Turqia dhe S-400: Lëvizje e fshehtë për F-35 mund të ndryshojë ekuilibrat në Lindjen e Mesme
Turqia në rrugën e F-35: Një marrëveshje e fshehtë me S-400 mund të ndryshojë ekuilibrat rajonal
Një lëvizje e pazakontë po zhvillohet në arenën diplomatike të Lindjes së Mesme, duke mundësuar që Turqia të rifitojë mundësinë për të blerë avionët luftarakë amerikanë F-35. Sipas burimeve turke, një opsion i diskutuar përfshin transferimin e sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400, aktualisht në shërbim në Turqi, në një vend të tretë në rajonin e Gjirit. Ky hap mund të hapë rrugën për heqjen e sanksioneve amerikane dhe rivendosjen e negociatave për F-35.
Mosmarrëveshja midis Ankarasë dhe Uashingtonit mbi blerjen e S-400 nga Rusia daton që nga viti 2018. Në atë kohë, Komiteti i Senatit të SHBA-së për Shërbimet e Armatosura bllokoi transferimin e F-35 në Turqi nëse ajo do të blinte sistemin rus. Në gusht 2017, SHBA-ja miratoi CAATSA, një akt që penalizon vendet që bëjnë transaksione të rëndësishme me Rusinë në sektorët e mbrojtjes ose inteligjencës. Kjo përfshinte edhe Turqinë, e cila në korrik 2019 u ndëshkua me sanksione pasi sistemi S-400 u vendos në bazën ajrore Mürted.
Sipas gazetës turke Hürriyet, një zgjidhje e mundshme për të shmangur pengesat është transferimi i sistemit S-400 në një vend të tretë, si Katari ose Emiratet e Bashkuara Arabe. Këta vende kanë nevojë për sisteme moderne mbrojtjeje ajrore, duke pasur parasysh mungesën e disponueshmërisë së raketave Patriot amerikanë. Një transferim i tillë mund të krijojë kushtet për heqjen e sanksioneve dhe rivendosjen e negociatave për F-35.
Megjithatë, çdo transferim i S-400 nga Turqia në një vend tjetër kërkon pëlqimin e Moskës, pasi marrëveshja e vitit 2017 midis Turqisë dhe Rusisë përmban klauzola që kufizojnë rieksportimin e sistemit. Në qershor, vizita e Ministrit të Jashtëm turk Hakan Fidan në Moskë u fokusua në bashkëpunimin ekonomik, por çështja e S-400 u konsiderua "shumë e ndjeshme" nga zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov.
Izraeli në alarm: Rreziku i avantazhit strategjik për Turqinë
Një marrëveshje e tillë do të kishte pasoja të rëndësishme për Izraelin, i cili ka shprehur shqetësime të thella. Zëvendësministrja e Jashtme izraelite Sharren Haskel ka deklaruar se Tel Avivi nuk do të lejojë transferimin e teknologjive izraelite të integruara në programin F-35, edhe nëse SHBA-ja autorizon shitjen e avionëve te Turqia. Izraeli sheh sistemet S-400 jo vetëm si një mjet mbrojtës, por edhe si pjesë e një ekosistemi që mund të kufizojë avantazhin e tij ajror.
Sistemi S-400 është i aftë të përdorë raketa tokë-ajër 9M96E dhe 9M96E2, të projektuara për të kundërvepruar objektiva aerodinamikë dhe balistikë, duke arritur lartësi deri në 35,000 metra. Nëse integrohet në një rrjet mbrojtës armiqësor, ai mund të krijojë një pajisje për mohimin e aksesit (A2/AD), duke rritur kompleksitetin e operacioneve sulmuese kundër objektivave të tilla.
Me pak fjalë
Një marrëveshje e fshehtë midis Turqisë, Rusisë dhe një vendi të tretë në Gjirin Persik mund të ndryshojë ekuilibrat në Lindjen e Mesme. Transferimi i sistemit S-400 nga Turqia në një vend tjetër mund të hapë rrugën për heqjen e sanksioneve amerikane dhe rivendosjen e negociatave për F-35. Megjithatë, ky hap rrezikon të destabilizojë marrëdhëniet në rajon dhe të krijojë avantazhe strategjike për Turqinë, duke shqetësuar Izraelin.
Personat e përmendur
- Hakan Fidan - Hakan Fidan
- Dmitry Peskov - Dmitry Peskov
- Sharren Haskel - Sharren Haskel
Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
