Ndërroi jetë Basil Schader (1951-2026): Trashëgimia e tij e pashlyeshme për arsimin shqiptar

Jun 14, 2026 - 05:03
Ndërroi jetë Basil Schader (1951-2026): Trashëgimia e tij e pashlyeshme për arsimin shqiptar

Ndërroi jetë Basil Schader (19.10.1951 – 10.05.2026), një ndër figurat më të ndritura të albanologjisë dhe arsimit shqiptar

Me pikëllim të thellë, Basil Schader la këtë botë më 10 maj 2026, duke i lënë pas një trashëgimi të pashlyeshme për gjuhën, kulturën dhe arsimin shqiptar. Mik i madh i shqiptarëve, studiuesi, autor, përkthyes dhe veprimtari i palodhur i arsimit, ai u bë zëri, fjala dhe përkrahja e tyre në kohë të vështira.

Faleminderit, miku ynë, për gjithçka që dhanë mendja, zemra dhe punët e tua për kauzën tonë! Prehu në përjetësi!

Interesi i tij i hershëm për gjuhët, kulturat dhe sociologjinë u zhvillua përmes studimeve në fushën e edukimit dhe arsimit. Me pasion, përgjegjësi dhe përkushtim të rrallë, Basil Schader u bë njëri ndër përfaqësuesit më të denjë të diversitetit gjuhësor, didaktikës së gjuhëve dhe mbështetjes së fëmijëve me prejardhje shumëkulturore.

Ndonëse zëri i tij pushoi së dëgjuari, vepra, fjala dhe kujtimi i tij do të vazhdojnë të jetojnë në klasa, sallat e ligjërimit, tekstet mësimore, studimet shkencore dhe në zemrat e atyre që patën fatin ta njohin. Ai la një gjurmë të thellë në arsimin shqiptar në diasporë dhe në ndërlidhjen kulturore ndërmjet botës shqiptare dhe asaj gjermanofolëse.

Vepra dhe kontributi i Basil Schader

Me një karrierë të gjatë si ligjërues, didakt, autor dhe përkthyes, Basil Schader kontribuoi në shumë fushat:

  • Tekste mësimore: "Die Wörterbrücke" (1996), "Hilfe! Help! Aiuto!" (1999), "Shqyrtime gjuhësore rreth kontaktit mes shqipes dhe gjermanishtes në Zvicër" (2005).
  • Studime shkencore: "Albanischsprachige Kinder und Jugendliche in der Schweiz" (2006), "Sprachenvielfalt als Chance" (2013).
  • Përkthime: Vepra të autorëve shqiptarë si Elena Kadare, Arif Demolli, Mahir Mustafa dhe të tjerë në gjuhën gjermane.
  • Botime letrare: "I dashur mik! … Përzemërsisht" (2017), "Wo man sich noch Gevatter sagt" (2021), "Schweiz, sonderbare Schweiz" (2023).

Përmes këtyre veprave, ai hapi shtigje të reja didaktike dhe kontribuoi në mësimin e plotësues të gjuhës shqipe për fëmijët në Zvicër. Kontributi i tij në arsimin shqiptar në Shqipëri ishte gjithashtu i pazëvendësueshëm.

Angazhimi në Shqipëri dhe Zvicër

Që nga viti 1996, Basil Schader dhe bashkëshortja e tij, Erica Bauhofer Schader, mbështetën projekte arsimore në komunën e Balldrenit (Lezhë), duke kontribuar në ndërtimin dhe përmirësimin e shkollave në Torovicë, Kolajak dhe Shkëmbi i Kuq. Në Zvicër, ai ishte anëtar themelues i shoqatës «Arsimi» dhe i Institutit «Suisse d’Etudes Albanaises» (ISEAL).

Për meritat e tij, çifti Schader u nderua me titullin qytetar nderi i komunës së Balldrenit (2002) dhe Basil Schader u shpall anëtar nderi i Lidhjes së Arsimtarëve dhe Prindërve Shqiptarë «Naim Frashëri» në Zvicër (2003).

Një trashëgimi e përjetshme

Në shoqatën ARSIMI-BILDUNG-EDUCATION, Basil Schader la gjurmë të pashlyeshme si mik, këshilltar dhe frymëzues. Përkushtimi i tij ndaj arsimit, gjuhës shqipe dhe brezave të rinj do të mbetet pjesë e kujtesës sonore kolektive.

Të premten më 19 qershor 2026, do të ndahemi fizikisht prej tij, por kujtimi për këtë personalitet të jashtëzakonshëm do të jetojë përgjithmonë.

Me pak fjalë

Basil Schader (1951-2026) ishte një ndër figurat më të ndritura të albanologjisë dhe arsimit shqiptar. Me veprën e tij të pasur si autor, përkthyes, didakt dhe mbështetës i arsimit, ai la një trashëgimi të pazëvendësueshme për gjuhën, kulturën dhe brezat e rinj shqiptarë.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.