iranian ka theksuar se hapja do të përfshijë të gjitha anijet tregtare, duke i dhënë fund bllokadës së SHBA-së ndaj porteve iraniane sapo memorandumi të hyjë në fuqi.

Programi bërthamor i Iranit: Përkufizime dhe kufizime të reja

Të dyja palët kanë arritur në një marrëveshje paraprake sipas së cilës Irani nuk do të prodhojë dhe as nuk do të blejë armë bërthamore. Në pritje të një marrëveshjeje përfundimtare, Teherani do të ngrijë aktivitetin e tij bërthamor, duke ndaluar pasurimin e mëtejshëm të uraniumit ose zgjerimin e objekteve bërthamore.

Sipas zyrtarëve iranianë, SHBA-të kanë rënë dakord që Irani mund të hollojë rezervat e tij të uraniumit të pasuruar brenda vendit, ndërsa Trump ka deklaruar se nuk ka urgjencë për nxjerrjen e materialit bërthamor të Iranit, duke shtuar se SHBA-të do ta marrin atë kur gjithçka të qetësohet.

Një regjim i fortë inspektimesh do të zbatohet për Iranin, megjithëse Trump nuk ka dhënë detaje specifike. Ndërkohë, senator amerikan Lindsey Graham ka deklaruar se çdo marrëveshje përfundimtare mbi programin bërthamor do të duhet të rishikohet dhe miratohet nga Kongresi.

Sanksionet dhe ndikimi financiar: Çfarë premtojnë SHBA-të

Zyrtarët iranianë kanë njoftuar se SHBA-të nuk do të vendosin sanksione të reja kundër Iranit deri në arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare. Përveç kësaj, SHBA-të do të heqin dorë nga sanksionet e naftës kundër Iranit për një periudhë të caktuar kohë, ndërsa të gjitha sanksionet e SHBA-së dhe OKB-së do të hiqen gradualisht sipas një afati kohor të dakordësuar.

Një nga nismat më të rëndësishme është lirimi i 25 miliardë dollarëve nga asetet e ngrira të Iranit, duke përfshirë transferime direkte të parave të gatshme, bashkëpunim financiar dhe linja krediti. Uashingtoni, në bashkëpunim me aleatët e tij rajonalë, do të përgatisë një plan rindërtimi dhe zhvillimi për Iranin, i cili do të negociohet dhe miratohet brenda 60 ditëve.

Trump ka theksuar se Iranit nuk do t'i jepen para në dorë, por sanksionet mund të hiqen potencialisht nëse Irani përmbush kërkesat e marrëveshjes.

Përfshirja e Libanit në marrëveshje

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, ka deklaruar se fundi i operacioneve ushtarake do të përfshijë edhe Libanin. Sekretariati i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit ka njoftuar se operacionet ushtarake do të ndalen plotësisht të hënën në mbrëmje, duke përfshirë edhe zonat e kontrolluara nga Hezbollah.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, ka kërkuar ndalimin e plotë të sulmeve izraelite kundër Libanit, duke i atribuuar SHBA-së përgjegjësinë e zbatimit të marrëveshjes. Ndërkohë, ministri i Mbrojtjes i Izraelit, Israel Katz, ka deklaruar se ushtria izraelite do të mbetet në zonat e sigurisë në Liban, Siri dhe Gaza, duke u mbështetur në marrëveshjen e arritur me Benjamin Netanyahu.

Me pak fjalë

Marrëveshja paraprake ndërmjet SHBA-së dhe Iranit, ndërmjetësuar nga Pakistani, parashikon një fund të menjëhershëm të operacioneve ushtarake, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen e bllokadës së porteve iraniane. Programi bërthamor i Iranit do të ngrijë aktivitetet e tij, ndërsa sanksionet do të hiqen gradualisht. Libanit gjithashtu do t'i përfshihet në këtë marrëveshje, duke ndaluar operacionet ushtarake në rajon.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.