Kush e ka pushtetin në Iran pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit?

May 18, 2026 - 04:32
Kush e ka pushtetin në Iran pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit?

Pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit, Irani hyn në një periudhë tranzicioni të pasigurt

Që nga vrasja e Ajatollah Ali Khameneit në shkurt, procesi i vendimmarrjes në Iran ka ndryshuar rrënjësisht. Nga një sistem i centralizuar në duart e udhëheqësit suprem, vendi ka hyrë në një fazë të decentralizimit të pushtetit, ku forca dominuese është Gardha Revolucionare Islamike (IRGC).

Ekspertët e kanë quajtur këtë fazë si “Republika Islamike 3.0”, një sistem ku autoriteti është shpërndarë midis figura të ndryshme, ndërsa Mojtaba Khamenei, i ri 56-vjeçar, mbetet udhëheqësi suprem, por me autoritet të dobësuar.

Mojtaba Khamenei: Udhëheqësi suprem i dobësuar

Mojtaba Khamenei, i cili u emërua udhëheqës suprem më 8 mars, ka mbetur i padukshëm që nga sulmi që vrau të atin. Sipas zyrtarëve iranianë, ai është në gjendje të mirë shëndetësore, por mungesa e tij në publik ka krijuar dyshime për stabilitetin e tij si udhëheqës.

Shërbimet e inteligjencës amerikane kanë deklaruar se Mojtaba Khamenei luan një rol kyç në strategjinë e luftës dhe negociatat me SHBA-në. Megjithatë, sistemi iranian ka nevojë për praninë e tij fizike për të mbajtur autoritetin, gjë që nuk është e mundur për momentin.

“Irani ka hyrë në një periudhë tranzicioni pas vdekjes së Ali Khameneit, ku rreshtimi i forcave do të jetë vendimtar”, thotë analisti politik iranian Ali Afshari.

IRGC: Forca dominuese në sistemin e ri

Gardha Revolucionare Islamike (IRGC) ka fituar një rol qendror në vendimmarrjen e Iranit pas vdekjes së Khameneit. Pavarësisht humbjeve të mëdha në sulmet e Izraelit dhe SHBA-së, IRGC-ja ka mbetur një aktor kyç në politikën e brendshme dhe të jashtme.

Ndër figurat kryesore të IRGC-së janë:

  • Ahmad Vahidi – shefi i ri i IRGC-së, ish-ministër i Brendshëm dhe i Mbrojtjes.
  • Hossein Taeb – ish-udhëheqës i inteligjencës së IRGC-së, i cili ka një rol të rëndësishëm në prapaskenë.

“Roli dhe fuqia e IRGC-së kanë arritur një fazë të konsoliduar në administrimin e Republikës Islamike”, thotë komentuesi politik Mojtaba Najafi.

Figura të tjera kyçe në sistemin e ri

Përveç udhëheqësit suprem dhe IRGC-së, disa figura kanë dalë në pah në këtë periudhë tranzicioni:

  • Mohammad Baqer Qalibaf – kryetar i Parlamentit dhe ndërmjetësues mes fraksioneve të ndryshme. Ai konsiderohet i afërt me udhëheqësin e ri suprem.
  • Mohammad Baqer Zolqadr – shefi i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, i cili përfaqëson linjën e ashpër ushtarake.
  • Masud Pezeshkian – presidenti reformist, por me rol kryesisht administrativ, pasi vendimet e rëndësishme merren nga qendra të tjera të pushtetit.

Me pak fjalë

Pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit, Irani ka hyrë në një periudhë tranzicioni të pasigurt. Udhëheqësi suprem i ri, Mojtaba Khamenei, mbetet një figurë e dobësuar, ndërsa IRGC ka fituar një rol dominues në vendimmarrje. Sistemet e reja të pushtetit janë duke u formuar, por stabiliteti mbetet i pasigurt.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.