Pse shohim të afërmit e vdekur në ëndërra? Psikologët shpjegojnë fenomenin misterioz
Pse shohim të afërmit e vdekur në ëndërra? Psikologët shpjegojnë fenomenin misterioz
Një nga përjetimet më të zakonshme pas humbjes së një personi të dashur është të shohësh atë në ëndërra. Ky fenomen, i njohur edhe si ëndërra e të afërmve të vdekur, mund të jetë një përzierje e emocioneve, kujtimeve dhe procesit të dhimbjes që ndodh brenda nesh. Por pse ndodh kjo? Psikologët kanë disa shpjegime të bazuara në shkencë dhe studime të ndryshme.
Një proces natyror i dhimbjes
Sipas ekspertëve, të shohësh të afërmit e vdekur në ëndërra është një mënyrë e trurit për të përpunuar humbjen. Kur një person vdes, truri ynë nuk e pranon menjëherë këtë realitet, veçanërisht nëse lidhja ishte e fortë. Ëndërrat bëhen një kanal i komunikimit emocional, ku truri përpiqet të "zgjidhë" ndjenjat e papërfunduara.
Një studim i Harvardit sugjeron se këto ëndërra janë më të shpeshta gjatë fazës së dhimbjes intensive, kur truri është më i ndjeshëm ndaj stimujve emocionalë. Në këtë fazë, kujtimet e personit të vdekur bëhen më të gjalla, duke i bërë ëndërrat më të ngjashme me realitetin.
Ndërhyrja e trurit emocional
Psikologët shpjegojnë se truri ynë ka dy sisteme kryesore që ndikojnë në këtë fenomen:
- Sistemi racional: Përpiqet të pranojë vdekjen si një realitet të pakthyeshëm.
- Sistemi emocional: Kujton personin me detaje të gjalla, duke e bërë atë të duket "i gjallë" përsëri në ëndërra.
Kjo ndërveprim krijon një tension të brendshëm, i cili shpërfaqet nëpërmjet ëndërrave. Në shumë raste, këto ëndërra janë të ngushëllueshme, duke i dhënë personit ndjenjën se personi i vdekur është "i pranë" edhe pse fizikisht nuk është më aty.
Ndikimi i kulturës dhe besimeve personale
Në shumë kultura, të shohësh të afërmit e vdekur në ëndërra interpretohet si një dëshmi se shpirti i tyre nuk ka ikur plotësisht. Për shembull, në traditën shqiptare, shumë njerëz besojnë se këto ëndërra janë një formë e mesazhit nga i vdekurit, duke u lidhur me besimin në jetën pas vdekjes.
Psikologët megjithatë theksojnë se, pavarësisht nga interpretimet kulturore, ëndërrat janë një proces psikologjik dhe jo domosdoshmërisht një fenomene mbinatyrore. Ato janë një mënyrë e trurit për të përpunuar humbjen dhe të vazhdojë jetën pa personin e humbur.
Si të përballesh me këto ëndërra?
Nëse të shohësh të afërmit e vdekur në ëndërra të bën të ndjehesh të shqetësuar, psikologët rekomandojnë disa strategji:
- Shkruaj për ëndërrën: Regjistro ndjenjat dhe detajet që mbetën në mendje pas zgjimit. Kjo ndihmon në procesin e përballjes.
- Kujto personin gjatë ditës: Ngrit një objekt simbolik (foto, objekt personal) që të lidhë me kujtimet e mira.
- Kërko mbështetje: Mos hesht ndjenjat. Fol me të afërmit ose një psikolog për të ndarë dhimbjen.
- Lejo veten të ndjehesh: Nëse ëndërra ishte e ngushëllueshme, lejo veten të përjetojë këtë ndjenjë pa faj.
Një dukuri universale
Kjo gjë ndodh në të gjithë botën, pavarësisht nga kultura ose besimi. Një studim i Universitetit të Kalifornisë zbuloi se rreth 60% e njerëzve kanë përjetuar të shohin dikë të vdekur në ëndërra pas humbjes. Kjo tregon se është një pjesë normale e procesit të dhimbjes.
Në fund të fundit, të shohësh të afërmit e vdekur në ëndërra nuk është asgjë më shumë se truri ynë që përpiqet të gjejë një mënyrë për të vazhduar pa ta. Është një dëshmi e fuqisë së lidhjes njerëzore dhe mënyrës se si truri ynë përpunon humbjen.
Me pak fjalë:
Të shohësh të afërmit e vdekur në ëndërra është një proces psikologjik normal gjatë dhimbjes. Psikologët shpjegojnë se këto ëndërra janë një mënyrë e trurit për të përpunuar humbjen dhe të vazhdojë jetën. Pavarësisht nga interpretimet kulturore, ato janë një dukuri universale që ndodh tek shumica e njerëzve. Nëse këto ëndërra janë të shqetësuara, rekomandohet të kërkosh mbështetje ose të regjistrosh ndjenjat për të lehtësuar procesin.
- Emri Mbiemer - Harvardi
- Emri Mbiemer - Universiteti i Kalifornisë
Burimi i lajmit: kosovarja-ks.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
