SHBA bllokojnë 42 anije me naftë iraniane në Ngushticën e Hormuzit – humbje prej 6 miliardë dollarësh
SHBA bllokojnë 42 anije me naftë iraniane në Ngushticën e Hormuzit – humbje prej 6 miliardë dollarësh
Forcat amerikane kanë arritur një moment të rëndësishëm në operacionet e tyre në Lindjen e Mesme, duke devijuar me sukses 42 anije tregtare që tentonin të shkelnin bllokadën në Ngushticën e Hormuzit. Ky veprim i SHBA-së ndërhyn drejtpërdrejt në rrjedhat e tregtisë globale të naftës, duke ndikuar në stabilitetin ekonomik të Iranit.
Lajmi u bë i ditur nga Brad Cooper, kreu i CENTCOM (Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara), i cili mbulon operacionet ushtarake amerikane në rajon. Sipas tij, aktualisht 42 cisterna që transportojnë rreth 69 milionë fuçi naftë nuk mund të shiten nga Irani, duke rezultuar në një humbje të vlerësuar mbi 6 miliardë dollarë.
“Kjo përfaqëson një humbje të rëndësishme financiare për udhëheqjen iraniane, e cila nuk do të jetë në gjendje të përfitojë nga shitjet e naftës në tregun ndërkombëtar”, deklaroi Cooper gjatë një konferencë shtypi.
Pse është e rëndësishme Ngushtica e Hormuzit?
Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga pikat më kritike për transportin global të naftës, duke u vlerësuar se përmes saj kalon rreth 20% e furnizimit botëror me naftë. Çdo ndërhyrje apo bllokadë në këtë zonë ka efekte domino në tregjet ndërkombëtare të energjisë, duke ndikuar në çmimet e naftës dhe stabilitetin ekonomik të shumë vendeve.
- Rëndësia gjeostrategjike: Kontrolli mbi këtë ngushticë i jep fuqi të madhe vendit që e kontrollon atë (në këtë rast, SHBA përmes aleancave të tyre në rajon).
- Tregtia globale: Shumica e eksportit të naftës nga Arabia Saudite, Iraku dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kalon nëpër këtë ngushticë.
- Konfliktet e mëparshme: Tensionet midis Iranit dhe SHBA-së kanë çuar në incidente të shumta në këtë zonë, duke përfshirë edhe sulme kundër anijeve tregtare.
Si po reagojnë tregjet ndërkombëtare?
Njoftimi i CENTCOM-it ka nxitur reagime të ndryshme në tregjet globale. Analistët tregtarë parashikojnë një rritje të çmimeve të naftës në javët e ardhshme, duke pasur parasysh reduktimin e furnizimit nga Irani. Në të njëjtën kohë, OPEC (Organizata e Shteteve Eksportuese të Naftës) po monitoron situatën, duke lënë të hapur mundësinë për ndërhyrje në furnizim nëse tensionet do të intensifikohen.
Sipas të dhënave të fundit, çmimi i naftës Brent ka treguar një tendencë ngjitëse, duke u afruar në 90 dollarë për fuçi, një nivel që nuk është parë që nga muaji mars i këtij viti.
Çfarë ndodh më tej?
Ekspertët e sigurisë në rajon besojnë se ky veprim i SHBA-së mund të sjellë një sërë përgjigjesh nga Irani, duke përfshirë edhe sanktime të reja kundër interesave amerikane në Lindjen e Mesme. Ndërkohë, Brad Cooper ka theksuar se operacionet do të vazhdojnë për të siguruar lirinë e lundrimit në këtë zonë kritike.
“Ne jemi të angazhuar për të mbrojtur lirinë e detit dhe të sigurojmë që asnjë palë nuk mund të përdorë bllokadat si mjete presioni politik”, ka thënë Cooper.
Historiku i tensionit në Ngushticën e Hormuzit
Tensionet në këtë zonë janë të njohura që nga vitet 1980, gjatë Luftës Iran-Irak, kur të dy vendet u përpoqën të ndërprenë furnizimin e naftës të armikut duke sulmuar anijet tregtare. Në vitin 2019, incidentet u intensifikuan kur Irani mbajti nën kontroll një anije saudite, duke nxitur reagime ndërkombëtare.
Më vonë, në vitin 2021, SHBA dhe aleatët e tyre në rajon kanë kryer operacione të ndryshme për të parandaluar sulmet kundër anijeve tregtare, duke përfshirë edhe përdorimin e marinës për të shoqëruar konvojet.
Perspektiva për të ardhmen
Nëse tensionet do të vazhdojnë, ekspertët parashikojnë një efekt domino në tregun global të energjisë. Vendet e varura nga nafta e importuar nga Lindja e Mesme mund të përballen me çmime më të larta, ndërsa ekonomitë e dobëta do të ndjejnë goditjen më shumë.
Ndërkohë, Irani po përpiqet të gjejë alternativa për të shitur naftën e tij, duke përdorur rrjetet e tij të fshehta të shitblerjes. Megjithatë, bllokada e SHBA-së e bën këtë proces shumë më të vështirë.
Në fund, ky zhvillim rrit presionin në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe mund të çojë në një sërë negociatash të reja për stabilitetin në rajon.
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
