Zvicra synon ta bëjë aviacionin më të gjelbër me karburantin e ri për aeroplanë
Në fund të gushtit, Instituti Paul Scherrer (PSI) dhe start-up-i zviceran Metafuels përuruan në Villigen të kantonit Aargau impiantin e parë demonstrues në botë për prodhimin e karburantit të avionëve nga metanoli i rinovueshëm, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.
Impianti aktualisht prodhon vetëm rreth 50 litra karburant në ditë. Për krahasim, një fluturim Londër–Cyrih konsumon rreth 4,000 litra. Megjithatë, projekti synon para së gjithash të dëshmojë se teknologjia funksionon dhe të hapë rrugën për investime në impiante shumë më të mëdha.
Karburanti sintetik prodhohet duke përdorur metanol të rinovueshëm, i cili krijohet nga hidrogjeni i gjelbër dhe dioksidi i karbonit (CO₂) i kapur. Sipas të dhënave të prezantuara, kjo teknologji mund të reduktojë emetimet gjatë ciklit jetësor deri në 90 për qind krahasuar me kerozinën fosile. Një avantazh tjetër është se karburanti mund të përdoret në aeroplanët ekzistues, pa qenë e nevojshme zëvendësimi i flotave.
SWISS përdor tashmë karburant të qëndrueshëm
Më shumë se 100 kompani ajrore në botë kanë filluar të përdorin karburante të qëndrueshme të aviacionit, të njohura si SAF.
Edhe kompania ajrore zvicerane SWISS është pjesë e këtij tranzicioni. Aktualisht rreth 0.9 për qind e konsumit të saj të karburantit mbulohet nga SAF, i prodhuar nga mbetje biogjenike, përfshirë vajrat e përdorura të gatimit.
Për të siguruar furnizime në të ardhmen, SWISS ka krijuar partneritete edhe me Metafuels dhe Synhelion, një kompani tjetër zvicerane që ka dalë nga ETH Zurich. Drejtori i SWISS, Jens Fehlinger, ka deklaruar se kompania do të ishte e gatshme për një transformim shumë më të shpejtë nëse karburanti i qëndrueshëm do të ishte në dispozicion në sasi të mjaftueshme dhe me çmim të përshtatshëm.
Problemi mbetet çmimi dhe prodhimi
Sfida kryesore është prodhimi në shkallë të gjerë. Metafuels planifikon impiantin e parë industrial në portin e Rotterdamit, ku synon të prodhojë rreth 10 tonë karburant në ditë deri në vitin 2028 dhe të arrijë në 1,000 tonë në ditë deri në mesin e viteve 2030.
Megjithatë, diferenca ndërmjet prodhimit aktual dhe nevojave të aviacionit është ende shumë e madhe. Për të arritur objektivin e aviacionit me emetime neto zero deri në vitin 2050, vlerësohet se do të nevojiten rreth 500 milionë tonë SAF në vit.
Prodhimi global gjatë vitit 2026 pritet të arrijë vetëm rreth 2.4 milionë tonë. Një tjetër pengesë është çmimi: karburanti i qëndrueshëm për avionët aktualisht kushton rreth dy deri në gjashtë herë më shumë se kerozina tradicionale.
Zvicra investon qindra milionë franga
Zvicra nuk synon domosdoshmërisht të bëhet prodhuese e sasive të mëdha të këtyre karburanteve, por dëshiron të jetë një qendër për zhvillimin e teknologjisë.
Metafuels ka marrë 4.4 milionë franga financim nga Zyra Federale e Energjisë. Ndërkohë, në kuadër të ligjit të ri për CO₂, qeveria zvicerane ka rezervuar 390 milionë franga deri në vitin 2030 për projektet që synojnë reduktimin e emetimeve të gazeve serrë në aviacion, me fokus të veçantë te karburantet sintetike të rinovueshme.
Pavarësisht zhvillimeve teknologjike, ekspertët paralajmërojnë se karburantet e reja nuk do të jenë të mjaftueshme nëse prodhimi nuk rritet me ritëm shumë më të shpejtë. Vitet e ardhshme pritet të tregojnë nëse teknologjia, investimet dhe politikat klimatike do të arrijnë të mbajnë hapin me rritjen e vazhdueshme të transportit ajror.
The post Zvicra synon ta bëjë aviacionin më të gjelbër me karburantin e ri për aeroplanë appeared first on Albinfo.
Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
