Zvicra voton në nëntor: Pensioni i 13-të, taksat për të martuarit dhe kufizimi i fishekzjarrëve

Jul 3, 2026 - 22:31
Zvicra voton në nëntor: Pensioni i 13-të, taksat për të martuarit dhe kufizimi i fishekzjarrëve

Referendumi i nëntorit 2026: Katër çështje kyçe për votuesit zviceranë

Në votimin e 29 nëntorit 2026, qytetarët zviceranë do të vendosin mbi katër çështje të rëndësishme që do të ndikojnë në jetën e tyre të përditshme. Këto iniciativa, megjithëse më pak të diskutueshme se ajo e qershorit 2024, kanë implikime të mëdha ekonomike dhe sociale.

1. Financimi i pensionit të 13-të shtetëror (AHV/AVS)

Qeveria zvicerane ka miratuar pensionin e 13-të shtetëror, i cili do të fillojë të paguhet në dhjetor 2026. Megjithatë, burimi i financimit për këtë shpenzim shtesë prej 4.2 miliardë frangash në vit mbetet i pazgjidhur. Këshilli Federal propozon të rrisë Tatimin mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) me 0.4 pikë nga viti 2028, një masë që pritet të sjellë rreth 1.5 miliardë franga çdo vit. Votuesit duhet të aprovojë këtë ndryshim përpara se të fillojnë pagesat.

2. Kufizimi i fishekzjarrëve për mbrojtjen e mjedisit

Iniciativa për ndalimin e piroteknikës së zhurmshme synon të mbrojë njerëzit, kafshët dhe mjedisin. Përdorimi i fishekzjarrëve do të kufizohet, me përjashtime për ngjarjet e mëdha rajonale sipas vendimeve të kantoneve. Kjo masë ka marrë mbështetje të gjerë nga shoqëria civile.

3. Taksimi individual për të martuarit

Çështja e ndryshimit të regjimit të taksimit për çiftet e martuara nga ai i përbashkët në atë individual ka qenë në qendër të debateve. Në mars 2026, 54.26% e votuesve e kishin miratuar këtë ndryshim, por Partia e Qendrës ka nisur një iniciativë për të rivendosur taksimin e përbashkët. Votuesit do të vendosin në nëntor se cili sistem do të mbetet në fuqi.

4. Eksportet e materialeve të luftës

Aktualisht, Zvicra ndalon eksportin e armëve në vendet e përfshira në konflikte të armatosura. Megjithatë, Parlamenti ka miratuar një rishikim të këtij ligji për të lehtësuar shitjen e pajisjeve ushtarake në vendet që ndajnë vlerat zvicerane, si Ukraina. Një aleancë e gjerë e partive të krahut të majtë dhe OJQ-ve kundërshton këtë ndryshim, duke sjellë iniciativën në votim.

Referendumi i shtatorit: Ushqimi dhe neutraliteti

Para votimit të nëntorit, qytetarët do të shkojnë në votime më 27 shtator 2026 për dy çështje të tjera: sigurinë ushqimore dhe neutralitetin e Zvicrës. Iniciativa për ushqimin e sigurt synon të forcojë mbrojtjen e qëndrueshme lokale dhe të rrisë konsumin e ushqimeve me bazë bimore, ndërsa ajo për neutralitetin ka të bëjë me ruajtjen e politikës së jashtme neutrale të Zvicrës.

Me pak fjalë

Referendumi i nëntorit 2026 në Zvicër do të vendosë mbi katër çështje kyçe: financimin e pensionit të 13-të, kufizimin e fishekzjarrëve, ndryshimin e taksimit për të martuarit dhe lehtësimin e eksportit të armëve. Para kësaj, votuesit do të vendosin mbi sigurinë ushqimore dhe neutralitetin në shtator. Rezultatet do të ndikojnë në jetën e përditshme të qytetarëve zviceranë.

Personat e përmendur


Burimi i lajmit: albinfo.ch
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.