Zvicra në referendum për kufizimin e popullsisë në 10 milionë banorë
Zvicra vendos në referendum mbi kufizimin e popullsisë në 10 milionë banorë
Një nga pyetjet më të diskutueshme në Zvicër do të gjejë përgjigje të dielën, kur votuesit do të vendosin në një referendum mbi një propozim që synon të kufizojë popullsinë e vendit në 10 milionë banorë. Ky hap ka nxitur debate të ashpra rreth emigracionit dhe ndikimit të tij në shoqërinë zvicerane.
Nëse propozimi do të miratohet, qeveria zvicerane do të detyrohet të ndërmarrë masa për të kufizuar popullsinë në 10 milionë deri në vitin 2050. Kjo do të përfshijë kufizime të rënda për bashkimin familjar, lejet e qëndrimit dhe azilin, nëse numri i banorëve arrin 9.5 milionë para këtij viti.
Nisma është propozuar nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), e cila i përket së djathtës ekstreme, dhe parashikon edhe tërheqjen e Zvicrës nga marrëveshja për lëvizjen e lirë me Bashkimin Evropian nëse pragu i 10 milionëve tejkalohet para vitit 2050.
Sistemi i demokracisë direkte dhe ndikimi i SVP
Zvicra ka një sistem të demokracisë direkte, i cili lejon nisma popullore të kalojnë në referendum nëse mbledhin 100,000 mbështetës brenda 18 muajsh. Referendumet, të mbajtura zakonisht katër herë në vit, janë përdorur shpesh nga SVP kundër emigracionit.
Popullsia e Zvicrës është rritur me 23% që nga hyrja në fuqi e marrëveshjes për lëvizjen e lirë në vitin 2002, ndërsa prodhimi ekonomik është rritur me 24% gjatë të njëjtës periudhë, sipas të dhënave zyrtare.
Argumentet për dhe kundër propozimit
Mbështetësit e nismës “Jo një Zvicre me 10 milionë banorë” argumentojnë se fluksi i punëtorëve, kryesisht nga BE-ja, po ushtron presion të padurueshëm mbi strehimin, shkollat, transportin dhe sistemin social. Sipas tyre, emigracioni i pakontrolluar po ndryshon mënyrën zvicerane të jetesës.
Nga ana tjetër, qeveria zvicerane, e përbërë nga ministra të katër partive më të mëdha, duke përfshirë edhe SVP, është kundër propozimit. Ajo paralajmëron se nisma do të kërcënonte stabilitetin kombëtar, do të dëmtonte ekonominë dhe do të godiste mirëqenien e vendit.
Shumica e parlamentit dhe organizata të ndryshme, si federata e sindikatave, Shoqata e Punëdhënësve Zviceranë dhe Economiesuisse, kanë rekomanduar refuzimin e propozimit.
Nevojë për emigracion për shkak të plakjes së popullsisë
Zvicra, si shumë vende evropiane, ka nevojë për emigracion për shkak të normave të ulëta të lindshmërisë dhe popullsisë që po plaket. Përqindja e njerëzve mbi 65 vjeç pritet të rritet nga 21% në më shumë se 27% deri në vitin 2055.
Sondazhet tregojnë një garë të ngushtë
Sondazhet e fundit sugjerojnë se fushata kundër propozimit ka fituar terren që kur referendumi u shpall në shkurt. Megjithatë, shumica e anketimeve tregojnë një garë të ngushtë, me kampin e “jo”-së që parashikohet të fitojë me rreth 52% të votave.
Procesi i votimit dhe pritjet për rezultate
Qendrat e votimit do të hapen për një kohë të shkurtër të dielën për votimin fizik, por deri në 90% e votuesve zakonisht votojnë me postë. Për të qenë e miratuar, nisma duhet të fitojë si shumicën e votës popullore, ashtu edhe shumicën e 23 kantoneve të plota dhe 6 gjysmë-kantoneve të Zvicrës.
Rezultatet pritet të bëhen të ditura nga mesdita deri në orët e vona të pasdites së së dielës.
Me pak fjalë
Referendumi në Zvicër mbi kufizimin e popullsisë në 10 milionë banorë ka nxitur debate të ashpra midis mbështetësve të kufizimit të emigracionit dhe atyre që e shohin atë si një kërcënim për stabilitetin ekonomik dhe social. Rezultatet e votimit pritet të tregojnë një garë të ngushtë midis dy kampeve.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
