Dera e BE-së për Ballkanin: Ku ndodhet Kosova në rrugën e anëtarësimit
Dera gjysmë e hapur e BE-së për Ballkanin: Ku qëndron Kosova
Që nga 1 korriku 2013, kur Kroacia u bë anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian, dera e zgjerimit mbeti formalisht e hapur për gjashtë vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, procesi i integrimit ka pësuar ndryshime të mëdha gjatë viteve, duke u bërë më i rreptë dhe më i kushtëzuar nga kriteret politike, ekonomike dhe institucionale.
Sipas një analize të Monitor, e mbështetur nga GIZ dhe #SustainMedia, vendet e Ballkanit Perëndimor kanë përparuar me ritme të ndryshme drejt anëtarësimit në BE. Mali i Zi dhe Shqipëria kanë ecur më shpejt, ndërsa Maqedonia e Veriut mbetet e bllokuar nga çështje politike dhe etnike.
Progresi i vendeve të Ballkanit Perëndimor
Mali i Zi ka hapur negociatat me BE-në dhe ka mbyllur përkohësisht 16 nga 33 kapitujt. Objektivi zyrtar është anëtarësimi deri në vitin 2028, me mbështetjen e Brukselit.
Shqipëria ka shënuar përparimin më të shpejtë gjatë dy viteve të fundit. Në qershor 2026, vendi ka hyrë në fazën e mbylljes së negociatave, me objektivin e mbylljes së tyre deri në fund të vitit 2027 dhe anëtarësimin rreth vitit 2030.
Maqedonia e Veriut mbetet e bllokuar nga kërkesa për ndryshime kushtetuese që do të përfshinin të drejtat e komunitetit bullgar, një kusht që refuzohet nga qeveria. Pavarësisht ndryshimit të emrit përmes Marrëveshjes së Prespës, negociatat nuk kanë nisur.
Serbia vazhdon negociatat, por ritmi është ngadalësuar. Nga 35 kapituj, vetëm 22 janë hapur dhe dy janë mbyllur përkohësisht. Pengesat kryesore janë normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën dhe refuzimi për t’u harmonizuar me politikën e jashtme të BE-së.
Kosova mbetet vendi më larg anëtarësimit. Dhjetë vjet pas hyrjes në fuqi të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit, ajo ende nuk ka statusin e vendit kandidat. Përveç reformave të brendshme, pengesa kryesore është mosnjohja nga pesë shtete anëtare të BE-së.
Bosnja-Hercegovina mori statusin e vendit kandidat në vitin 2022 dhe në vitin 2024 mori miratimin për hapjen e negociatave, por procesi mbetet i kushtëzuar nga reformat institucionale.
Me pak fjalë
Procesi i integrimit të Ballkanit Perëndimor në BE është bërë më i rreptë dhe i kushtëzuar nga kriteret politike dhe institucionale. Ndërsa Mali i Zi dhe Shqipëria kanë përparuar më shpejt, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Serbia mbeten të bllokuara nga pengesa të ndryshme. Bosnja-Hercegovina po përpiqet të përmbushë kriteret, por rruga drejt anëtarësimit mbetet e gjatë.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
