SHBA ndryshojnë strategjinë në Ballkan: Fokus te ekonomia dhe stabiliteti lokal
SHBA ndryshojnë strategjinë në Ballkan: Fokus te ekonomia dhe stabiliteti lokal
Politika e re amerikane në Ballkanin Perëndimor kërkon më shumë nga vendet e rajonit dhe premton më pak angazhim të drejtpërdrejtë nga ana e SHBA-së. Kjo qasje, e cila zhvendos fokusin nga ndërtimi i institucioneve drejt bashkëpunimit ekonomik dhe stabilitetit lokal, sjell rreziqe të reja në një rajon me institucione të brishta dhe tensione të hapura.
Sipas Heather Conley, bashkëpunëtore e Institutit Amerikan të Ndërmarrjeve, Bosnja dhe Hercegovina dhe Kosova janë vendet më të cenueshme në Ballkan. Bosnja për shkak të strukturës së fragmentuar shtetërore dhe ndarjeve etnike, ndërsa Kosova për shkak të mosmarrëveshjeve të vazhdueshme me Serbinë dhe varësisë nga bashkësia ndërkombëtare për sigurinë.
Conley thekson se zhvendosja drejt “pronësisë lokale”, pa lidership të qartë dhe pa strategji të detajuar, mund të thellojë bllokadat ekzistuese dhe të forcojë aktorët nacionalistë. Megjithatë, ajo e konsideron të nevojshme këtë qasje të re, duke argumentuar se zgjidhjet duhet të vijnë nga vetë vendet.
“Unë mendoj se zgjidhjet duhet të vijnë dhe të mbështeten nga vetë vendet, sepse kjo është mënyra më e mirë për të ecur përpara. Përpjekjet e forcave të jashtme transatlantike për të imponuar zgjidhje, nuk kanë pasur sukses, pavarësisht se janë provuar si mbi njërën, ashtu edhe mbi tjetrën palë. Kosova dhe Serbia, për shembull, i kanë shfrytëzuar marrëveshjet për të rritur nacionalizmin në të dyja anët”, thotë Conley për programin Expose të Radios Evropë e Lirë.
Departamenti amerikan i Shtetit publikoi në fund të majit një raport të ri për strategjinë e SHBA-së në Ballkanin Perëndimor, në përgjigje të një kërkese të Kongresit amerikan. Dokumenti thekson se epoka e ndërtimit të shteteve nën udhëheqjen amerikane ka përfunduar dhe se angazhimi i SHBA-së do të fokusohet në stabilitet dhe partneritete me përfitim të ndërsjellë, sesa në ndërhyrje direkte për rindërtim apo “shpëtim” të rajonit.
Qasja amerikane tani dallon qartë nga ajo e viteve ’90, kur Shtetet e Bashkuara luajtën rol të drejtpërdrejtë në zgjidhjen e konflikteve në Ballkan. Atëkohë, Uashingtoni udhëhoqi procesin e arritjes së Marrëveshjes së Dejtonit për Bosnje dhe fushatën ajrore të NATO-s kundër forcave serbe për të ndaluar dhunën në Kosovë.
“Po veprojmë për të parandaluar një luftë më të gjerë… dhe një fuçi baruti në zemër të Evropës, që ka shpërthyer dy herë gjatë këtij shekulli – me pasoja katastrofike. Po veprojmë për të qëndruar të bashkuar me aleatët tanë për paqe”, tha presidenti amerikan, Bill Clinton, më 24 mars 1999.
Pas asaj periudhe, roli amerikan mori formën e një “patronazhi” të vazhdueshëm për ndërtimin e shteteve dhe institucioneve në Ballkan, duke mbështetur sundimin e ligjit, zhvillimin ekonomik dhe sigurinë. Dokumenti i ri, megjithatë, nuk përbën një strategji të plotë, por më tepër një përpjekje për të pasqyruar prioritetet aktuale të administratës amerikane, duke ndërthurur elemente të politikës tradicionale me fokusin ekonomik të epokës së presidentit Donald Trump.
Conley vlerëson se liderët lokalë duhet të marrin përgjegjësinë për një drejtim të ri, pa i fajësuar faktorët e jashtëm. “Evropianët dhe amerikanët mund të ofrojnë mbështetje, por edhe masa korrigjuese nëse situata fillon të devijojë dhe të rrisë paqëndrueshmërinë. Jam e hapur ndaj qasjeve të reja, por nuk shoh detajet dhe njerëzit që do t’i çojnë përpara ato”, shton ajo.
Me pak fjalë
SHBA ndryshojnë strategjinë në Ballkanin Perëndimor, duke zhvendosur fokusin nga ndërtimi i institucioneve drejt bashkëpunimit ekonomik dhe stabilitetit lokal. Kjo qasje, megjithatë, sjell rreziqe të reja në një rajon me institucione të brishta dhe tensione të hapura.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
