Ndryshimet klimatike rrezikojnë 3 milionë vende pune në Ballkanin Perëndimor
Ndryshimet klimatike po ndryshojnë tregun e punës në Ballkanin Perëndimor
Ndryshimet klimatike po ndikojnë gjithnjë e më shumë në tregun e punës në Ballkanin Perëndimor, duke rrezikuar deri në 16% të PBB-së së rajonit. Sipas Dr. Majlinda Bregu, Komisionere në Komisionin Pan-Europian për Klimën dhe Shëndetin të OBSH/Europë, problemi nuk është më abstrakt, por një realitet që prek jetën e përditshme të qytetarëve.
Në gjithë Evropën, por veçanërisht në Ballkanin Perëndimor, tranzicioni drejt energjisë së rinovueshme po godet një treg pune të brishtë. Pothuajse 3 milionë vende pune janë të ekspozuara drejtpërdrejt ndaj goditjeve klimatike ose rrezikojnë të humbasin për shkak të ndryshimeve strukturore. Këto ndryshime nuk janë vetëm statistika, por kanë ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e njerëzve.
Në Bosnjë e Hercegovinë, përmbytjet kanë zhvendosur mbi 1,000 familje dhe kanë detyruar mbylljen e bizneseve të vogla. Në Malin e Zi, bregdeti po përballet me zjarre dhe erozion, ndërsa në Maqedoninë e Veriut, termocentralet me qymyr po ndotin ajrin duke e bërë Shkupin një nga kryeqytetet më të ndotura të Evropës. Në Kosovë, termocentralet me qymyr janë ende aktive, duke rrezikuar shëndetin e popullsisë dhe duke penguar zhvillimin e ekonomisë së gjelbër.
Sipas të dhënave, vetëm në vitin 2014, përmbytjet kanë fshirë mbi 51,000 vende pune. Në Shqipëri, një përmbytje në vitin 2017 ka shkatërruar 15,000 hektarë të mbjella, duke prekë një të tretën e popullsisë që punon në bujqësi. Këto janë dëshmi se ndryshimet klimatike nuk prekin të gjithë njësoj, por godasin më ashpër të pambrojturit.
Një nga sfidat më të mëdha është mbyllja e termocentraleve me qymyr, të cilat janë ende aktive në rajon. Vetëm në Serbi dhe Bosnjë e Hercegovinë, mbi 29,000 vende pune janë në rrezik. Mbyllja e tyre pa një plan të qartë mund të shkaktojë një tërmet social dhe politik, duke lënë punëtorët pa alternativa.
Fondet e BE-së kanë mbështetur 21 projekte të mëdha të gjelbra me një investim total rreth 6,8 miliardë euro, por kostoja e tranzicionit është shumë më e madhe se kapaciteti i rajonit. Kostoja mesatare për mbylljen e një termocentrali me qymyr varion nga 2,5 deri në 12 milionë euro. Vende si Tuzla në Bosnjë, që janë ndër ndotësit më të mëdhenj të Evropës, vazhdojnë të jenë aktive pa një rrugë të qartë përpara.
Në Kosovë, ku më shumë se gjysma e popullsisë në moshë pune është joaktive, deri në 17% e fuqisë punëtore do të duhet të ndryshojë detyrat për shkak të tranzicionit të gjelbër. Këta punëtorë kanë nevojë për trajnim, mbrojtje dhe mundësi të reja, jo për retorikë.
Ndryshimet klimatike po sjellin edhe probleme të reja, si ndotja që rrit sëmundjet kronike, pasiguria ushqimore dhe stresi që godet veçanërisht të rinjtë. Këto probleme kanë nevojë për politika të qarta dhe veprime të menjëhershme.
Nëse rajoni dhe Europa duan të avancojnë pa thelluar hendekun e zhvillimit, kalimi drejt ekonomisë së gjelbër duhet të menaxhohet me drejtësi. Pyetja nuk është më nëse do të ndryshojmë, por nëse do të jemi të drejtë dhe të kujdesshëm ndaj atyre që kanë më shumë nevojë.
Me pak fjalë
Ndryshimet klimatike po ndryshojnë tregun e punës në Ballkanin Perëndimor, duke rrezikuar deri në 16% të PBB-së së rajonit. Mbyllja e termocentraleve me qymyr dhe tranzicioni drejt energjisë së rinovueshme kanë ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e njerëzve, duke kërkuar politika të qarta dhe veprime të menjëhershme për të mbrojtur punëtorët dhe të pambrojturit.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
