BE hap rrugën për deportimin e azilkërkuesve jashtë Unionit

Jun 10, 2026 - 16:00
BE hap rrugën për deportimin e azilkërkuesve jashtë Unionit

BE miraton rregulla për dërgimin e azilkërkuesve jashtë Unionit

Bashkimi Europian po përgatitet të hapë rrugën për deportimin e azilkërkuesve të refuzuar në qendra të veçanta jashtë territorit të Unionit, pasi vendet anëtare pritet të miratojnë rregullat e reja për kthimin e emigrantëve. Ambasadorët e vendeve të BE-së janë gati të miratojnë këtë të mërkurë një paketë rregullash që lejon dërgimin e personave të urdhëruar të largohen nga territori europian në të ashtuquajturat “qendra kthimi” jashtë Unionit.

Ky opsion, i cili është në shqyrtim prej kohësh nga disa vende europiane, ka nxitur reagime të ndryshme. Ndërkaq, organizatat e shoqërisë civile paralajmërojnë se mund të hapë rrugën për abuzime dhe shkelje të të drejtave të njeriut. Miratimi nga ambasadorët do të vijë pak para hyrjes në fuqi të një pakete më të gjerë reformash për migracionin, e cila do të zbatohet nga dita e premte.

Disa vende kanë nisur tashmë punën për krijimin e qendrave të tilla. Italia ka një marrëveshje me Shqipërinë, megjithëse projekti është përballur me probleme ligjore. Vende të tjera po zhvillojnë takime të rregullta për ngritjen e qendrave të tyre të deportimit.

Nicholas Ioannides, ministri i Migracionit i Qipros, deklaroi javën e kaluar se marrëveshja e re europiane do t’u japë shtysë këtyre planeve dhe se pret që më shumë vende, përfshirë edhe Qipron, të nisin diskutime konkrete mbi këtë çështje. “Tani që kemi bazën ligjore, besojmë se në muajt e ardhshëm do të shohim zhvillime më konkrete”, tha ai.

Sipas tij, këto qendra do të ndërtohen “ndoshta në Afrikë ose Azi”, por jo pranë kufijve europianë. Gjermania, Holanda, Danimarka, Austria dhe Greqia kanë zhvilluar diskutime të vazhdueshme për qendrat e deportimit, ndërsa Berlini dhe Haga kanë deklaruar se synojnë të kenë plane konkrete deri në fund të vitit.

Edhe vendet nordike po shqyrtojnë mundësinë e ngritjes së një projekti pilot. Johan Forssell, ministri suedez i Migracionit, tha për Politico se një nga idetë është përdorimi i qendrave të deportimit për shtetas të një kombësie të caktuar. Ende nuk është vendosur se për cilën kombësi bëhet fjalë, por Forssell tha se vendet nordike dhe BE po përballen me vështirësi të ngjashme për kthimin e emigrantëve në vende si Siria, Afganistani dhe Somalia.

Ministri suedez tha se do të kishte mbështetur një projekt pilot të drejtuar nga vetë Komisioni Europian, por sipas tij Brukseli ka bërë të qartë se nuk është i interesuar për një rol të tillë.

Rregullat e reja do t’u japin mundësi vendeve anëtare të lidhin marrëveshje individuale me vende jashtë BE-së për krijimin e qendrave të kthimit. Drafti që pritet të miratohet përcakton se marrëveshje të tilla mund të lidhen vetëm me shtete që respektojnë të drejtat e njeriut dhe parimet e së drejtës ndërkombëtare, duke përfshirë detyrimin për të mos vendosur njerëzit në rrezik.

Komisioni Europian dhe vendet e tjera anëtare duhet të informohen përpara se këto qendra të nisin funksionimin. Ioannides tha se mbrojtja e të drejtave të njeriut do të jetë kriteri kryesor i këtyre marrëveshjeve dhe se BE dëshiron që organizata ndërkombëtare si Organizata Ndërkombëtare për Migracionin dhe Agjencia e OKB-së për Refugjatët të ndihmojnë në monitorimin e respektimit të rregullave.

Megjithatë, organizatat për të drejtat e njeriut mbeten skeptike. “Pyetja është se çfarë nënkuptojnë këto garanci në praktikë dhe kush do t’i zbatojë ato?”, tha Olivia Sundberg, eksperte për migracionin dhe azilin në Amnesty International. Sipas saj, marrëveshja lë shumë pyetje pa përgjigje mbi mënyrën se si do të funksionojnë qendrat e kthimit në praktikë. Nuk është e qartë nëse ato do të shërbejnë si pika tranziti apo si destinacione afatgjata, nëse transferimi në to do të konsiderohet ndalim dhe cilët persona do të dërgohen aty.

Ajo paralajmëroi gjithashtu se fakti që këto qendra do të ndodhen larg syrit të publikut mund të kufizojë transparencën, monitorimin, llogaridhënien dhe aksesin e emigrantëve në ndihmë ligjore. “Kam dyshime nëse Komisioni Europian do të ushtrojë kontroll real dhe do t’i kërkojë ndonjë shteti anëtar të mos ecë përpara me planet që ka për këto qendra”, tha Sundberg.

Edhe disa qeveri europiane kanë shprehur shqetësime. Fernando Grande-Marlaska, ministri i Brendshëm i Spanjës, i cili kundërshton marrëveshjen, deklaroi javën e kaluar se është i shqetësuar që qendrat e kthimit mund të ndërtohen pa garanci të mjaftueshme për të drejtat e emigrantëve. Ai paralajmëroi se kjo mund të çojë deri në raste kur familje me fëmijë të dërgohen në vende me të cilat nuk kanë asnjë lidhje.

Ndërkohë, Léon Gloden, ministri i Brendshëm i Luksemburgut, tha se vendi i tij do të kundërshtonte dërgimin e grave dhe fëmijëve në qendra të tilla, edhe pse mbështet ngritjen e tyre në parim.

Rregullat e reja duhet ende të miratohen nga Parlamenti Europian dhe më pas të marrin miratimin përfundimtar të ministrave të vendeve anëtare.

Me pak fjalë

BE po përgatitet të miratojë rregulla që lejojnë dërgimin e azilkërkuesve të refuzuar në qendra deportimi jashtë Unionit. Megjithë premtimet për respektimin e të drejtave të njeriut, organizatat e shoqërisë civile dhe disa qeveri kanë shprehur shqetësime për mundësitë e abuzimeve dhe mungesën e transparencës. Miratimi final mbetet i varur nga Parlamenti Europian dhe ministrat e vendeve anëtare.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.