Udhëtim në Shqipërinë e 1975: Berberi i aeroportit shkurtonte flokët e turistëve
Udhëtim në Shqipërinë e 1975: Berberi i aeroportit shkurtonte flokët e turistëve
Nga Aurenc Bebja, Francë – 21 Qershor 2026
Në vitin 1975, gazeta Victoria Times nga Australia botoi në faqen e pestë një reportazh të rrallë nga Shqipëria komuniste, shkruar nga reporteri i Manchester Guardian, Michael Bailey. Ky tekst, i sjellë për publikun shqiptar nga blogu Dars (Klos), Mat – Albania, ofron një pamje të pazakontë të vendit më të izoluar të Evropës në atë kohë.
Shqipëria: Njeriu i çuditshëm në kontinent ishte titulli i këtij reportazhi, i cili përshkruante një vend të mbyllur, të kontrolluar nga regjimi i Enver Hoxha, duke theksuar kontrastet e tij të thella me botën perëndimore.
Aeroporti i Tiranës, sipas Michael Bailey, kishte një atmosferë të pazakontë. Terminali aktivizohej vetëm gjatë mbërritjes së fluturimit javor nga bota e jashtme, duke e bërë atë një vend të rrallë vizitash në një vend që kishte refuzuar marrëdhëniet diplomatike me SHBA-në dhe Bashkimin Sovjetik. Shqipëria, me vetëm 2.4 milion banorë, ishte një nga vendet më të izoluara në botë, duke pranuar më pak se 10,000 vizitorë në vit.
Vizitorët e huaj ishin kryesisht anëtarë të grupeve politike komuniste nga Evropa Perëndimore, të cilët e shikonin Shqipërinë si një alternativë ndaj Bashkimit Sovjetik. Regjimi i Hoxhës kishte krijuar një lloj "pelegrinazhi leninist", duke refuzuar çdo ndikim të individualizmit perëndimor. Siç deklaroi vetë udhëheqësi shqiptar, vendi nuk ishte i gatshëm të hapte dyert për "turistët me flokë të gjatë që bëjnë orgji në dunat e popullit tonë".
Një detaj i pazakontë ishte edhe prania e një berberi në aeroport, i cili shkurtonte flokët e meshkujve që mbërrinin me flokë që preknin veshët. Dyqani i suvenireve, përveç artikujve të zakonshëm, shiste edhe pantallona për gratë, duke kontrolluar përmasat e tyre sipas standardeve të regjimit. Shqipëria ishte vendosur të mbante jashtë ndikimet e jashtme edhe në detajet më të vogla.
Sistemi i komunikimit ishte gjithashtu i kontrolluar. Valët radiofonike ishin të dobëta, dhe televizioni, i prezantuar pak vite më parë, nuk arrinte në shumë zona të vendit. Për të parandaluar transmetimet e huaja, u instalua një sistem kontrolli kundër antenave televizive që mbulonin shumë blloqe banimi. Megjithatë, stacioni transmetues i Radio Tiranës, ndërtuar nga kinezët në malin e Dajtit, transmetonte programe në 18 gjuhë, duke shërbyer si një simbol i rezistencës ndaj ndikimeve të huaja.
Regjimi i Hoxhës e shihte Shqipërinë si një vend të izoluar vetëm në dukje. Në realitet, udhëheqësi shqiptar pretendonte se vendi i tij ishte pjesë e një lëvizjeje revolucionare kundër superfuqive. Shqipëria kishte refuzuar të marrë pjesë në Samitin e Helsinkit dhe kishte denoncuar marrëveshjen evropiane të sigurisë si një përpjekje të rrezikshme për të konfirmuar sferat e ndikimit të SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik.
Sipas Enver Hoxha, Shqipëria ishte e kërcënuar nga të dyja superfuqitë. CIA kishte bërë përpjekje për të instaluar një "qeveri Coca-Cola" në Tiranë, ndërsa Bashkimi Sovjetik ishte akuzuar për tradhti ndaj kauzës socialiste. Statujat e Stalinit vazhdonin të qëndronin në sheshet kryesore të qyteteve shqiptare si një simbol i rezistencës ndaj Kremlinit.
Në atë kohë, Shqipëria mbështetej kryesisht në Kinën, e cila kishte zëvendësuar ndihmën sovjetike. Megjithëse ndihma kineze ishte më e vogël, prania e tyre ishte e ndjeshme në të gjitha fushat. Kina kishte dhënë një kredi të madhe për zhvillimin industrial të Shqipërisë, duke forcuar marrëdhëniet midis dy vendeve. Megjithatë, kishte edhe dallime në qëndrimet ndaj disa çështjeve ndërkombëtare.
Shqipëria kishte përmirësuar marrëdhëniet me fqinjët e saj ballkanikë, Jugosllavinë dhe Greqinë, por mbeti e izoluar nga vendet perëndimore si Britania dhe Gjermania Perëndimore. Regjimi i Hoxhës ishte i vendosur të mbante një qëndrim të pakompromis ndaj superfuqive, duke e bërë Shqipërinë një nga vendet më të pazakonta të Evropës në atë kohë.
Me pak fjalë
Reportazhi i vitit 1975 nga Michael Bailey për Manchester Guardian ofron një pamje të pazakontë të Shqipërisë komuniste. Vend i izoluar, i kontrolluar nga regjimi i Enver Hoxha, Shqipëria refuzonte ndikimet e huaja, duke mbajtur një qëndrim të pakompromis ndaj superfuqive. Aeroporti i Tiranës, berberi që shkurtonte flokët e turistëve dhe kontrolli i fortë mbi mediat ishin dëshmi e këtij izolimi. Mbështetja nga Kina ishte e rëndësishme për regjimin, por Shqipëria mbeti një vend i pazakontë në Evropën e atëhershme.
Personat e përmendur
- Enver Hoxha – Udhëheqës i Shqipërisë komuniste
- Michael Bailey – Reporter i Manchester Guardian
Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
