Korrupsioni në shëndetësi: 84% e punonjësve shëndetësor e pranojnë praninë e tij
Korrupsioni në shëndetësi: 84% e punonjësve shëndetësor e pranojnë praninë e tij
Një hulumtim i fundit i Shoqata për Emancipim, Solidaritet dhe Barazi të Grave (ESE) ka zbuluar se korrupsioni në sistemin e kujdesit shëndetësor është një problem i përhapur dhe normalizuar. Sipas këtij hulumtimi, pothuajse 84% e punonjësve të kujdesit shëndetësor besojnë se korrupsioni është pjesërisht ose shumë i përhapur në institucione, por vetëm 14% pranojnë se kanë qenë personalisht të përfshirë ose kanë qenë dëshmitarë të një akti korruptiv.
Hulumtimi, i cili ka përfshirë 410 punonjës shëndetësor dhe 21 drejtorë të institucioneve publike, ka identifikuar format e ndryshme të korrupsionit në shëndetësi, duke përfshirë pagesa informale, dhurata, referime për shërbime private dhe rekomandime për ilaçe specifike. Borjan Pavlovski, koordinator për shëndetin publik dhe shëndetin e grave në ESE, ka theksuar se korrupsioni nuk është një problem individual, por një fenomen sistemik që prek qasjen në shërbime, marrëdhëniet e pushtetit dhe sigurinë e pacientëve.
Një nga zbulimet më shqetësuese të këtij hulumtimi është pranisë e korrupsionit në shërbimet gjinekologjike dhe obstetrike. Sipas Jasminka Frishçiq, drejtoreshë ekzekutive e ESE, grupet më të prekura janë të miturat shtatzëna nën 18 vjeç, gratë pa sigurim shëndetësor, gratë rome, gratë nga zonat rurale dhe refugjatët. Korrupsioni në këto raste manifestohet në formën e pagesave për prerje cezariane pa indikacion mjekësor ose zgjedhjen e një gjinekologu specifik.
Hulumtimi ka zbuluar gjithashtu praninë e abuzimit seksual në sistemin shëndetësor. “Çdo i pesti punonjës ka dëgjuar ose mësuar se një koleg ka kërkuar ose pritur favore seksuale nga pacientët. Për më tepër, 6.3% e punonjësve janë ekspozuar ndaj presionit ose komenteve të papërshtatshme nga kolegët ose eprorët.” Këto të dhëna tregojnë se korrupsioni nuk është vetëm një problem i marrëdhënieve pacient-mjek, por edhe i dinamikave brenda institucioneve.
Një problem tjetër i identifikuar është mungesa e trajnimeve për identifikimin dhe raportimin e korrupsionit. 77.6% e punonjësve të kujdesit shëndetësor nuk kanë marrë kurrë trajnim mbi këtë temë, duke e bërë atë një sfidë të madhe për luftimin e këtij fenomeni.
Për të luftuar korrupsionin, punonjësit e kujdesit shëndetësor kanë kërkuar masa sistemike si mbrojtja e sinjalizuesve, sanksione më të rrepta, transparencë të përmirësuar dhe kushte pune më të mira. Megjithatë, vetëm 7% e atyre që kanë njohuri për korrupsion kanë raportuar rastet, duke treguar një kulturë të dobët të raportimit dhe një mungesë besimi në sistem.
Me pak fjalë
Hulumtimi i ESE zbulon se korrupsioni në shëndetësi është një problem sistemik që prek shumicën e punonjësve, por vetëm një pjesë e vogël e tyre janë të gatshëm të raportojnë ose të pranojnë përfshirjen e tyre. Abuzimi seksual dhe mungesa e trajnimeve janë faktorë të rëndësishëm që e bëjnë këtë fenomen edhe më të ndërlikuar. Për të përmirësuar sistemin, nevojiten masa të forta si transparencë, trajnime dhe mbrojtja e sinjalizuesve.
Personat e përmendur
- Borjan Pavlovski - Koordinator për shëndetin publik dhe shëndetin e grave në ESE
- Jasminka Frishçiq - Drejtoreshë ekzekutive e Shoqatës ESE
Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali Kosova.Today.
