Studentët serbë adoptojnë narrativë nacionaliste për Kosovën: Nga protestat kundër korrupsionit te retorika e vjetëruar
Studentët serbë kalojnë nga protesta qytetare te retorika nacionaliste për Kosovën
Lëvizja studentore në Serbi, e cila nisi si një protestë kundër korrupsionit dhe nepotizmit në shtet, po përballet me kritika të ashpra pasi ka adoptuar një Kosovë që analistët e cilësojnë si të ngjashme me narrativat nacionaliste të viteve 1980. Dokumenti i tyre i fundit, i quajtur "Memorandum për Kosovën", e paraqet Kosovën si "pjesë të patjetërsueshme dhe integrale të Republikës së Serbisë", duke e lidhur atë me identitetin kombëtar dhe trashëgiminë historike serbe.
Më 17 maj, lëvizja studentore publikoi në platformën X dokumentin që e përshkruan Kosovën si "një komponent të identitetit kombëtar serb" dhe "një betejë për nderin, kulturën dhe të ardhmen tonë". Teksti thekson se "Ky fakt nuk është thjesht kategori kushtetuese, por imperativ historik dhe moral që nuk i nënshtrohet negociatave".
Protestat studentore kundër qeverisë së Aleksandar Vuçiq filluan në nëntor 2024, pas rrëzimit të një pjese të stacionit hekurudhor në Novi Sad që la 16 të vdekur. Megjithëse protestat u vlerësuan si një sfidë progresive ndaj korrupsionit dhe keqmenaxhimit, dokumenti i tyre për Kosovën ka nxitur reagime negative nga intelektualë dhe analistë në të dyja vendet.
Nga protesta qytetare te nacionalizmi: Transformimi i lëvizjes
Sociologu Artan Muhaxhiri krahasoi memorandumin e studentëve me Memorandumin e famshëm të vitit 1986 të Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve (SANU), i cili kishte formësuar bazën ideologjike për nacionalizmin serb gjatë luftërave në ish-Jugosllavi. Ai e përshkroi tekstin si "konceptualisht të prapambetur" dhe "krejtësisht të papajtueshëm me mendimin bashkëkohor demokratik".
Sipas Slobodan Georgiev, drejtor i Nova News në Serbi, memorandumi "pasqyron një shumicë të opinionit publik" në Serbi dhe nuk është një radikalizim i lëvizjes studentore. "Ai qëndrim është i rrënjosur në Kushtetutën e Serbisë. Studentët mbështesin respektimin e Kushtetutës dhe sundimin e ligjit", tha Georgiev.
Megjithatë, ekspertët shqetësohen se kjo retorikë mund të jetë një strategji politike për të fituar mbështetje elektorale para zgjedhjeve të parakohshme të pritshme në Serbi. "Lëvizja po transformohet nga protesta qytetare në një aktor politik që kërkon mbështetje më të gjerë", shpjegoi Georgiev.
Narrativat e Kremlinit dhe amplifikimi i propagandës
Mediat e lidhura me Kremlinin, si rrjeti Pravda dhe Russia Today, kanë amplifikuar memorandumin e studentëve duke e paraqitur Kosovën si "qendrore për identitetin kombëtar serb". Një raport i BIRN Kosova zbuloi se këto media kanë shpërndarë përmbajtje mashtruese dhe politikisht të ngarkuara për Kosovën gjatë periudhës shtator 2025 - shkurt 2026.
Raporti konstatoi se rrjeti Pravda, i cili operon në 83 vende, publikoi 140 artikuj në shqip gjatë kësaj periudhe, të gjithë të bazuar në kanale Telegram si burim primar. Në total, katër media të kontrolluara nga Kremlini prodhuan 1,323 lajme për Kosovën gjatë kësaj periudhe, duke përfshirë mbi 20,000 lidhje të dyshimta në rrjete sociale.
Reagimet ndërkombëtare dhe të ardhmja e lëvizjes
Sipas analistëve, memorandumi i studentëve rrezikon të minojë imazhin e tyre si një alternativë progresive ndaj establishmentit politik në Serbi. "Qëndrime të tilla janë zhgënjyese për këdo që besonte në potencialin emancipues të lëvizjes", tha Muhaxhiri.
Georgiev theksoi se ndërsa serbët dhe shqiptarët e zakonshëm nuk kanë probleme të mëdha me njëri-tjetrin, qeveritë në Beograd dhe Prishtinë kanë marrëdhënie të tensionuara. "Testi kryesor i normalitetit politik në Serbi është pikërisht marrëdhënia e saj me Kosovën", shtoi ai.
Me pak fjalë
Lëvizja studentore në Serbi, e cila nisi si një protestë kundër korrupsionit, po adopton një retorikë nacionaliste për Kosovën që analistët e lidhin me narrativat e vjetëruara të viteve 1980. Dokumenti i tyre i fundit, "Memorandumi për Kosovën", e paraqet Kosovën si pjesë integrale të Serbisë dhe e lidh atë me identitetin kombëtar serb. Kjo ka nxitur kritika nga intelektualë dhe ka rrezikuar imazhin progresiv të lëvizjes. Mediat e lidhura me Kremlinin kanë amplifikuar këtë narrativë, duke e përdorur si mjet për mobilizimin e votuesve në Serbi.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
