Gjykatë Speciale në Hagë: Raport britanik zbulon dështime të mëdha në drejtësi
Raport britanik akuzon Gjykatën Speciale për dështime të shumta në drejtësi
Një Daniel Serwer, profesor amerikan dhe ekspert i marrëdhënieve ndërkombëtare, ka ngritur zërin kundër Gjykatës Speciale me seli në Hagë, duke e akuzuar atë për dështime të shumta në proceset gjyqësore. Kritikët e tij janë mbështetur në një raport të ekspertëve britanikë, i cili evidenton një numër të madh shkeljesh në punën e këtij institucioni.
Sipas raportit, Gjykata Speciale ka dështuar në lirim nga paraburgimi, pranueshmërinë e provave dhe barazinë e armëve. Daniel Serwer ka shprehur shqetësime se vendimet e këtij institucioni mund të ndikojnë negativisht në paqen dhe stabilitetin e rajonit.
“Një gjykatë që i kushton disa qindra milionë euro bashkësisë ndërkombëtare nuk ka arritur të ofrojë drejtësi që përmbush standardet e pritshme nga populli i Kosovës. Dënimi i mëtejshëm i akuzuarve nuk do ta përmirësojë reputacionin e drejtësisë ndërkombëtare, veçse në Serbi”, ka shkruar Serwer në një postim të tij.
Raporti i ekspertëve britanikë: Shkelje të shumta në proceset gjyqësore
Raporti i hartuar nga Komiteti i Odës së Avokatëve për të Drejtat e Njeriut të Anglisë dhe Uellsit, një organizatë e pavarur dhe me kredibilitet në fushën e të drejtave të njeriut, ka evidentuar mbi 100 faqe shkeljesh në proceset e Gjykatës Speciale. Ky raport është kërkuar nga Avokati i Popullit në Kosovë.
Ndër problematikat më të rëndësishme janë:
- Mbi 100 kërkesa për lirim nga paraburgimi të refuzuara për Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Baton Haxhiu;
- Kufizime të rënda në takimet me familjarët dhe përdorimin e video-call;
- Refuzimi i lejes për të marrë pjesë në ceremonitë mortore të të afërmve;
- Përgjimi i vizitave të të akuzuarve.
Sipas raportit, këto praktika nxisin shqetësime serioze për shkeljen e parimit të lirisë së lëvizjes, të garantuar nga KEDNj dhe KNDCP.
Gjyqtarët ndërkombëtarë: Konflikt interesash dhe mungesë eksperience
Raporti thekson se krejt gjyqtarët e Gjykatës Speciale janë ndërkombëtarë, një fakt që ka ndikuar negativisht në proceset gjyqësore. “Asnjë gjykatës nuk ka përvojë paraprake në sistemin penal të Kosovës, gjë që paraqet një problem të rëndësishëm për juridiksionin e kufizuar të këtij institucioni”, thuhet në dokument.
Për më tepër, është evidentuar se gjyqtarët janë emëruar nga shtetet që financojnë Gjykatën Speciale, duke krijuar një konflikt interesash të thellë. “Mbivendosja ndërmjet financuesve dhe propozuesve krijon një paralelizëm të pakëndshëm: se një vend në tryezën e drejtësisë u rezervohet atyre që kanë mundësi ta mbështesin financiarisht”, thuhet në raport.
Një tjetër problematikë është roli i gjyqtarëve, të cilët kanë vepruar si prokurorë të dytë. Raporti evidenton se ata kanë marrë pjesë aktive në marrjen e dëshmive, duke tejkaluar kohën e prokurorisë dhe mbrojtjes. Deri më 11 nëntor 2024, gjyqtarët kanë shpenzuar 71 orë në pyetje, ndërsa mbrojtja vetëm 31 orë e 23 minuta.
Barazia e armëve: Një parim i shkelur
Sipas ekspertëve, fakti që gjyqtarët kanë pasur një rol aktiv në proces ka ndikuar drejtpërdrejt në barazinë e armëve. “Paneli funksionon si një prokuror i dytë, duke detyruar mbrojtjen të përgjigjet jo vetëm ndaj prokurorisë, por edhe ndaj gjyqtarëve”, thuhet në raport.
Ekspertët kanë konstatuar se këto praktika mund të kenë pasoja të rënda për legjitimitetin e Gjykatës Speciale, duke rrezikuar drejtësinë për viktimat që kanë pritur dekada për përgjegjësi.
Provat nga Serbia: Një burim i dyshimtë
Raporti ka vënë në dyshim edhe pranueshmërinë e provave të furnizuara nga Serbia. Sipas ekspertëve, Serbia nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe ka një interes të qartë që ish-krerët e UÇK-së të dënohen. “Trajtimi i provave nga Serbia nuk mund të supozohet si neutral, duke pasur parasysh interesat institucionale të këtij shteti”, thuhet në dokument.
Këto faktori kanë bërë që ekspertët të kërkojnë krijimin e një mekanizmi të pavarur mbikëqyrës për Gjykatën Speciale, i cili do të sigurojë vlerësimin e drejtë të procedurave gjyqësore.
Me pak fjalë
Raporti britanik zbulon dështime të shumta në punën e Gjykatës Speciale në Hagë, duke evidentuar shkelje të parimeve themelore të drejtësisë, si barazia e armëve, pranueshmëria e provave dhe pavarësia gjyqësore. Ekspertët kërkojnë krijimin e një mekanizmi mbikëqyrës për të garantuar drejtësinë për viktimat dhe stabilitetin në rajon.
Personat e përmendur
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
