Protesta e studentëve shqiptarë në Shkup: Gjuha shqipe në rrezik në Maqedoninë e Veriut

Protesta e studentëve shqiptarë në Shkup kundër diskriminimit gjuhësor

Një valë e fuqishme protestash ka përfshirë kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut, Shkup, pasi studentët shqiptarë kanë ngritur zërin kundër diskriminimit të gjuhës shqipe në institucione të ndryshme shtetërore. Demonstratat, të cilat kanë marrë përmasa të gjera, janë një sinjal i qartë se komuniteti shqiptar nuk do të tolerojë më përjashtimin sistematik të gjuhës së tyre në jetën publike. Gjuhëtarja e njohur Ledi Shamku Shkreli, në një intervistë ekskluzive për News24, ka cilësuar këtë situatë si një moment kritike për të ardhmen e gjuhës shqipe në vend.

Rrënjët e krizës: Një problem me histori të gjatë

Sipas analizave të gjuhëtarëve, problemet me gjuhën shqipe në Maqedoninë e Veriut nuk janë të reja. Që nga pavarësia e vendit në vitin 1991, statusi i gjuhës shqipe ka qenë një burim tensioni midis komuniteteve. Pavarësisht se shqiptarët përbëjnë rreth 25% të popullsisë, përdorimi i gjuhës shqipe në institucione shtetërore, shkolla dhe media ka qenë i kufizuar. Ledi Shamku Shkreli thekson se kjo situatë ka arritur në një pikë kthesë, ku mosrespektimi i gjuhës shqipe nuk mund të kalojë pa pasoja.

“Gjuha shqipe nuk është vetëm një mjet komunikimi, por edhe një simbol i identitetit tonë kombëtar. Kur ajo nuk respektohet në institucione të tilla si RMV (Regjistri i Makinerive të Vjetra), ajo na dërgon një mesazh të qartë: se komuniteti shqiptar nuk është i barabartë në këtë vend,” – tha Shamku Shkreli gjatë bisedës me News24.

Protestat që u bënë simbol i rezistencës

Tubimi i organizuar nga studentët shqiptarë në Shkup ka qenë një nga protestat më të mëdha të fundit vitet e fundit. Qindra njerëz kanë dalë në rrugë duke mbajtur flamujt e Republikës së Shqipërisë dhe transparente me mesazhe si: “Gjuha shqipe jeton!” dhe “Barazi ose asgjë!”. Demonstratat kanë marrë mbështetje edhe nga disa parti politike dhe organizata të shoqëris civile, të cilat kanë kërkuar njohjen e plotë të gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare në të gjitha nivelet e administratës.

Një nga organizatorët e protestës, Arbër Xhaferi, një student i Universitetit të Shkupit, ka deklaruar se kjo lëvizje nuk do të ndalet derisa kërkesat e tyre të plotësohen. “Ne kemi të drejtë të flasim gjuhën tonë në institucione, në shkolla dhe në jetën e përditshme. Mosrespektimi i këtij të drejte nuk është vetëm një akt diskriminimi, por edhe një shkelje e kushtetutës së Maqedonisë së Veriut,” – tha ai për News24.

Reagimet ndërkombëtare dhe presioni ndaj qeverisë

Protestat kanë tërhoqur vëmendjen edhe nga organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, të cilat kanë kërkuar nga qeveria e Maqedonisë së Veriut të veprojë për të garantuar barazinë gjuhësore. Amnesty International ka lëshuar një deklaratë duke theksuar se diskriminimi gjuhësor mund të çojë në tensione të mëtejshme etnike në vend.

Ndërkohë, qeveria maqedonase ka reaguar duke deklaruar se po punon për zgjidhjen e çështjeve të gjuhës shqipe, por aktivistët thonë se fjalët nuk janë mjaftueshëm. “Ne kemi nevojë për veprime konkrete, jo premtime. Gjuha shqipe duhet të jetë e pranishme në të gjitha aspektet e jetës publike, duke përfshirë edhe dokumentet zyrtare,” – thekson Shamku Shkreli.

Çfarë duhet të ndodhë tani?

Ekspertët janë të mendimit se kjo protestë mund të jetë një kthesë në luftën për të drejtat e gjuhës shqipe. Ndër masat që duhen marrë janë:

• Njohja e plotë e gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare në të gjitha nivelet e administratës;
• Përdorimi i gjuhës shqipe në media dhe institucione shtetërore;
• Reforma në sistemin arsimor për të garantuar mësimin e plotë të gjuhës shqipe;
• Ndërhyrja e organizatave ndërkombëtare për të ushtruar presion ndaj qeverisë.

“Kjo nuk është vetëm një luftë për gjuhë, por për drejtësi dhe barazi. Nëse Maqedonia e Veriut dëshiron të jetë një vend demokratik, ajo duhet të respektojë të gjitha komunitetet, duke përfshirë edhe atë shqiptar,” – përfundon Shamku Shkreli.

Me protestat që vazhdojnë dhe presioni që rritet, e ardhmja e gjuhës shqipe në Maqedoninë e Veriut mbetet një nga çështjet më të ndezura në Ballkan. A do të ndodhë ndryshimi i dëshiruar? Koha do t’i japë përgjigjen.

Burimi i lajmit: balkanweb.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.