Marrëveshja SHBA-Iran: çmimi i naftës bie ndërsa Ngushtica e Hormuzit pritet të rihapet

Marrëveshja SHBA-Iran në prag të finalizimit

Një marrëveshje historike midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për të ndaluar luftën në Lindjen e Mesme është në prag të finalizimit. Një nga efektet më të rëndësishme të kësaj marrëveshjeje do të jetë rihapja e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme detare për transportin global të naftës dhe gazit të lëngshëm natyror.

Kjo lajmërim është konfirmuar nga ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, i cili ka deklaruar se krahas hapjes së Hormuzit, do të ketë edhe heqje e bllokadës amerikane ndaj transportit detar iranian. Pas arritjes së një memorandum të mirëkuptimit, bisedimet për programin bërthamor të Iranit do të nisin në një fazë të mëvonshme.

Rënia e çmimit të naftës

Bursat ndërkombëtare kanë reaguar menjëherë ndaj zhvillimeve diplomatike në Lindjen e Mesme. Çmimi i naftës ka pësuar një rënie të mëtejshme prej 3%, duke u luhatur midis 84 dhe 87 dollarë për fuçi. Kjo tregon se tregu po parapëlqen një zgjidhje paqësore që do të lehtësojë tensionet në rajon.

Sidoqoftë, edhe pse palët kanë deklaruar se janë më pranë paqes se kurrë, tensionet nuk kanë pushuar plotësisht. Në një incident të ndodhur gjatë mbrëmjes, Shtetet e Bashkuara kanë deklaruar se kanë rrëzuar disa dronë iranianë që ishin nisur drejt anijeve të tyre në Ngushticën e Hormuzit.

Reagimi i Iranit dhe procesi negociator

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka bërë të ditur se brenda Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit ekzistojnë mbështetës dhe kundërshtarë të kushteve aktuale të marrëveshjes. Megjithatë, ende nuk është marrë një vendim kolektiv. “Për momentin duhet të presim. Nëse miratohet, marrëveshja do të nënshkruhet në distancë”, ka thënë ai.

Sipas zyrtarëve amerikanë, marrëveshja parashikon rihapjen e menjëhershme të Ngushticës së Hormuzit në këmbim të heqjes së bllokadës amerikane ndaj transportit detar iranian. Pas kësaj, do të fillojë një periudhë 60-ditore negociatash për çështjen e uraniumit të pasuruar të Iranit.

Zyrtarët amerikanë kanë deklaruar se materiali i pasuruar do të shkatërrohet dhe më pas do të largohet nga vendi, megjithëse mekanizmi i saktë i realizimit të këtij procesi mbetet ende për t’u përcaktuar. Në aspektin ekonomik, Shtetet e Bashkuara kanë përjashtuar mundësinë e dhënies së fondeve apo lirimit të aseteve iraniane përpara përparimit konkret në negociata, duke lejuar Teheranin që vetëm të shesë naftën e tij.

Konteksti i luftës në Lindjen e Mesme

Lufta në Lindjen e Mesme shpërtheu më 28 shkurt, kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë kryer sulme në territorin iranian. Në përgjigje, Irani ka sulmuar Izraelin dhe shtete aleate të Shteteve të Bashkuara në Gjirin Persik, ndërsa ka kufizuar kalimin në Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më kritike për transportin global të energjisë.

Me pak fjalë

Një marrëveshje e mundshme ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit mund të çojë në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen e bllokadës amerikane. Kjo do të ndikojë pozitivisht në çmimin e naftës, i cili tashmë ka pësuar një rënie. Megjithatë, tensionet në rajon mbeten të larta, pasi incidentet e fundit tregojnë se rreziku i një përshkallëzimi të mëtejshëm nuk është plotësisht i shuar.

Personat e përmendur

• Abbas Araghchi - Abbas Araghchi

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.