SHBA dhe Irani drejt marrëveshjes historike: Çfarë parashikon memorandumi i negociuar

Jun 14, 2026 - 13:02
SHBA dhe Irani drejt marrëveshjes historike: Çfarë parashikon memorandumi i negociuar

SHBA dhe Irani pranë marrëveshjes historike: Çfarë parashikon drafti i negociuar

Një zhvillim diplomatik i rëndësishëm po përcaktohet midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, pasi sipas Ministrit të Jashtëm iranian Abbas Araghchi, një memorandum mirëkuptimi mund të nënshkruhet brenda 24 orëve, pa nevojë për një ceremoni zyrtare në Gjenevë. Ky hap do të shënojë një hap të rëndësishëm në marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve, të cilat kanë qenë në tension për dekada.

Araghchi ka deklaruar se shumica e çështjeve janë dakordësuar midis palëve, ndërsa zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, ka konfirmuar se ekziston një mirëkuptim i përbashkët për pjesën më të madhe të negociatave. Megjithatë, tensionet mbeten të pranishme, me Donald Trump që ka kritikuar mediat iraniane për mënyrën se si kanë paraqitur kushtet e marrëveshjes.

Çfarë parashikon drafti i marrëveshjes?

Drafti i marrëveshjes parashikon një periudhë 60-ditore negociatash teknike, gjatë së cilës do të ndërpriten armiqësitë në disa fronte, përfshirë Libanin. Gjithashtu, ai përfshin fundin e bllokadës detare amerikane dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Sipas Araghchi, Irani nuk do të rikthehet në modelin e mëparshëm të administrimit të kalimit detar, por do të aplikojë “tarifa shërbimi” për anijet që përdorin këtë korridor strategjik, në bazë të një deklarate të përbashkët me Omanin.

Një nga çështjet më të diskutueshme mbetet programi bërthamor iranian. Teherani propozon hollimin e rezervave të uraniumit të pasuruar 60% në nivele nën 5%, ndërsa Uashingtoni kërkon eliminimin e plotë të këtyre rezervave. Në këtë kontekst, zëvendëspresidenti amerikan J.D. Vance ka mbrojtur marrëveshjen, duke argumentuar se ajo garanton interesat amerikane dhe mund të sjellë stabilitet ekonomik në rajon, nëse Teherani respekton angazhimet e marra.

Reagimet ndërkombëtare dhe kush e mbikëqyr zbatimin

Sipas raportimeve, drafti është miratuar nga Udhëheqësi Suprem i Iranit dhe Këshilli i Sigurisë Kombëtare, por negociatat për një marrëveshje përfundimtare pritet të vazhdojnë gjatë periudhës 60-ditore. Ndërkohë, Izraeli po ndjek me kujdes zhvillimet. Zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu ka bërë të ditur se ai ka zhvilluar një bisedë telefonike me Donald Trump, i cili e ka siguruar se kufizimet mbi programin bërthamor të Iranit do të jenë një kusht i panegociueshëm për çdo marrëveshje finale.

Nëse palët vendosin të kalojnë nga nënshkrimi në distancë në një takim fizik në Gjenevë, delegacioni amerikan pritet të udhëhiqet nga J.D. Vance, ndërsa Irani do të përfaqësohet nga kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf. Një marrëveshje e suksesshme mund të hapë rrugën edhe për lehtësimin e sanksioneve ndaj naftës iraniane dhe transaksioneve bankare.

Me pak fjalë

Një memorandum mirëkuptimi midis SHBA-së dhe Iranit pritet të nënshkruhet brenda 24 orëve, duke parashikuar një armëpushim 60-ditor, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe ndryshime në administrimin e kalimeve detare. Megjithatë, tensionet mbeten të pranishme, veçanërisht në lidhje me programin bërthamor iranian, ndërsa Izraeli dhe SHBA mbikëqyrin zbatimin e marrëveshjes.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.