Pse ishulli Kharg është kyç për Iranin dhe pse Trump dëshiron ta kontrollojë

Jun 12, 2026 - 00:01
Pse ishulli Kharg është kyç për Iranin dhe pse Trump dëshiron ta kontrollojë

Trump paralajmëron sulme kundër Iranit dhe synon kontrollin e ishullit Kharg

Presidenti amerikan Donald Trump ka ngritur tensionet ndërkombëtare duke deklaruar se SHBA-ja do të godasë fort Iranin dhe se do të marrë nën kontroll ishullin Kharg, një vend i rëndësishëm për eksportin e naftës iraniane. Në një postim të publikuar të enjten në platformën Truth Social, ai ka theksuar se do të veprojë kundër burimeve naftore të Iranit në mënyrë të ngjashme me atë që ka bërë kundër Venezuelës.

Sipas deklaratave të tij, kontrolli i ishullit Kharg do të ndërpriste një nga burimet kryesore të financimit për Gardën Revolucionare Islamike (IRGC), duke dobësuar aftësinë e këtij grupi për të vazhduar operacionet ushtarake. Analistët e sigurisë, si Mikey Kay, kanë vënë në dukje se marrja e këtij ishulli do të bllokonte eksportet iraniane të naftës dhe do të mundësonte SHBA-së të ushtronte presion të madh mbi Teheranin.

Gjatë luftës Iran-Irak (1980–1988), SHBA-ja ka sulmuar ishullin Kharg më 13 mars, duke synuar objektiva ushtarake. Megjithatë, atëherë nuk janë goditur infrastrukturat naftore, të cilat janë jetike për ekonominë iraniane. Aktualisht, spekulimet rreth një sulmi të ri ose një operacioni për kontrollin e ishullit kanë rritur tensionet në rajon.

Roli i ishullit Kharg në ekonominë iraniane

Ishulli Kharg është një vend i vogël shkëmbor, i vendosur rreth 24 kilometra nga bregu iranian. Ai luan një rol kyç në eksportin e naftës iraniane, pasi rreth 90% e naftës së papërpunuar të vendit kalon përmes terminalit të naftës në këtë ishull. Nafta transportohet përmes tubacioneve nga territori kryesor i Iranit dhe ngarkohet në cisterna gjigante me kapacitet deri në 2 milionë fuçi naftë të papërpunuar.

Pas ngarkimit, cisterna kalojnë nëpër Gjirin Persik dhe dalin përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë detare jetike për eksportin e naftës iraniane. Kina është blerësi kryesor i këtij produkti, duke e bërë ishullin një burim të rëndësishëm të ardhurash për IRGC.

Pse kontrolli i Khargut është strategjik për SHBA-në?

Sipas ekspertëve, kontrolli i ishullit Kharg do të kishte disa implikime të rëndësishme për SHBA-në dhe rajonin:

  • Ndërprerja e financimit të IRGC-së: Ishulli është një burim kryesor i të ardhurave për këtë forcë ushtarake, e cila kontrollon një pjesë të madhe të ekonomisë iraniane.
  • Bllokimi i eksportit të naftës: SHBA-ja mund të ndalojë ose kufizojë eksportet e naftës iraniane, duke detyruar Teheranin të përmbajë operacionet e tij ushtarake.
  • Presion mbi Ngushticën e Hormuzit: Kontrolli i ishullit do të lejonte SHBA-në të ushtronte presion mbi Iranin për të mbajtur të hapur këtë rrugë detare, e cila është jetike për tregun global të naftës.
  • Platformë për sulme ushtarake: Ishulli mund të përdoret si bazë për operacione ushtarake kundër Iranit, duke rritur presionin mbi qeverinë iraniane.

Me pak fjalë

Ishulli Kharg është një vend kyç për ekonominë dhe sigurinë e Iranit, pasi përmes tij kalon pothuajse e gjithë nafta e eksportuar nga ky vend. Një kontroll i tillë nga SHBA-ja do të kishte pasoja të mëdha për Iranin, duke dobësuar IRGC-në dhe duke bllokuar eksportet e naftës. Deklaratat e Donald Trump rreth sulmeve dhe kontrollit të ishullit kanë rritur tensionet në rajon, duke bërë që analistët të shqyrtojnë scenario të ndryshme për zhvillimet e ardhshme.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.