Serbia jep shtetësi rusëve të sanksionuar, BE paralajmëron rrezik sigurie

Jun 11, 2026 - 15:31
Serbia jep shtetësi rusëve të sanksionuar, BE paralajmëron rrezik sigurie

Serbia jep shtetësi rusëve të sanksionuar, BE paralajmëron rrezik sigurie

Qeveria e Serbisë ka dhënë shtetësi një numër të konsiderueshëm shtetasve rusë që nga fillimi i vitit 2022, duke përfshirë edhe persona të sanksionuar nga SHBA, BE dhe Ukraina. Sipas Radios Evropiane të Lirë (REL), gjatë pesë muajve të parë të vitit 2026, 44 shtetas rusë kanë marrë shtetësi serbe, ndërsa që nga fillimi i vitit 2022, numri i tyre arrin në më shumë se 300.

Ndër personat që kanë marrë shtetësi serbe janë edhe Valerij Kazikajev, i cili është nën sanksione amerikane që nga prilli i vitit 2023 për lidhjet e tij me oligarkun rus Alisher Usmanov, dhe Sergej Kondratenko, i sanksionuar nga Ukraina për veprime kundër interesave kombëtare. Gjithashtu, Igor Koljushev, inxhinier rus i ndërtimit, ka marrë shtetësi serbe edhe pse është nën sanksione ukrainase që nga viti 2022.

Qeveria e Serbisë argumenton dhënien e shtetësisë me "interesat e Serbisë", megjithatë, këtë praktikë e kanë kritizuar disa organizata joqeveritare dhe autoritete evropiane. Bojana Sellakoviç nga Konventa Kombëtare për BE-në thotë se Serbia po anashkalon politikën e jashtme të BE-së duke mos vendosur sanksione kundër Rusisë dhe duke lehtësuar hyrjen e shtetasve rusë në Bashkimin Evropian përmes shtetësisë serbe.

Një non-paper i Komisionit Evropian, të cilin REL-i ka pasur qasje, paralajmëron se dhënia e shtetësisë serbe personave të sanksionuar mund të paraqesë një rrezik sigurie për BE-në, duke lehtësuar hyrjen e tyre në hapësirën Shengen pa viza. Sipas të dhënave të BE-së, numri i vizave turistike të lëshuara për shtetas rusë në vitin 2025 ka arritur në gati 480.000, një nivel më i lartë që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022.

Një tjetër rast i diskutueshëm është ai i Yakub Zakriyev, nipi i udhëheqësit të Çeçenisë, Ramzan Kadyrov, i cili ka marrë shtetësi serbe në prill të vitit 2025, por vendimi u tërhoq katër ditë më vonë. Zakriyev dhe Kadyrov janë të dy nën sanksione të SHBA-së dhe BE-së për lidhjet e tyre me Kremlinin dhe akuzat për shkelje të të drejtave të njeriut.

Sipas raportimeve të Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Hulumtuese (BIRN), që nga shtatori i vitit 2025, të paktën katër shtetas rusë të lidhur me elitën politike të Rusisë dhe me Shërbimin Federal të Sigurisë (FSB) kanë marrë shtetësi serbe. Midis tyre janë edhe menaxherë të Gazprom dhe biznesmenë të lidhur me industrinë ushtarake dhe financiare të Rusisë.

Marko Todoroviç nga Qendra për Politika Evropiane (CEP) thotë se dhënia e shtetësisë serbe personave të sanksionuar rrezikon integrimet evropiane të Serbisë dhe minon komunitetin e të cilit ajo synon t’i bashkohet. Ai thekson se BE po shqyrton mundësinë e lehtësimit të refuzimit të vizave për shtetas rusë, ndërsa Serbia po vepron në drejtim të kundërt duke u dhënë atyre shtetësi që i hap derën Shengenit.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Brendshme të Serbisë, që nga janari i vitit 2025, më shumë se 48.000 shtetas rusë kanë qëndrim të përkohshëm në Serbi. Kjo situatë ka nxitur BE-në të paralajmërojë se Serbia po i rrezikon integrimet e saj evropiane duke mos harmonizuar politikën e saj të jashtme me atë të Bashkimit Evropian.

Me pak fjalë

Qeveria e Serbisë ka dhënë shtetësi një numër të konsiderueshëm shtetasve rusë, duke përfshirë persona të sanksionuar nga SHBA, BE dhe Ukraina. Kjo praktikë ka nxitur kritika nga BE, e cila e sheh këtë si një rrezik sigurie për hapësirën Shengen. Serbia, si vend kandidat për anëtarësim në BE, po anashkalon rregullat e BE-së dhe po rrezikon integrimet e saj evropiane.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.